programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.41 Leczenie zespołu Prader – Willi

Zespoły wrodzonych wad rozwojowych związane głównie z niskim wzrostem (Q87.1) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zespoły wrodzonych wad rozwojowych związane głównie z niskim wzrostem (Q87.1)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • somatropina
Szczegóły leków
Gdzie
16 ośrodków w 13 województwach
Pacjenci
284 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy zespołu Prader-Willi (Q87.1). Obejmuje leczenie hormonem wzrostu (somatotropiną), a do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci i młodzież z zespołem Prader-Willi rozpoznanym klinicznie i potwierdzonym badaniem genetycznym,
  • osoby w wieku poniżej 18 lat, optymalnie między 2. a 4. rokiem życia,
  • pacjenci z wiekiem kostnym poniżej 16 lat u dziewcząt i poniżej 18 lat u chłopców,
  • osoby z BMI poniżej 97 centyla dla płci i wieku oraz z wyrównaną gospodarką cukrową w teście obciążenia glukozą,
  • pacjenci z wprowadzoną dietą i rehabilitacją, obserwowani w ośrodku co najmniej 6 miesięcy, po konsultacji laryngologicznej.

Hormon wzrostu podaje się codziennie wieczorem. Kontrole obejmują m.in. konsultację laryngologiczną po 30 i 90 dniach, konsultacje dietetyka i rehabilitanta co 90 dni, badania krwi co 180 dni oraz szerszy zestaw badań i konsultacji co rok. Skuteczność terapii okresowo ocenia lekarz niezaangażowany w leczenie pacjenta. Po ukończeniu 18 lat terapię kontynuuje się do spełnienia kryteriów wyłączenia.

Leczenie kończy się m.in. przy braku współpracy, powikłaniach terapii, zaniechaniu diety lub rehabilitacji, narastaniu otyłości, pojawieniu się lub nasileniu nocnych bezdechów albo cukrzycy.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (1) · świętokrzyskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 8 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SomatropinaGenotropin 12, Genotropin 5, Omnitrope (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.41

Kto może być leczony w programie lekowym B.41?

Program B.41 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zespoły wrodzonych wad rozwojowych związane głównie z niskim wzrostem (Q87.1), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.41?

W programie B.41 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.41?

Program B.41 realizuje 16 ośrodków w 13 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kielce. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.41?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.41?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)rozpoznanie zespołu Prader-Willi, na podstawie cech klinicznych potwierdzonych badaniem genetycznym;

2)wiek poniżej 18 roku życia, optymalnie między 2. a 4. rokiem życia;

3)dojrzałość szkieletu (wiek kostny), poniżej 16 lat u dziewcząt i poniżej 18 lat u chłopców;

4)stan odżywienia, mierzony wielkością wskaźnika BMI, poniżej 97 centyla dla płci i wieku (wymagany co najmniej 6 miesięczny okres obserwacji w ośrodku prowadzącym terapię hormonem wzrostu);

5)wyrównane przemiany węglowodanowe, wymagane wykonanie testu obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii;

6)konsultacja laryngologiczna, z uwagi na możliwość nasilenia lub wystąpienia nocnych bezdechów;

7)wprowadzone leczenie dietetyczne i rehabilitacja (wymagany co najmniej 6 miesięczny okres obserwacji w ośrodku prowadzącym terapię hormonem wzrostu);

8)inne badania i konsultacje zależne od stanu świadczeniobiorcy i innych powikłań choroby zasadniczej lub innych towarzyszących PWS chorób;

9)brak innych przeciwwskazań do stosowania hormonu wzrostu.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Do Programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak współpracy z rodzicami lub świadczeniobiorcą;

2)wystąpienie powikłań zastosowanej terapii;

3)zaniechanie systematycznego leczenia rehabilitacyjnego lub dietetycznego;

4)narastanie otyłości, pomimo stosowania kompleksowego leczenia hormonem wzrostu, leczenia dietetycznego i rehabilitacji (wzrost wielkości wskaźnika BMI w odniesieniu do norm populacyjnych przyjętych dla wieku i płci o 2 odchylenia standardowe lub więcej);

5)pojawienie się lub nasilenie nocnych bezdechów;

6)cukrzyca lub ujawnienie się tej choroby w czasie prowadzonej terapii hormonem wzrostu.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

Świadczeniobiorcy po ukończeniu 18 r. ż. kontynuują terapię na zasadach określonych w programie do czasu spełnienia któregokolwiek z kryteriów wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,18 - 0,47 mg/kg/tydzień (0,54 - 1,4 IU/kg/tydzień).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)pomiar stężenia IGF-1.

Badania laboratoryjne i inne według standardów diagnozowania świadczeniobiorców z zespołem Prader-Willi.

Monitorowanie leczenia

2.1 Po 30 dniach

1)konsultacja laryngologiczna.

2.2 Po 90 dniach

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)konsultacja laryngologiczna, następne w zależności od potrzeb.

2.3 Co 90 dni

1)konsultacja dietetyka;

2)konsultacja rehabilitanta.

2.4 Co 180 dni

1)pomiar stężenia glukozy we krwi;

2)pomiar stężenia TSH;

3)pomiar stężenia fT4.

4)jonogram w surowicy krwi.

Okresowej oceny skuteczności terapii dokonuje lekarz niezaangażowany w leczenie pacjenta z zespołem Prader-Willi.

2.5 Co 365 dni

1)konsultacja przez ginekologa zajmującego się dziećmi (dotyczy dziewcząt powyżej 10 roku życia, a u dziewcząt poniżej 10 roku życia - w zależności od potrzeb);

2)u świadczeniobiorców z wadami układu sercowo-naczyniowego:

a)konsultacja kardiologiczna,

b)USG serca,

3)u świadczeniobiorców w wieku powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;

4)u świadczeniobiorców w wieku poniżej 7 roku życia ocena rozwoju psychoruchowego;

5)pomiar stężeń triglicerydów;

6)pomiar stężeń całkowitego cholesterolu;

7)pomiar frakcji HDL cholesterolu;

8)pomiar frakcji LDL cholesterolu;

9)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny (HbA1C);

10)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii;

11)pomiar stężenia IGF-1;

12)konsultacja laryngologiczna;

13)konsultacja ortopedyczna;

14)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

15)u świadczeniobiorców z zaburzeniami pokwitania test stymulacji wydzielania gonadotropin, z użyciem preparatu do stymulacji wydzielania gonadotropin (4 pomiary stężeń FSH i LH oraz 1 pomiar stężeń estrogenów i androgenów);

16)w przypadku nawracających zakażeń układu moczowego lub wad wrodzonych tego układu:

a)konsultacja nefrologiczna,

b)konsultacja urologiczna,

c)USG jamy brzusznej,

d)badanie ogólne i posiew moczu;

17)przy podejrzeniu złuszczenia główki kości udowej:

a)konsultacja ortopedyczna,

b)RTG lub USG stawów biodrowych, poszerzone o TK lub MRI stawów biodrowych;

18)w przypadku wystąpienia objawów pseudo tumor cerebri:

a)konsultacja okulistyczna;

b)konsultacja neurologiczna;

c)obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego (TK z kontrastem lub MRI).

Badania według standardów monitorowania świadczeniobiorców z zespołem Prader-Willi.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia.

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia.

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.41

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.41 – bezpłatnieZgłoś się