programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.20 Leczenie niskorosłych dzieci z ciężkim pierwotnym niedoborem IGF-1

Niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3) · endokrynologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • mekasermina
Szczegóły leków
Gdzie
14 ośrodków w 11 województwach
Pacjenci
42 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program jest przeznaczony dla dzieci z bardzo niskim wzrostem spowodowanym ciężkim pierwotnym niedoborem IGF-1, czyli insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (E34.3). Obejmuje leczenie mekaserminą. Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu.

Kto może się zakwalifikować:

  • dziecko ze skrajnie niskim wzrostem, czyli poniżej -3 SD dla płci i wieku na siatkach centylowych dla dzieci polskich,
  • stężenie IGF-1 poniżej -2,5 SDS dla płci i wieku,
  • prawidłowe stężenie hormonu wzrostu w badaniach,
  • rozpoznanie potwierdzone testem generacji somatomedyn,
  • wykluczenie innych przyczyn niskiego wzrostu, np. niedokrwistości, chorób wątroby, niedoczynności tarczycy lub zaburzeń wchłaniania.

Lek podaje się dwa razy na dobę w dawce zależnej od masy ciała. Badania kontrolne wykonuje się 30 dni po rozpoczęciu leczenia, a potem regularnie: co 90 dni (m.in. IGF-1 i glukoza we krwi), co 180 dni (m.in. badania tarczycy i HbA1c) oraz co rok (m.in. konsultacja laryngologiczna z audiogramem, konsultacja kardiologiczna i zdjęcie RTG do oceny wieku kostnego).

Leczenie kończy się m.in. przy przyroście wzrostu mniejszym niż 3 cm na rok, po osiągnięciu wieku kostnego powyżej 14 lat u dziewczynki lub powyżej 16 lat u chłopca, przy nawracających, zagrażających życiu hipoglikemiach (spadkach cukru we krwi) albo przy braku zgody pacjenta na dalsze leczenie.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 6 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
MekaserminaIncrelex (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.20

Kto może być leczony w programie lekowym B.20?

Program B.20 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.20?

W programie B.20 stosuje się: mekasermina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.20?

Program B.20 realizuje 14 ośrodków w 11 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.20?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.20?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1.Kryteria kwalifikacji

1)skrajna niskorosłość, tj. wysokość ciała poniżej -3 SD w odniesieniu do płci i wieku, na siatkach centylowych dla populacji dzieci polskich;

2)stężenie IGF-1 poniżej -2,5 SDS w odniesieniu do płci i wieku;

3)prawidłowe stężenie GH (w teście krótkiego nocnego wyrzutu tego hormonu - co najmniej 5 pomiarów stężeń hormonu wzrostu, w uzasadnionych przypadkach poszerzone o wykonanie dwóch testów stymulacji sekrecji tego hormonu);

4)wykluczenie innych, aniżeli ciężki pierwotny niedobór IGF-1, przyczyn niskorosłości (niedokrwistość, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy, zaburzenia wchłaniania i trawienia jelitowego, obciążenia dotyczące przebiegu ciąży i porodu, itp.);

5)rozpoznanie ciężkiego pierwotnego niedoboru IGF-1 potwierdzone testem generacji somatomedyn;

6)w przypadkach wątpliwych badania molekularne w kierunku rozpoznania mutacji w obrębie receptora hormonu wzrostu, mutacji genu kodującego syntezę IGF-1 lub promotora tego genu.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Świadczeniobiorców do programu kwalifikuje, według standardów diagnozowania pacjentów z ciężkim pierwotnym niedoborem insulinopodobnego czynnika wzrostu-1, Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)nawracające, zagrażające życiu stany hipoglikemii;

2)złuszczenia głowy kości udowej;

3)pseudo-tumor cerebri;

4)ujawnienia lub wznowy choroby rozrostowej;

5)brak zgody pacjenta na kontynuację leczenia;

6)niezadowalający efekt leczenia, tj. przyrost wysokości ciała pacjenta leczonego za pomocą rhIGF-1 < 3 cm/rok;

7)osiągnięcie wieku kostnego:

a)powyżej 14 lat przez dziewczynkę,

b)powyżej 16 lat przez chłopca.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Mecaserminum podawane jest w dawce 0,04 - 0,12 mg/kg masy ciała dwa razy na dobę.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi;

4)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii;

5)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c;

6)pomiar stężenia TSH, pomiar stężenia fT4;

7)jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na+);

8)konsultacja laryngologiczna z audiogramem;

9)konsultacja kardiologiczna z USG układu sercowo-naczyniowego;

10)konsultacja okulistyczna (w zależności od potrzeb);

11)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

12)obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego (TK z kontrastem lub MRI).

Monitorowanie leczenia

2.1 30 dni po rozpoczęciu leczenia

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi;

4)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii

lub

5)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c.

2.2 Co 90 dni

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi.

2.3 Co 180 dni

1)pomiar stężenia TSH;

2)pomiar stężenia fT4;

3)jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na+);

4)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c.

lub co 365 dni

5)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii

2.5 Co 365 dni

1)konsultacja laryngologiczna z audiogramem;

2)konsultacja kardiologiczna z USG układu sercowo-naczyniowego;

3)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

4)obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego (TK z kontrastem lub MRI) - w zależności od potrzeb.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, nie rzadziej niż co 3 miesiące oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.20

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.20 – bezpłatnieZgłoś się