O programie
Program jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży z achondroplazją, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem wzrastania kości (Q77.4). W programie stosuje się wosorytyd, a o kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Kto może się zakwalifikować:
Wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie.
- osoby w wieku co najmniej 4 miesięcy,
- osoby z achondroplazją potwierdzoną odpowiednim badaniem genetycznym,
- osoby, u których kości długie mogą jeszcze rosnąć (wiek kostny poniżej 16 lat u dziewcząt albo poniżej 18 lat u chłopców),
- osoby z odpowiednimi wynikami badań laboratoryjnych i bez przeciwwskazań do stosowania leku,
- osoby, których opiekun prawny zgodził się na leczenie; powyżej 16 lat wymagana jest też zgoda pacjenta.
Leczenie może być kontynuowane w domu, jeśli lekarz i pacjent uznają to za właściwe. Wcześniej pacjent odbywa w ośrodku co najmniej cztery wizyty, podczas których pacjent lub opiekunowie uczą się podawania leku. Pomiary ciała wykonuje się co 3 miesiące, badania krwi i ciśnienie co 6 miesięcy, a m.in. ocenę wieku kostnego i konsultację ortopedyczną co 12 miesięcy. Skuteczność ocenia się po 12 miesiącach, a potem co 6 miesięcy.
Leczenie kończy się m.in. po zamknięciu nasad kości długich przy bardzo wolnym wzrastaniu, przy działaniach niepożądanych lub nadwrażliwości uniemożliwiających leczenie oraz w ciąży lub podczas karmienia piersią.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (2) · mazowieckie (3) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielce
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Strzelecka 2 - 2a, 31-503 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 14 ośrodków
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztyn
- al. eja Wincentego Witosa 26, 45-401 Opolebrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżyce4 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów4 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc, średnio 9 dni · stan na październik 2026
- ul. Staszica 4, 37-450 Stalowa Wola1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruń
- ul. Cicha 27, 43-100 Tychybrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
Najczęstsze pytania o program B.166
Kto może być leczony w programie lekowym B.166?
Program B.166 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: achondroplazja (Q77.4), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.166?
W programie B.166 stosuje się: wosorytyd. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.166?
Program B.166 realizuje 22 ośrodki w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.166?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.166?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)wiek 4 miesiące i więcej;
2)rozpoznanie achondroplazji potwierdzone odpowiednim badaniem genetycznym;
3)niezamknięte nasady kości długich (wiek kostny poniżej 16 lat u dziewcząt albo poniżej 18 lat u chłopców);
4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;
5)brak przeciwskazań do stosowania leku zgodnie z ChPL;
6)zgoda opiekuna prawnego na leczenie w programie lekowym, a w przypadku chorych powyżej 16 r.ż. również pacjenta.
Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
W programie finansuje się leczenie wosorytydem zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)potwierdzenie braku potencjału dalszego wzrostu definiowanego przez tempo wzrastania < 1,5 cm/rok i zamknięcia nasad kości długich (leczenie prowadzi się maksymalnie do osiągnięcia wieku kostnego 16 lat przez dziewczęta albo 18 lat przez chłopców);
2)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia;
3)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
4)obecność poważnych wrodzonych anomalii lub chorób współistniejących, które w ocenie lekarza kwalifikującego do leczenia lub Zespołu Koordynacyjnego, mogą uniemożliwić poprawę stanu zdrowia świadczeniobiorcy;
5)okres ciąży lub karmienia piersią.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia, o których mowa w pkt. 3.
Przedłużenie leczenia następuje, po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy, decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Wyznaczenie dawki leku, sposób podawania, ewentualne czasowe wstrzymania leczenia oraz modyfikacje dawki prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL).
Leczenie może być kontynuowane w warunkach domowych, jeśli lekarz i pacjent uznają to za właściwe.
Pacjent odbywa w ośrodku minimum cztery wizyty w odstępach zgodnych z dawkowaniem leku lub przebywa w oddziale do czasu właściwego wyszkolenia pacjenta lub opiekunów prawnych.
Wizyty mają też na celu edukację pacjenta w zakresie administrowania leku.
Pacjent lub opiekunowie prawni pacjenta muszą być poinstruowani odnośnie techniki podawania leku, prowadzenia dziennika leczenia oraz rozpoznawania działań niepożądanych (ciężkich reakcji alergicznych) i czynności, które należy podjąć w przypadku ich wystąpienia.
