O programie
Program dotyczy leczenia choroby Fabry’ego (E75.2). Obejmuje leczenie agalzydazą alfa, agalzydazą beta lub migalastatem, a kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Kto może się zakwalifikować:
- osoby od 8. roku życia w przypadku agalzydazy alfa lub beta oraz powyżej 16. roku życia w przypadku migalastatu,
- objawowa postać choroby, czyli co najmniej jedno powikłanie narządowe niewyjaśnione w pełni inną przyczyną,
- rozpoznanie potwierdzone badaniem aktywności enzymu alfa-galaktozydazy A i badaniem genetycznym (genu GLA); u kobiet z wyraźnymi objawami prawidłowa aktywność enzymu nie wyklucza kwalifikacji,
- dla migalastatu odpowiednia mutacja oraz GFR (wskaźnik pracy nerek) co najmniej 30 ml/min/1,73 m²,
- brak przeciwwskazań, m.in. ciąży, karmienia piersią i końcowego stadium choroby nerek bez możliwości przeszczepu.
Agalzydazy podaje się we wlewach dożylnych co dwa tygodnie, a migalastat co drugi dzień o tej samej porze. Skuteczność leczenia ocenia się co 6 miesięcy na podstawie stanu klinicznego i wyników badań, m.in. krwi, moczu, serca i konsultacji specjalistycznych; o przedłużeniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny.
Leczenie kończy się m.in. przy zagrażającej życiu nadwrażliwości, ciężkich zdarzeniach niepożądanych, znacznym postępie choroby mimo leczenia, ciąży lub karmieniu piersią albo braku współpracy pacjenta.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (4) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (2) · łódzkie (2) · małopolskie (4) · mazowieckie (7) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (2)
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ziołowa 45-47, 40-635 Katowice2 osoby oczekują, średnio 87 dni · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielcebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ppor. Edmunda Łopuskiego 31-33, 78-100 Kołobrzegbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 26 ośrodków
- ul. Prądnicka 80, 31-202 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Osiedle Złotej Jesieni 1, 31-826 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Strzelecka 2 - 2a, 31-503 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Korczyńska 57, 38-400 Krosnobrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. M. Skłodowskiej-Curie 54-60, 59-301 Lubinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź6 osób oczekuje w 1 z 3 miejsc, średnio 5 dni · stan na wrzesień 2026
- ul. Armii Krajowej 1, 56-400 Oleśnicabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział kliniczny okulistycznyul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwald2 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc, średnio 4 dni · stan na październik 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział neurologiczny z pododdziałem udarowymul. Poniatowskiego 26, 08-110 Siedlcebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Sokołowskiego 4, 58-309 Wałbrzych5 osób oczekuje, średnio 18 dni · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jana III Sobieskiego 9, 02-957 Warszawabrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa3 osoby oczekują, średnio 14 dni · stan na październik 2026
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Agalzydaza alfa | Replagal (streszczenie EMA) |
| Agalzydaza beta | Fabrazyme (streszczenie EMA) |
| Migalastatum | Galafold (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.104
Kto może być leczony w programie lekowym B.104?
Program B.104 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne sfingolipidozy (E75.2), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.104?
W programie B.104 stosuje się: agalzydaza alfa, agalzydaza beta, migalastatum. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.104?
Program B.104 realizuje 34 ośrodki w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Gdańsk, Katowice, Lublin, Łódź. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.104?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.104?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Do leczenia agalzydazą beta lub agalzydazą alfa kwalifikują się pacjentci spełniający łącznie punkty 1,2 i 3.
Do leczenia migalastatem kwalifikują się pacjenci spełniający łącznie punkty 1,2,3 i 4.
