programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.143 Leczenie kwasem kargluminowym chorych z acyduriami organicznymi: propionową, metylomalonową i izowalerianową

Inne zaburzenia przemian aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach (E71.1) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • inne zaburzenia przemian aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach (E71.1)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • kwas kargluminowy
Szczegóły leków
Gdzie
8 ośrodków w 7 województwach
Pacjenci
13 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy osób z hiperamonemią, czyli podwyższonym stężeniem amoniaku we krwi, występującą w przebiegu acydurii propionowej, metylomalonowej lub izowalerianowej (E71.1). Obejmuje leczenie kwasem kargluminowym.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

  • osoby ze stężeniem amoniaku powyżej 90 μmol/l (dzieci) lub powyżej 50 μmol/l (dorośli),
  • hiperamonemia występuje w przebiegu acydurii propionowej, metylomalonowej lub izowalerianowej,
  • choroba rozpoznana na podstawie badania profilu kwasów organicznych w moczu i profilu acylokarnityn we krwi,
  • także osoby leczone wcześniej w ramach innego sposobu finansowania, jeśli w chwili rozpoczęcia leczenia spełniały kryteria programu.

Skuteczność leczenia jest weryfikowana co 6 miesięcy. Co najmniej raz na 180 dni ocenia się stan pacjenta, m.in. stężenie amoniaku, gazometrię, aminokwasy, morfologię krwi, enzymy wątrobowe i EKG, a także zleca konsultacje neurologa i dietetyka. Tabletki miesza się z wodą do powstania zawiesiny, którą się połyka lub podaje przez zgłębnik nosowo-żołądkowy.

Leczenie kończy się m.in. przy braku skuteczności, nadwrażliwości na lek, ciąży lub karmieniu piersią albo braku współpracy pacjenta.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (2) · pomorskie (1) · wielkopolskie (1)

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Najczęstsze pytania o program B.143

Kto może być leczony w programie lekowym B.143?

Program B.143 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne zaburzenia przemian aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach (E71.1), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.143?

W programie B.143 stosuje się: kwas kargluminowy. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.143?

Program B.143 realizuje 8 ośrodków w 7 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Bydgoszcz, Gdańsk, Kraków, Łódź, Poznań-Jeżyce. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.143?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.143?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)hiperamonemia rozpoznana przy stężeniu amoniaku:

a)>90 μmol/l u dzieci,

b)>50 μmol/l u dorosłych,

w przebiegu acydurii propionowej, metylomalonowej oraz izowalerianowej zdiagnozowanej na podstawie analizy profilu kwasów organicznych w moczu metodą GC/MS i profilu acylokarnityn we krwi metodą tandem MS.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci, którzy byli leczeni w ramach innego sposobu finansowania terapii, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji pacjentów do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia co 6 miesięcy odbywa się w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)stwierdzenie braku skuteczności leczenia - weryfikacji skuteczności leczenia dokonuje co 6 miesięcy Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii;

2)wystąpienie nadwrażliwości na kwas kargluminowy lub którykolwiek z pozostałych składników leku;

3)ciąża lub karmienie piersią;

4)brak współpracy pacjenta przy realizacji programu.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Początkowa dawka dobowa powinna wynosić 100 mg/kg, w razie potrzeby do 250 mg/kg.

Następnie dawkę należy dostosować indywidualnie tak, aby utrzymać prawidłowe stężenie amoniaku w osoczu wg zasad opisanych w ChPL.

Do tabletek należy dodać co najmniej 5-10 ml wody, do powstania zawiesiny i połknąć natychmiast lub podać szybko strzykawką przez zgłębnik nosowo-żołądkowy.

Szczegółowe informacje odnośnie dawkowania oraz jego modyfikacji zawarte są w aktualnym na dzień wydania decyzji dokumencie Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)szczegółowy wywiad (dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii, informacji w zakresie leczenia pacjenta kwasem kargluminowym obecnie oraz w przeszłości) oraz opis badania przedmiotowego;

2)stężenie amoniaku w osoczu;

3)ilościowe oznaczenie stężenia aminokwasów (glutamina, izoleucyna, leucyna, walina, glicyna, metionina, treonina) w osoczu/surowicy;

4)morfologia z rozmazem;

5)gazometria krwi;

6)profil kwasów organicznych w moczu metodą GC/MS;

7)profil acylokarnityn w suchej kropli krwi;

8)pomiar parametrów auksologicznych – masy i długości/ wysokości ciała, BMI);

9)aktywność enzymów wątrobowych: ALAT, AspAT, stężenie bilirubiny całkowitej i związanej;

10)ciśnienie tętnicze krwi;

11)EKG;

12)konsultacja neurologiczna;

13)konsultacja dietetyczna;

14)konsultacja psychologiczna.

Monitorowanie leczenia

Co najmniej raz na 180 dni ocena stanu pacjenta oraz skuteczności terapii

1)szczegółowy wywiad (dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii) oraz opis badania przedmiotowego;

2)stężenie amoniaku w osoczu;

3)gazometria krwi;

4)ilościowe oznaczenie stężenia aminokwasów (glutamina, izoleucyna, leucyna, walina, glicyna, metionina, treonina) w osoczu /surowicy;

5)morfologia z rozmazem;

6)pomiar parametrów auksologicznych – masy i długości/ wysokości ciała, BMI);

7)aktywność enzymów wątrobowych: ALAT, AspAT, stężenie bilirubiny całkowitej i związanej;

8)EKG;

9)konsultacja neurologiczna;

10)konsultacja dietetyczna;

11)konsultacja psychologiczna w zależności od potrzeb;

12)badanie EEG, MRI OUN (w uzasadnionych przypadkach).

Weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się w oparciu o w/w kryteria oraz ocenę stanu klinicznego pacjenta dokonywaną przez Zespół Koordynacyjny.

Dane gromadzone są w SMPT i analizowane przez Zespół Koordynacyjny, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w punkcie 2.1;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.143

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.143 – bezpłatnieZgłoś się