programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.158.FM Leczenie chorych z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/b i b

Zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • olipudaza alfa
Szczegóły leków
Gdzie
19 ośrodków w 9 województwach
Pacjenci
11 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy niedoboru kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/B i B, rzadkiej choroby wynikającej z braku lub niedoboru tego enzymu (ICD-10: E75). Obejmuje leczenie olipudazą alfa. Kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci i dorośli z ASMD typu A/B lub B, rozpoznanym na podstawie badania aktywności enzymu i potwierdzonym badaniem genetycznym;
  • powiększona śledziona: u dzieci co najmniej 5-krotnie, a u dorosłych co najmniej 6-krotnie w stosunku do prawidłowej objętości (w badaniu MRI);
  • u dorosłych dodatkowo obniżona zdolność dyfuzyjna płuc (DLco) do najwyżej 70% wartości prawidłowej;
  • brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z chorobą;
  • u dzieci zgoda opiekuna prawnego, a powyżej 16 lat także zgoda pacjenta.

Dawkę zwiększa się stopniowo co 2 tygodnie, a w leczeniu podtrzymującym lek podaje się co 2 tygodnie. Co najmniej co 6 miesięcy wykonuje się badania krwi i pomiary ciała, a po 12 miesiącach i potem co 6 miesięcy badania obrazowe śledziony i wątroby. Skuteczność ocenia Zespół Koordynacyjny po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy.

Leczenie kończy się m.in., gdy objętość śledziony lub wątroby nie zmniejszy się o co najmniej 30%, przy znacznym postępie choroby, ciężkiej nadwrażliwości na lek, ciąży lub karmieniu piersią.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · lubelskie (2) · łódzkie (2) · małopolskie (4) · mazowieckie (3) · pomorskie (1) · śląskie (2) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 11 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Olipudaza alfaXenpozyme (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.158.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.158.FM?

Program B.158.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.158.FM?

W programie B.158.FM stosuje się: olipudaza alfa. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.158.FM?

Program B.158.FM realizuje 19 ośrodków w 9 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Warszawa, Lublin, Łódź, Gdańsk, Lubin. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.158.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.158.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1.1.Dzieci:

1)wiek < 18. roku życia;

2)rozpoznanie ASMD typu A/B lub B na podstawie braku lub niedoboru aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy, potwierdzone badaniem genetycznym;

3)objętość śledziony lub jej fragmentu (u pacjentów z częściową splenektomią) ≥ 5 wielokrotności objętości prawidłowej mierzonej za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI);

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;

5)brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z ASMD;

6)brak przeciwskazań do stosowania leku zgodnie z ChPL;

7)zgoda opiekuna prawnego na leczenie w programie lekowym, a w przypadku chorych powyżej 16 r.ż. również pacjenta;

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

1.2.Dorośli:

1)wiek ≥ 18. roku życia;

2)rozpoznanie ASMD typu A/B lub B na podstawie braku lub niedoboru aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy, potwierdzone badaniem genetycznym;

3)objętość śledziony lub jej fragmentu (u pacjentów z częściową splenektomią) ≥ 6 wielokrotności objętości prawidłowej mierzonej za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI);

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;

5)brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z ASMD;

6)brak przeciwskazań do stosowania leku zgodnie z ChPL;

7)zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla (DLco) ≤ 70% przewidywanej wartości prawidłowej;

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.

Do programu włącza się, bez konieczności ponownej kwalifikacji, w celu zapewnienia kontynuacji terapii pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą i/lub karmieniem piersią które w momencie wyłączenia nie spełniały pozostałych kryteriów wyłączenia.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.