1)W przypadku leczenia agalzydazą beta i agalzydazą alfa pacjenci od 8 roku życia, a w przypadku migalastatu powyżej 16 roku życia;
2)Pacjenci ze stwierdzoną objawową (wystąpienie co najmniej jednego z powikłań narządowych, niewyjaśnionych w pełni przez inną przyczynę) klasyczną lub nieklasyczną postacią choroby Fabry’ego;
3)Rozpoznanie choroby Fabry’ego udokumentowane wynikiem:
a)u mężczyzn: badania biochemicznego aktywności alfa galaktozydazy A (brak lub znaczny niedobór aktywności enzymu w odniesieniu do normy laboratorium wykonującego badanie - norma wyniku musi być zawarta w karcie kwalifikacji pacjenta) w teście suchej kropli krwi, w osoczu lub leukocytach krwi obwodowej lub fibroblastach oraz badanie genetyczne na obecność patogennej mutacji w obrębie genu GLA;
b)u kobiet: badanie biochemiczne aktywności alfa galaktozydazy A (niedobór aktywności enzymu w odniesieniu do normy laboratorium wykonującego badanie; chociaż w przypadku ewidentnych objawów klinicznych choroby prawidłowa aktywność alfa galaktozydazy A nie wyklucza kwalifikacji do terapii – norma laboratorium musi być zawarta w karcie kwalifikacji pacjenta) w teście suchej kropli krwi, osoczu lub leukocytach krwi obwodowej lub fibroblastach oraz badanie genetycznego wskazujące na obecność patogennej mutacji w obrębie genu GLA;
4)Obecność mutacji zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego oraz GFR ≥ 30 ml/min/1,73 m2;
Do programu kwalifikowani są także pacjenci wymagający kontynuacji enzymatycznej terapii zastępczej, w ocenie Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, o ile na dzień rozpoczęcia terapii spełniali kryteria włączenia do programu.
Do programu włączane są, po zweryfikowaniu ogólnego stanu zdrowia pacjenta umożliwiającego leczenie w programie, bez konieczności ponownej kwalifikacji, pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą albo laktacją, które w momencie wyłączenia spełniały pozostałe kryteria przedłużenia leczenia.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się co 6 miesięcy w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
Kryteria stanowiące przeciwwskazania do rozpoczęcia leczenia agalzydazą beta lub agalzydaza alfa lub migalastatem
1)Dzieci poniżej 8. roku życia (agalzydaza beta lub agalzydaza alfa) lub poniżej 16. roku życia (migalastat);
2)Brak odpowiedniej mutacji – dotyczy migalastatu;
3)Jednoczasowe stosowanie enzymatycznej terapii zastępczej – dotyczy migalastatu;
4)Poważna reakcja nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą;
5)Stosowanie chlorochiny, amiodaronu, monobenzonu lub gentamycyny – dotyczy leczenia agalzydazą beta lub agalzydaza alfa;
6)Dializoterapia - dotyczy migalastatu;
7)GFR < 30 ml/min/1,73m2 - dotyczy migalastatu:
8)Pacjenci z bezobjawową postacią choroby;
9)Ciąża lub laktacja;
10)Zaawansowana choroba serca z rozległymi zwłóknieniami lub schyłkowa niewydolność serca (NYHA 4) bez możliwości przeszczepu, o ile choroba serca jest jedynym (objawowym) wskazaniem do rozpoczęcia terapii;
11)Zawansowane zmiany w zakresie OUN;
12)Końcowe stadium choroby nerek, bez możliwości przeszczepu;
13)Końcowe stadium choroby Fabry’ego lub obecność ciężkich chorób współtowarzyszących, lub innych poważnych wrodzonych anomalii, które w ocenie lekarza kwalifikującego do leczenia lub Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich mogą uniemożliwić poprawę stanu zdrowia świadczeniobiorcy.
Kryteria wyłączenia z programu leczenia agalzydazą beta lub agalzydazą alfa lub migalastatem
1)Wystąpienie zagrażającej życiu nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą;
2)Wystąpienie ciężkich zdarzeń niepożądanych;
3)Rozpoczęcie terapii chlorochiną, amiodaronem, monobenzonem lub gentamycyną – dotyczy leczenia agalzydazą beta lub agalzydazą alfa;
4)Ciąża lub laktacja;
5)Znaczna progresja choroby pomimo leczenia;
6)Brak współpracy pacjenta przy realizacji programu.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.
Ciąża lub karmienie piersią w trakcie leczenia mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji o zawieszeniu terapii.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Dawkowanie agalzydazy beta
Dawka preparatu agalzydazy beta wynosi 1mg/kg masy ciała, podawana raz na dwa tygodnie, w postaci infuzji dożylnej. Podawanie preparatu agalzydazy beta prowadzi się zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego.
Dawkowanie agalzydazy alfa
Agalzydaza alfa jest podawana w dawce 0,2 mg/kg masy ciała, co drugi tydzień, we wlewach dożylnych trwających około 40 minut. Podawanie preparatu agalzydazy alfa prowadzi się zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego.
