programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.140 Leczenie wspomagające zaburzeń cyklu mocznikowego

Zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • glicerolu fenylbutyran
Szczegóły leków
Gdzie
9 ośrodków w 8 województwach
Pacjenci
11 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy leczenia wspomagającego zaburzeń cyklu mocznikowego (E72.2), czyli bardzo rzadkich chorób metabolicznych, w których może dochodzić do podwyższonego stężenia amoniaku we krwi (hiperamonemii). Obejmuje leczenie fenylomaślanem glicerolu.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

  • osoby z zaburzeniem cyklu mocznikowego potwierdzonym badaniem enzymatycznym, biochemicznym lub genetycznym,
  • chodzi o niedobór jednego z sześciu wymienionych w programie enzymów lub przenośników, m.in. karbamoilotransferazy ornitynowej lub arginazy I,
  • osoby, u których samo ograniczenie białka w diecie lub suplementacja aminokwasów nie dają skutecznego leczenia,
  • osoby bez nadwrażliwości na substancję czynną; program nie obejmuje leczenia ostrej hiperamonemii.

Skuteczność leczenia jest weryfikowana co 6 miesięcy, a o przedłużeniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny na podstawie karty monitorowania terapii. Kontrole, nie rzadziej niż raz na pół roku, obejmują m.in. stężenie amoniaku i aminokwasów we krwi oraz konsultacje psychologa, neurologa i dietetyka.

Leczenie kończy się m.in. po przeszczepieniu wątroby, w razie nadwrażliwości na lek, ciąży lub karmienia piersią albo działań niepożądanych uniemożliwiających dalszą terapię.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · świętokrzyskie (1) · wielkopolskie (1)

Pokaż pozostałe 1 ośrodek

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Glicerolu fenylbutyranRavicti (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.140

Kto może być leczony w programie lekowym B.140?

Program B.140 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.140?

W programie B.140 stosuje się: glicerolu fenylbutyran. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.140?

Program B.140 realizuje 9 ośrodków w 8 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Gdańsk, Kielce, Kraków, Łódź. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.140?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.140?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)zaburzenie cyklu mocznikowego potwierdzone badaniem enzymatycznym, biochemicznym lub genetycznym, obejmujące niedobór:

a)syntetazy karbamoilofosforanowej I,

lub

b)karbamoilotransferazy ornitynowej,

lub

c)syntetazy argininobursztynianowej,

lub

d)liazy argininobursztynianowej,

lub

e)arginazy I,

lub

f)translokazy ornitynowej (tzw. zespół HHH tj. hiperamonemia-hiperornitynemia-homocytrulinuria);

2)brak skutecznego leczenia zaburzeń cyklu mocznikowego tylko poprzez ograniczenie spożycia białka lub suplementację aminokwasów.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji chorych do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria stanowiące przeciwwskazania do udziału w programie

1)nadwrażliwość na substancję czynną;

2)leczenie ostrej hiperamonemii.

Kryteria wyłączenia z dalszego udziału w programie

Spełnienie któregokolwiek z poniższych warunków:

1)przeszczepienie wątroby;

2)nadwrażliwość na fenylooctan lub fenylomaślan;

3)ciąża lub karmienie piersią;

4)wystąpienie działań niepożądanych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają kontynuację terapii.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Przedłużenie leczenia następuje co 6 miesięcy decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Fenylomaślan glicerolu należy podawać zgodnie z dawkowaniem określonym w aktualnej na dzień wydania decyzji Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji do leczenia

1)stężenie amoniaku we krwi;

2)profil aminokwasów w osoczu;

3)wydalanie kwasu orotowego w moczu (metodą ilościową);

4)przy podejrzeniu zespołu HHH - profil aminokwasów w moczu;

5)przy podejrzeniu deficytu liazy argininobursztynianu – poziom argininobursztynianu we krwi lub moczu;

6)analiza DNA w kierunku wariantu odpowiedzialnego za hiperamonemię;

7)konsultacja psychologa (ocena rozwoju psychoruchowego / intelektualnego);

8)konsultacja neurologa;

9)konsultacja dietetyka (z oceną skuteczności stosowanej dotychczas diety oraz zawartości białka całkowitego i naturalnego w diecie);

10)szczegółowy wywiad dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii.

Monitorowanie leczenia

Okresowe monitorowanie (w zależności od potrzeb klinicznych, wieku i stabilności pacjenta; nie rzadziej niż raz na pół roku):

1)szczegółowy wywiad dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii;

2)stężenie amoniaku we krwi;

3)stężenie aminokwasów w osoczu;

4)konsultacja psychologa (ocena postępów w rozwoju psychoruchowym / intelektualnym);

5)konsultacja neurologa;

6)konsultacja dietetyka.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo – rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.140

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.140 – bezpłatnieZgłoś się