W programie finansuje się leczenie olipudazą alfa zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak skuteczności leczenia stwierdzony przez Zespół Koordynacyjny rozumiany jako: brak zmniejszenia objętości śledziony lub wątroby o co najmniej 30% w porównaniu z wielkością narządu ocenioną na wizycie kwalifikującej do leczenia (stwierdzone w badaniu MRI) w okresie pierwszych 12 miesięcy leczenia, w porównaniu do wartości wyjściowych – zmniejszenie objętości śledziony lub wątroby o co najmniej 30% względem wartości określonej przy kwalifikacji pacjenta, musi być potwierdzone na każdej kolejnej wizycie monitorującej leczenie tj. co 6 miesięcy po pierwszych 12 miesiącach leczenia;

2)znaczna progresja choroby pomimo podjętego leczenia;

3)wystąpienie objawów ciężkiej nadwrażliwości na lek;

4)obecność poważnych wrodzonych anomalii lub chorób współistniejących, które w ocenie lekarza kwalifikującego do leczenia lub Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, mogą uniemożliwić poprawę stanu zdrowia świadczeniobiorcy;

5)okres ciąży i karmienie piersią;

6)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub opiekuna prawnego.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia, o których mowa w pkt. 3.

Przedłużenie leczenia następuje, co 6 miesięcy, decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Sposób podawania, oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL).

Zalecane dawkowanie:

1.1.Dawkę olipudazy alfa ustala się na podstawie rzeczywistej masy ciała u pacjenta ze wskaźnikiem masy ciała (BMI, ang. Body Mass Index) ≤ 30 lub optymalnej masy ciała u pacjenta z BMI > 30.

1.2.Zalecana dawka początkowa olipudazy alfa wynosi 0,1 mg/kg mc. dla dorosłych, a następnie dawkę należy zwiększyć zgodnie ze schematem zwiększania dawki: I dawka (Dzień 1/Tydzień 0) 0,1 mg/kg mc., II dawka (Tydzień 2) 0,3 mg/kg mc., III dawka (Tydzień 4) 0,3 mg/kg mc., IV dawka (Tydzień 6) 0,6 mg/kg mc., V dawka (Tydzień 8) 0,6 mg/kg mc., VI dawka (Tydzień 10) 1 mg/kg mc., VII dawka (Tydzień 12) 2 mg/kg mc., VIII dawka (Tydzień 14) 3 mg/kg mc. (zalecana dawka podtrzymująca).

1.3.Zalecana dawka początkowa olipudazy alfa dla dzieci i młodzieży wynosi 0,03 mg/kg mc., a następnie dawkę należy zwiększyć zgodnie ze schematem zwiększania dawki: I dawka (Dzień 1/Tydzień 0) 0,03 mg/kg mc., II dawka (Tydzień 2) 0,1 mg/kg mc., III dawka (Tydzień 4) 0,3 mg/kg mc., IV dawka (Tydzień 6) 0,3 mg/kg mc., V dawka (Tydzień 8) 0,6 mg/kg mc., VI dawka (Tydzień 10) 0,6 mg/kg mc., VII dawka (Tydzień 12) 1 mg/kg mc., VIII dawka (Tydzień 14) 2 mg/kg mc., IX dawka (Tydzień 16) 3 mg/kg mc. (zalecana dawka podtrzymująca).

1.4.Etap leczenia podtrzymującego:

Zalecana dawka podtrzymująca wynosi 3 mg/kg mc. co 2 tygodnie

1.5.Pacjenci z BMI > 30:

U dorosłych oraz dzieci i młodzieży ze wskaźnikiem masy ciała (BMI) > 30, masa ciała stosowana w celu obliczenia dawki olipudazy alfa jest szacowana na podstawie następującej metody (dla etapu zwiększania dawki i leczenia podtrzymującego). Masa ciała (kg) stosowana do obliczenia dawki = 30 × (wzrost w m)2.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji do leczenia

1)badanie aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy;

2)analiza genu SMPD1;

3)badanie poziomu biomarkera Lyso- sphyngomyelin;

4)badanie zdolności dyfuzyjnej płuc dla tlenku węgla (DLco) – u pacjentów w wieku ≥ 18. roku życia;