Pacjent otrzymuje leki dla celów terapii domowej w ośrodku prowadzącym terapię danego pacjenta.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji do leczenia
1)potwierdzenie rozpoznania achondroplazji za pomocą odpowiedniego badania genetycznego;
2)ocena wieku kostnego metodą Greulicha-Pyle’a lub metodą Tannera-Whitehouse’a;
3)MRI ośrodkowego układu nerwowego, z oceną otworu wielkiego, tj. pogranicza czaszkowo-kręgowego (u pacjentów z bezwzględnym przeciwwskazaniem do MRI - TK lub TK z kontrastem; u pacjentów z gwoździem magnetycznym wymagany jest certyfikat z ośrodka ortopedii dziecięcej, w którym zakładany był gwóźdź);
4)pomiary antropometryczne: masa ciała (wartość liczbowa i SDS), wzrost/długość ciała (wartość liczbowa i SDS), długość tułowia, długość kończyn dolnych, obwód głowy i obwód klatki piersiowej (wartości liczbowe i SDS) i ocena obwodu talii (wartość liczbowa i SDS; BMI – z podaniem centyla, WHR, tempo wzrastania (cm/rok));
5)ocena dojrzewania płciowego w skali Tannera;
6)pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
7)morfologia krwi z rozmazem;
8)oznaczenie stężenia sodu, potasu oraz wapnia w surowicy krwi;
9)oznaczenie stężenia glukozy na czczo;
10)oznaczenie stężenia wapnia zjonizowanego i fosforanów;
11)oznaczenie fosfatazy alkalicznej;
12)oznaczenie stężenia 25OH wit. D;
13)oznaczenie odsetka hemoglobiny glikowanej (HbA1c) lub test doustnego obciążenia glukozą - z oceną glikemii i insulinemii;
14)oznaczenie stężenia triglicerydów, całkowitego cholesterolu, frakcji HDL cholesterolu i LDL cholesterolu;
15)oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH) oraz wolnej tyroksyny (FT4);
16)konsultacja audiologiczna lub laryngologiczna z badaniem słuchu;
17)konsultacja neurochirurgiczna – do decyzji lekarza prowadzącego;
18)konsultacja ortopedyczna.
Monitorowanie leczenia
1)pomiary antropometryczne: masa ciała (wartość liczbowa i SDS), wzrost/długość ciała (wartość liczbowa i SDS), długość tułowia, długość kończyn dolnych, obwód głowy i obwód klatki piersiowej (wartości liczbowe i SDS) i ocena obwodu talii (wartość liczbowa i SDS; BMI – z podaniem centyla, WHR, tempo wzrastania (cm/rok));
2)oznaczenie stężenia wapnia zjonizowanego i fosforanów;
3)pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
4)morfologia krwi z rozmazem;
5)oznaczenie stężenia sodu, potasu oraz wapnia w surowicy krwi;
6)oznaczenie odsetka hemoglobiny glikowanej (HbA1c);
7)oznaczenie stężenia triglicerydów, całkowitego cholesterolu, frakcji HDL cholesterolu i LDL cholesterolu;
8)oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH) oraz wolnej tyroksyny (FT4);
9)oznaczenie fosfatazy alkalicznej;
10)ocena dojrzewania płciowego w skali Tannera;
11)oznaczenie stężenia 25OH wit. D;
12)ocena wieku kostnego metodą Greulicha-Pyle’a lub metodą Tannera-Whitehouse’a;
13)MRI ośrodkowego układu nerwowego, z oceną otworu wielkiego, tj. pogranicza czaszkowo-kręgowego (u pacjentów z bezwzględnym przeciwwskazaniem do MRI - TK lub TK z kontrastem; u pacjentów z gwoździem magnetycznym wymagany jest certyfikat z ośrodka ortopedii dziecięcej, w którym zakładany był gwóźdź) – do decyzji lekarza prowadzącego;
14)konsultacja neurochirurgiczna – do decyzji lekarza prowadzącego;
15)konsultacja audiologiczna lub laryngologiczna z badaniem słuchu - do decyzji lekarza prowadzącego;
16)konsultacja ortopedyczna.
Badania 1-2 wykonuje się co 3 miesiące.
Badania 3-9 wykonuje się co 6 miesięcy.
Badania 10-16 wykonuje się co 12 miesięcy.
Weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się, po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy, w oparciu o ww. kryteria oraz ocenę stanu klinicznego pacjenta przekazaną przez lekarza prowadzącego do Zespołu Koordynacyjnego.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych, dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii tj. wysokość i masa ciała (wartości liczbowe i SDS, wartość BMI (z podaniem centyla), tempo wzrastania (w cm / rok), wiek kostny);
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.166
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.