programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.123 Leczenie pacjentów z chorobą Wilsona

Zaburzenia przemian miedzi (E83.0) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zaburzenia przemian miedzi (E83.0)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • trientyna
Szczegóły leków
Gdzie
14 ośrodków w 8 województwach
Pacjenci
mniej niż 5 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy leczenia choroby Wilsona (E83.0). Obejmuje leczenie trientyną u osób, które nie tolerują leczenia standardowego. O kwalifikacji do terapii decyduje specjalny Zespół Koordynujący.

Kto może się zakwalifikować:

  • osoby z rozpoznaną chorobą Wilsona,
  • osoby w wieku co najmniej 5 lat,
  • w postaci neurologicznej, bezobjawowej lub skąpoobjawowej: osoby, u których stwierdzono nietolerancję leczenia D-penicylaminą i siarczanem cynku,
  • w postaci wątrobowej lub mieszanej z istotnym uszkodzeniem wątroby: osoby, u których stwierdzono nietolerancję leczenia D-penicylaminą.

Leczenie trwa do czasu, gdy lekarz prowadzący zdecyduje o zakończeniu udziału w programie. W pierwszym roku badania kontrolne, m.in. badanie neurologiczne, badania krwi i moczu, oznaczenia miedzi oraz USG wątroby, wykonuje się co 3 miesiące, a w kolejnych latach co pół roku. Raz w roku wykonuje się badanie oka w lampie szczelinowej (badanie oka pod specjalnym mikroskopem). Skuteczność ocenia się po 6–12 miesiącach leczenia.

Leczenie kończy się m.in. przy nadwrażliwości na lek, ciężkich działaniach niepożądanych, niestosowaniu się do zaleceń, karmieniu piersią lub braku skuteczności po 6–12 miesiącach, a przy trwałej poprawie przez co najmniej 6 miesięcy należy ponownie spróbować leczenia standardowego.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · lubelskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (2) · mazowieckie (4) · pomorskie (1) · śląskie (2) · wielkopolskie (1)

Pokaż pozostałe 6 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
TrientynaCuprior (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.123

Kto może być leczony w programie lekowym B.123?

Program B.123 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian miedzi (E83.0), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.123?

W programie B.123 stosuje się: trientyna. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.123?

Program B.123 realizuje 14 ośrodków w 8 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Łódź, Chrzanów, Częstochowa, Gdańsk, Kraków. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.123?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.123?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)rozpoznanie choroby Wilsona;

2)wiek ≥ 5 lat;

3)w postaci neurologicznej, bezobjawowej lub skąpoobjawowej stwierdzona nietolerancja leczenia D-penicylaminą i siarczanem cynku;

4)w postaci wątrobowej lub mieszanej z cechami istotnego uszkodzenia wątroby (hepato i/lub splenomegalia i/lub wydłużenie INR i/lub znaczny wzrost ALT i /lub cholestaza) stwierdzona nietolerancja leczenia D-penicylaminą.

Kryteria kwalifikacji 1), 2) i 3) lub 4) muszą być spełnione łącznie.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynujący ds. kwalifikacji i weryfikacji leczenia w programie leczenia choroby Wilsona.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych;

2)wystąpienie ciężkich działań niepożądanych związanych z lekiem;

3)niestosowanie się pacjenta do zaleceń lekarskich;

4)ciąża – z wyłączeniem przypadków, gdy korzyści związane z leczeniem przeważają nad ryzykiem dla pacjentki oraz płodu;

5)karmienie piersią;

6)brak skuteczności leczenia, w tym brak poprawy neurologicznej, definiowany jako utrzymanie stanu w skali UWDRS po 6 – 12 miesiącach leczenia lub brak istotnej poprawy parametrów uszkodzenia wątroby po 6-12 miesiącach leczenia;

7)poprawa kliniczna utrzymująca się przez co najmniej 6 miesięcy (w zakresie neurologicznym w skali UWDRS lub ustąpienie innych niż neurologiczne objawów choroby wraz z istotną poprawą parametrów definiujących czynność wątroby) powinna być podstawą do ponownej próby włączenia leczenia standardowego - brak ponownej próby włączenia leczenia standardowego wymaga uzasadnienia w historii choroby.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Trientynę należy podawać zgodnie z dawkowaniem określonym w aktualnej na dzień wydania decyzji o objęciu refundacją leku w tym programie Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)badanie fizykalne;

2)badanie neurologiczne (ocena stanu w skali UWDRS II i III, jeżeli obecne są zaburzenia neurologiczne);

3)badanie oka w lampie szczelinowej w celu stwierdzenia obecności pierścienia Kaysera-Fleischera;

4)badanie ogólne moczu;

5)morfologia krwi obwodowej z rozmazem;

6)stężenie miedzi wolnej, całkowitej i ceruloplazminy w surowicy, dobowe wydalanie miedzi z moczem;

7)czas protrombinowy (PT);

8)międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR);

9)aminotransferaza asparaginowa (AspAT i alaninowa (AlAT);

10)bilirubina całkowita i bezpośrednia;

11)USG wątroby;

12)MRI głowy, ocena obecności pierścienia Kayser Fleischera.

Monitorowanie leczenia

Badania przeprowadzane w pierwszym roku co 3 miesiące (w przypadku wskazań klinicznych monitorowanie może odbywać się częściej), w następnych latach co pół roku:

1)badanie fizykalne;

2)badanie neurologiczne;

3)badanie ogólne moczu;

4)morfologia;

5)stężenie miedzi wolnej, całkowitej i ceruloplazminy w surowicy, dobowe wydalanie miedzi z moczem;

6)czas protrombinowy (PT);

7)międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR);

8)aminotransferaza asparaginowa (AspAT);

9)aminotransferaza alaninowa (AlAT);

10)bilirubina całkowita i bezpośrednia;

11)USG wątroby.

Badania przeprowadzone raz w roku:

1)badanie pierścienia Kaysera Fleischera w lampie szczelinowej.

Ponadto w ramach monitorowania wykonuje się badanie MRI głowy w przypadku pogorszenia neurologicznego oraz przed zakończeniem leczenia.

W szczególnych przypadkach np. chorób nerek, małych dzieci czy obawy o niestosowanie się pacjenta do zaleceń monitorowanie pacjenta może odbywać się z większą częstotliwością, a terminy wykonania badań laboratoryjnych należy dostosowywać do potrzeby.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.123

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.123 – bezpłatnieZgłoś się