5)badanie aktywności chitotriozydazy;

6)morfologia krwi z rozmazem;

7)oznaczenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT);

8)oznaczenie czasu protrombinowego (INR);

9)oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej i sprzężonej;

10)oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT);

11)oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AST);

12)oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej;

13)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, cholesterolu frakcji LDL i HDL;

14)badanie USG i MRI jamy brzusznej, z oceną objętości (z podaniem wymiarów) śledziony i wątroby;

15)badanie RTG płuc lub w uzasadnionych przypadkach HRCT;

16)spirometria (u pacjentów współpracujących, jeżeli istnieje możliwość wykonania badania);

17)pomiary antropometryczne (masa i wysokość/długość ciała);

18)elektrokardiografia (EKG);

19)badanie densytometryczne kości (DEXA) – opcjonalnie uzasadnionych przypadkach;

20)badanie RTG (MRI w uzasadnionych przypadkach) kości długich (badanie obligatoryjne jedynie u pacjentów z nieprawidłowościami układu kostno-stawowego);

21)konsultacja neurologiczna;

22)konsultacja pulmonologiczna (w uzasadnionych przypadkach).

Monitorowanie leczenia

2.1.badania wykonywane co najmniej co 6 miesięcy:

1)morfologia krwi z rozmazem;

2)parametry czynności wątroby (aminotransferaza alaninowa (ALT), aminotransferaza asparaginianowa (AST), bilirubina całkowita);

3)pomiary antropometryczne (masa i wysokość ciała, z oceną tempa wzrastania u dzieci do zakończenia procesu wzrastania); u dorosłych pacjentów tylko masa ciała;

4)stosowne do wieku oceny neurologiczne i rozwojowe (u dzieci).

2.2.badania wykonywane po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy:

1)badanie MRI i USG jamy brzusznej, z oceną objętości (z podaniem wymiarów) śledziony i wątroby - badania obligatoryjne po 12 miesiącach terapii, a następnie co 6 miesięcy terapii – USG obligatoryjne, natomiast MRI jedynie w przypadku stwierdzenia zwiększenia objętości śledziony lub wątroby w badaniu USG sugerujące możliwość spełnienia kryterium wyłączenia pkt. 1;

2)badanie poziomu biomarkera Lyso- sphyngomyelin;

3)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, cholesterolu frakcji LDL i HDL;

4)elektrokardiografia (EKG);

5)badanie RTG płuc lub w uzasadnionych przypadkach HRCT – w uzasadnionych przypadkach;

6)spirometria (u pacjentów współpracujących, jeżeli istnieje możliwość wykonania badania) - w uzasadnionych przypadkach;

7)badanie densytometryczne kości (DXA) – w uzasadnionych przypadkach;

8)badanie RTG (MRI w uzasadnionych przypadkach) kości długich - w uzasadnionych przypadkach;

9)konsultacja neurologiczna;

10)konsultacja pulmonologiczna - w uzasadnionych przypadkach;

11)konsultacja ortopedyczna - w uzasadnionych przypadkach.

Ocena skuteczności leczenia

3.1.Wskaźniki efektywności leczenia:

a)zmiana objętości śledziony i wątroby (w MRI oraz USG i w % ),

b)poprawa obrazu płuc w RTG lub HRCT – jeśli dotyczy.

3.2.Oczekiwane korzyści zdrowotne (wartości dla wskaźników efektywności:

a)zmniejszenie objętości wątroby i śledziony u pacjentów leczonych olipudazą alfa,

b)zmniejszenie objawu „mlecznego szkła” i zmniejszenie wyniku ILD – jeśli dotyczy.

Weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się w oparciu o w/w kryteria oraz ocenę stanu klinicznego pacjenta dokonywaną przez Zespół Koordynacyjny.

Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawienie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w punktach 3.1. oraz 3.2.;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowej do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.158.FM

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.158.FM – bezpłatnieZgłoś się