O programie
Program jest przeznaczony dla chorych z objawami kostnymi w przebiegu wrodzonej hipofosfatazji, w skrócie HPP (E83.3), w postaci perinatalnej i niemowlęcej oraz dziecięcej. Obejmuje leczenie asfotazą alfa, a o kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Kto może się zakwalifikować:
- dzieci, u których choroba ujawniła się przed 6. miesiącem życia (postać perinatalna i niemowlęca), lub dzieci, u których ujawniła się po 6. miesiącu życia (postać dziecięca),
- rozpoznanie potwierdzone badaniem genetycznym (mutacja w genie ALPL) lub badaniami obrazowymi kości i co najmniej trzykrotnym pomiarem obniżonej aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi,
- w postaci dziecięcej dodatkowo: opóźniony rozwój ruchowy, uporczywy ból mięśni i kości mimo leków przeciwbólowych z dwóch grup lub znacznie ograniczona możliwość chodzenia,
- brak przeciwwskazań do leczenia oraz wykluczenie ciąży i karmienia piersią.
Asfotazę alfa podaje się podskórnie, trzy lub sześć razy w tygodniu. Badania kontrolne wykonuje się w 3., 6. i 12. miesiącu leczenia, a potem co 6 miesięcy. Skuteczność ocenia się co 6 miesięcy, m.in. na podstawie tempa wzrastania, testu marszu i nasilenia bólu. Co 6 miesięcy Zespół Koordynacyjny decyduje o przedłużeniu leczenia.
Leczenie kończy się m.in. przy braku skuteczności według kryteriów programu, działaniach niepożądanych lub nadwrażliwości uniemożliwiających leczenie, braku skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży i okresie karmienia piersią oraz przy braku współpracy.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (1) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (2) · mazowieckie (3) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Strzelecka 2 - 2a, 31-503 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 10 ośrodków
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztyn
- al. eja Wincentego Witosa 26, 45-401 Opolebrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwaldbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów1 osoba oczekuje w 1 z 4 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Asfotaza alfa | Strensiq (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.165
Kto może być leczony w programie lekowym B.165?
Program B.165 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian fosforu (E83.3), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.165?
W programie B.165 stosuje się: asfotaza alfa. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.165?
Program B.165 realizuje 18 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.165?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.165?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)hipofosfatazja perinatalna i niemowlęca ujawniająca się klinicznie u dzieci w wieku < 6. miesiąca życia, stwierdzona na podstawie:
a)badań genetycznych potwierdzających obecność patogennych mutacji w genie ALPL (1p36.12),
lub
b)badań wykrywających nieprawidłowości szkieletowe oraz testów laboratoryjnych:
•obniżenia mineralizacji kości i innych objawów radiologicznych hipofosfatazji lub prenatalnych/postnatalnych badań USG
oraz
•obniżonej aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy w co najmniej 3-krotnych pomiarach;
2)hipofosfatazja dziecięcą ujawniającą się u dzieci w wieku > 6. miesiąca życia rozpoznana na podstawie:
a)badań genetycznych potwierdzających obecność patogennych mutacji w genie ALPL (1p36.12),
lub
b)badań wykrywających nieprawidłowości szkieletowe oraz testów laboratoryjnych:
•badań radiologicznych (opóźnionego wieku kostnego, krzywicy lub osteomalacji)
oraz
•obniżonej aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy w co najmniej 3-krotnych pomiarach;
Jednocześnie pacjenci o których mowa w pkt 2):
a)nie osiągnęli oczekiwanych etapów rozwoju motoryki właściwej dla wieku,
lub
b)cierpią z powodu ciągłego lub nawracającego bólu mięśniowo-szkieletowego wpływającego na niemożność wykonywania codziennych czynności, niepoddającego się działaniu leków z dwóch różnych grup leków przeciwbólowych,
lub
c)mają istotnie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się (chodzenia);
3)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (zwanej dalej ChPL);
4)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez Zespół Koordynacyjny lub lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
5)brak przeciwwskazań do terapii określonych w aktualnej ChPL;
6)wykluczenie okresu ciąży lub karmienia piersią;
Powyższe kryteria kwalifikacji 1), 3), 4), 5), 6) albo 2), 3), 4), 5), 6) powinny zostać spełnione łącznie.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni dotychczas w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Kwalifikacji chorych do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
Do leczenia w programie kwalifikowani są pacjenci z wrodzoną hipofosfatazją (HPP) w postaciach:
a)perinatalnej i niemowlęcej,
b)dziecięcej.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
Zespół Koordynacyjny podejmuje decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu, gdy zostanie spełnione jedno z poniższych kryteriów:
1)brak skuteczności ocenianej zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności leczenia pacjenta rozumianej jako niespełnienie przynajmniej dwóch z poniższych kryteriów u dzieci poniżej 18 roku życia:
