O programie
Program dotyczy dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym albo z zagrożeniem bardzo niskim wzrostem z powodu szybko postępującego dojrzewania (ICD-10: E22.8, E30.9). Obejmuje leczenie analogami gonadoliberyny, np. triptoreliną.
Kto może się zakwalifikować:
- dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym typu ośrodkowego;
- objawy dojrzewania pojawiły się u dziewczynki przed 8. rokiem życia lub u chłopca przed 10. rokiem życia;
- rozpoznanie ustalono na podstawie badań laboratoryjnych, obrazowych i badania lekarskiego;
- albo dzieci z wczesnym dojrzewaniem płciowym, u których wiek kostny jest znacznie przyspieszony, a przewidywany wzrost docelowy jest niski.
Triptorelinę podaje się zwykle domięśniowo co 28 dni, w dawce zależnej od masy ciała dziecka. Po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia lub po zmianie dawki oznacza się hormony LH i FSH oraz ocenia cechy dojrzewania, a co 12 miesięcy wykonuje się zdjęcie RTG ręki w celu oceny wieku kostnego. Leczenie trwa do decyzji lekarza prowadzącego o zakończeniu.
Leczenie kończy się m.in. po osiągnięciu przez dziecko wieku właściwego dla dojrzewania, gdy wiek kostny przekroczy 13 lat lub gdy tempo wzrastania spadnie poniżej 4 cm na rok.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (4) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszcz1 osoba oczekuje · stan na październik 2026
- ul. Marii Konopnickiej 65, 05-092 Dziekanów Leśny1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 6 dni · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielcebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 12 ośrodków
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. eja Wincentego Witosa 26, 45-401 Opolebrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów23 osoby oczekują, średnio 30 dni · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. 3 Maja 13-15, 41-800 Zabrzebrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Analogi gonadoliberyny | Diphereline SR 3 |
Najczęstsze pytania o program B.18
Kto może być leczony w programie lekowym B.18?
Program B.18 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inna postać nadczynności przysadki (E22.8); zaburzenia pokwitania, nieokreślone (E30.9), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.18?
W programie B.18 stosuje się: analogi gonadoliberyny. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.18?
Program B.18 realizuje 20 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Bydgoszcz, Dziekanów Leśny, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.18?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.18?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)przedwczesne dojrzewanie płciowe typu ośrodkowego u dzieci (objawy dojrzewania płciowego u dziewcząt poniżej 8 roku życia, u chłopców poniżej 10 roku życia) ustalone na podstawie badań laboratoryjnych i obrazowych oraz badania klinicznego;
2)wczesne dojrzewanie płciowe z dużą akceleracją wieku kostnego i niskim przewidywanym wzrostem docelowym.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)osiągnięcie przez świadczeniobiorcę wieku chronologicznego właściwego dla wystąpienia cech dojrzewania płciowego;
2)stwierdzenie wieku kostnego: powyżej 13 lat;
3)zmniejszenie tempa wzrastania poniżej dolnej granicy normy dla okresu prepubertalnego (4 cm na rok).
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
U dzieci o masie ciała mniejszej niż 20 kg zazwyczaj podaje się domięśniowo połowę zawartości ampułki 3,75 mg co 28 dni. U dzieci o masie ciała przekraczającej 20 kg zazwyczaj podaje się zawartość
1 ampułki 3,75 mg co 28 dni.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)stężenie β-gonadotropiny kosmówkowej (β-HCG);
2)stężenie estradiolu;
3)stężenie siarczanu dehydroepiandrosteronu;
4)stężenie 17-hydroksyprogesteronu;
5)stężenie testosteronu;
6)test stymulacji wydzielania LH i FSH;
7)stężenie luteotropiny;
8)stężenie folikulotropiny;
9)stężenie prolaktyny;
10)profil steroidów w moczu (w zależności od potrzeb);
11)RTG śródręcza ręki niedominującej, z przynasadami kości przedramienia, celem oceny wieku kostnego;
12)USG miednicy małej i nadnerczy;
13)badanie tomografii komputerowej lub rezonans magnetyczny głowy (układu podwzgórzowo-przysadkowego) w celu wykluczenia guza wewnątrzczaszkowego;
14)pomiar wysokości i masy ciała, należy określić dotychczasowy przebieg wzrastania, dokonać oceny wzrostu rodziców, obliczyć wzrost docelowy dziecka;
15)należy ocenić obecność cech płciowych i stadium dojrzewania płciowego według skali Tannera-Marschalla.
Monitorowanie leczenia
Po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia lub po zmianie dawkowania:
1)LH;
2)FSH;
3)ocenić występowanie cech płciowych według kryteriów Tannera-Marschalla.
Co 12 miesięcy należy wykonać RTG śródręcza, z przynasadami kości przedramienia, celem oceny wieku kostnego.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.18
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.