programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.18 Leczenie przedwczesnego dojrzewania płciowego u dzieci lub zagrażającej patologicznej niskorosłości na skutek szybko postępującego dojrzewania płciowego

Inna postać nadczynności przysadki (E22.8); zaburzenia pokwitania, nieokreślone (E30.9) · endokrynologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • inna postać nadczynności przysadki (E22.8)
  • zaburzenia pokwitania, nieokreślone (E30.9)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • analogi gonadoliberyny
Szczegóły leków
Gdzie
20 ośrodków w 15 województwach
Pacjenci
1 164 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym albo z zagrożeniem bardzo niskim wzrostem z powodu szybko postępującego dojrzewania (ICD-10: E22.8, E30.9). Obejmuje leczenie analogami gonadoliberyny, np. triptoreliną.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym typu ośrodkowego;
  • objawy dojrzewania pojawiły się u dziewczynki przed 8. rokiem życia lub u chłopca przed 10. rokiem życia;
  • rozpoznanie ustalono na podstawie badań laboratoryjnych, obrazowych i badania lekarskiego;
  • albo dzieci z wczesnym dojrzewaniem płciowym, u których wiek kostny jest znacznie przyspieszony, a przewidywany wzrost docelowy jest niski.

Triptorelinę podaje się zwykle domięśniowo co 28 dni, w dawce zależnej od masy ciała dziecka. Po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia lub po zmianie dawki oznacza się hormony LH i FSH oraz ocenia cechy dojrzewania, a co 12 miesięcy wykonuje się zdjęcie RTG ręki w celu oceny wieku kostnego. Leczenie trwa do decyzji lekarza prowadzącego o zakończeniu.

Leczenie kończy się m.in. po osiągnięciu przez dziecko wieku właściwego dla dojrzewania, gdy wiek kostny przekroczy 13 lat lub gdy tempo wzrastania spadnie poniżej 4 cm na rok.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (4) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 12 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Analogi gonadoliberynyDiphereline SR 3

Najczęstsze pytania o program B.18

Kto może być leczony w programie lekowym B.18?

Program B.18 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inna postać nadczynności przysadki (E22.8); zaburzenia pokwitania, nieokreślone (E30.9), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.18?

W programie B.18 stosuje się: analogi gonadoliberyny. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.18?

Program B.18 realizuje 20 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Bydgoszcz, Dziekanów Leśny, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.18?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.18?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)przedwczesne dojrzewanie płciowe typu ośrodkowego u dzieci (objawy dojrzewania płciowego u dziewcząt poniżej 8 roku życia, u chłopców poniżej 10 roku życia) ustalone na podstawie badań laboratoryjnych i obrazowych oraz badania klinicznego;

2)wczesne dojrzewanie płciowe z dużą akceleracją wieku kostnego i niskim przewidywanym wzrostem docelowym.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)osiągnięcie przez świadczeniobiorcę wieku chronologicznego właściwego dla wystąpienia cech dojrzewania płciowego;

2)stwierdzenie wieku kostnego: powyżej 13 lat;

3)zmniejszenie tempa wzrastania poniżej dolnej granicy normy dla okresu prepubertalnego (4 cm na rok).

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

U dzieci o masie ciała mniejszej niż 20 kg zazwyczaj podaje się domięśniowo połowę zawartości ampułki 3,75 mg co 28 dni. U dzieci o masie ciała przekraczającej 20 kg zazwyczaj podaje się zawartość

1 ampułki 3,75 mg co 28 dni.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)stężenie β-gonadotropiny kosmówkowej (β-HCG);

2)stężenie estradiolu;

3)stężenie siarczanu dehydroepiandrosteronu;

4)stężenie 17-hydroksyprogesteronu;

5)stężenie testosteronu;

6)test stymulacji wydzielania LH i FSH;

7)stężenie luteotropiny;

8)stężenie folikulotropiny;

9)stężenie prolaktyny;

10)profil steroidów w moczu (w zależności od potrzeb);

11)RTG śródręcza ręki niedominującej, z przynasadami kości przedramienia, celem oceny wieku kostnego;

12)USG miednicy małej i nadnerczy;

13)badanie tomografii komputerowej lub rezonans magnetyczny głowy (układu podwzgórzowo-przysadkowego) w celu wykluczenia guza wewnątrzczaszkowego;

14)pomiar wysokości i masy ciała, należy określić dotychczasowy przebieg wzrastania, dokonać oceny wzrostu rodziców, obliczyć wzrost docelowy dziecka;

15)należy ocenić obecność cech płciowych i stadium dojrzewania płciowego według skali Tannera-Marschalla.

Monitorowanie leczenia

Po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia lub po zmianie dawkowania:

1)LH;

2)FSH;

3)ocenić występowanie cech płciowych według kryteriów Tannera-Marschalla.

Co 12 miesięcy należy wykonać RTG śródręcza, z przynasadami kości przedramienia, celem oceny wieku kostnego.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.18

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.18 – bezpłatnieZgłoś się