a)zahamowanie tempa wzrastania po 6 miesiącach terapii,
b)brak poprawy lub nieosiągnięcie oczekiwanego efektu dla testu sześciominutowego marszu (6MWT) rozumianej jako poprawa o <25 m lub <10% w porównaniu z wynikami testu przed leczeniem (w przypadku chorych chodzących),
c)konieczność korzystania z mechanicznej wspomaganej wentylacji płuc po co najmniej 12 miesiącach leczenia (dotyczy chorych, którzy przed włączeniem do leczenia nie wymagali wspomagania oddychania),
d)konieczność korzystania z mechanicznej wspomaganej wentylacji płuc po co najmniej 24 miesiącach leczenia (dotyczy chorych, którzy przed włączeniem do leczenia wymagali wspomagania oddychania);
2)brak skuteczności ocenianej zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności leczenia pacjenta rozumianej jako niespełnienie przynajmniej jednego z poniższych kryteriów u dorosłych, kontynuujących terapię asfotazą alfa:
a)brak poprawy lub nieosiągnięcie oczekiwanego efektu dla testu sześciominutowego marszu (6MWT) - poprawa o <25 m lub <10% w porównaniu z wynikami testu przed leczeniem (w przypadku chorych chodzących),
b)powtarzające się złamania niskoenergetyczne przez okres trzech lat od rozpoczęcia leczenia,
c)brak zmniejszenia poziomu bólu rozumianego jako nieosiągnięcie znaczącej redukcji bólu przy równoczesnym zwiększeniu częstości podawania leków przeciwbólowych lub brak poprawy jakości życia w ocenie Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego;
3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
4)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego;
5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
7)nieprowadzenie skutecznej formy antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym;
8)okres ciąży i karmienia piersią;
9)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Przedłużenie leczenia następuje co 6 miesięcy decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL).
Zalecana dawka asfotazy alfa to 2mg/kg masy ciała podawane podskórnie trzy razy w tygodniu lub 1mg/kg masy ciała podawane podskórnie sześć razy w tygodniu. Maksymalna zalecana dawka asfotazy alfa to 6mg/kg/tydzień.
Dopuszczalne jest zmniejszenie wymienionych poniżej dawek zgodnie z aktualną ChPL.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)badanie molekularne potwierdzające obecność mutacji genu ALPL (1p36.12) w przebiegu HPP;
2)oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy;
3)oznaczenie stężenia wapnia w surowicy;
4)oznaczenie stężenia magnezu w surowicy;
5)oznaczenie stężenia fosforu w surowicy;
6)oznaczenie stężenia parathormonu w surowicy;
7)oznaczenie stężenia 25-hydroksy witaminy D w surowicy;
8)test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym;
9)konsultacja neurochirurgiczna - w przypadku występowania u pacjentów kraniosynostozy;
10)konsultacja okulistyczna;
11)pomiary antropometryczne;
12)test sześciominutowego marszu u chorych chodzących (6MWT);
13)badanie RTG lub MRI nadgarstków, bioder i kolan z oceną w skali RSS;
14)badanie USG nerek;
15)ocena nasilenia bólu w skali dopasowanej do wieku;
Wstępne badania obrazowe muszą umożliwić późniejszą obiektywną ocenę odpowiedzi na leczenie.
2.Monitorowanie leczenia:
1)oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy;
2)oznaczenie stężenia wapnia w surowicy;
3)oznaczenie stężenia magnezu w surowicy;
4)oznaczenie stężenia fosforu w surowicy;
5)oznaczenie stężenia parathormonu w surowicy;
6)oznaczenie stężenia 25-hydroksy witaminy D w surowicy;
7)konsultacja okulistyczna;
8)konsultacja ortopedyczna;
9)pomiary antropometryczne;
10)test sześciominutowego marszu (6MWT) w przypadku chorych chodzących;
11)badanie RTG kośćca;
12)badanie densytometryczne DXA (u pacjentów powyżej 5 r.ż.);
13)badanie USG nerek.
Kontrolne wizyty u lekarza, zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności terapii z oceną efektów leczenia i jakości życia pacjenta.
Badania wykonuje się:
1)w 3-cim, 6-tym i 12-tym miesiącu od chwili rozpoczęcia leczenia, a następnie co 6 miesięcy (z wyjątkiem oznaczenia stężenia parathormonu wykonywanego tylko w 3 miesiącu);
2)po pierwszym roku leczenia, a następnie co 2 lata w przypadku badania densytometrycznego DXA.
Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa
Wskaźniki efektywności mierzone co 6 miesięcy leczenia:
1)ocena tempa wzrastania;
2)test sześciominutowego marszu (6MWT) w przypadku chorych chodzących;
3)ocena konieczności korzystania ze wspomaganej wentylacji płuc;
4)ocena powtarzalności złamań niskoenergetycznych;
5)ocena poprawy nasilenia bólu oraz jakości życia pacjenta za pomocą kwestionariuszy:
•ocena bólu w skali dopasowanej do wieku w przypadku dzieci,
•SF-36 (ang. Short Form 36) w przypadku pacjentów dorosłych.
6)działania niepożądane.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolera Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ);
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w punkcie 3;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ (informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ).
Zgłoś się do programu B.165
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.