Dawkowanie migalastatu
Zalecany schemat dawkowania wynosi 123 mg migalastatu, co drugi dzień, o tej samej porze dnia. Podawanie migalastatu prowadzi się zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)Poziom globotriaozylosfingozyny (lyso-Gb3);
2)Badanie genetyczne oraz ocena aktywności alfa-galaktozydazy A w leukocytach lub fibroblastach skóry, lub osoczu, lub w surowicy(zgodnie z kryteriami kwalifikacji);
3)Morfologia krwi z rozmazem;
4)Wysokość i masa ciała;
5)Próby wątrobowe: AlAT, AspAT, kinaza kreatynowa (CK), stężenie bilirubiny całkowitej; ogólne badanie moczu; stężenie kreatyniny i mocznika; współczynnik przesączania kłębuszkowego (eGFR); wydalanie białka z moczem – proteinuria i albuminuria; stężenie glukozy na czczo i lipidogram; troponina;
6)USG jamy brzusznej z oceną nerek;
7)EKG, echokardiografia spoczynkowa, 24-godzinne monitorowanie EKG metodą Holtera, MRI serca (w uzasadnionych przypadkach), ciśnienie krwi tętniczej;
8)Konsultacja kardiologiczna, nefrologiczna, neurologiczna;
9)Rezonans magnetyczny mózgu;
10)Badanie fizykalne oraz wywiad lekarza prowadzącego w kierunku charakterystycznych objawów choroby Fabry’ego (w tym: tolerancji ciepła i zimna, bólu, pocenia się, objawów gastrologicznych i angiokeratomy);
11)Ocena jakości życia i bólu na podstawie najbardziej optymalnego w ocenie lekarza prowadzącego kwestionariusza – należy podać nazwę skali/kwestionariusza według której oceniano jakość życia i nasilenie bólu;
12)Badanie audiometryczne, konsultacja laryngologiczna lub audiologiczna (w uzasadnionych przypadkach);
13)Konsultacja okulistyczna, z oceną dna oka i przedniego odcinka oka (w uzasadnionych przypadkach);
14)Konsultacja dermatologiczna, z oceną zmian skórnych w kierunku angiokeratomy i potliwości (w uzasadnionych przypadkach).
Monitorowanie leczenia
Weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się, co 6 miesięcy od rozpoczęcia leczenia, w oparciu o ocenę stanu klinicznego pacjenta oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii. Decyzję o przedłużeniu lub zakończeniu leczenia podejmuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii, zawierającej wyniki badań:
1)Wysokość i masa ciała;
2)Morfologia krwi z rozmazem;
3)Próby wątrobowe: AlAT, AspAT, kinaza kreatynowa (CK), stężenie bilirubiny całkowitej; stężenie kreatyniny i mocznika; współczynnik przesączania kłębuszkowego (eGFR), wydalanie białka z moczem – proteinuria i albuminuria, lipidogram;
4)EKG, echokardiografia spoczynkowa, w uzasadnionych przypadkach 24-godzinne monitorowanie EKG metodą Holtera, ciśnienie krwi tętniczej oraz MRI serca (w uzasadnionych przypadkach);
5)Konsultacja kardiologiczna, nefrologiczna, neurologiczna;
6)Rezonans magnetyczny ośrodkowego układu nerwowego (jeżeli w opinii lekarza prowadzącego zachodzi uzasadniona potrzeba);
7)Badanie fizykalne oraz wywiad lekarza prowadzącego w kierunku charakterystycznych objawów choroby Fabry’ego (w tym: tolerancji ciepła i zimna, bólu, pocenia, objawów gastrologicznych i angiokeratomy) oraz tolerancji podawanego leku;
8)Ocena jakości życia i bólu na podstawie najbardziej optymalnego w ocenie lekarza prowadzącego kwestionariusza – należy podać nazwę skali/kwestionariusza według której oceniano jakość życia i nasilenie bólu;
9)Poziom globotriaozylosfingozyny (lyso-Gb3);
10)Ocena miana przeciwciał przeciwko alfa-galaktozydazie (w uzasadnionych przypadkach);
11)Badanie audiometryczne, konsultacja laryngologiczna lub audiologiczna (w uzasadnionych przypadkach);
12)Konsultacja okulistyczna, z oceną dna oka i przedniego odcinka oka (w uzasadnionych przypadkach);
13)Konsultacja dermatologiczna, z oceną zmian skórnych w kierunku angiokeratomy i potliwości (w uzasadnionych przypadkach).
Monitorowanie programu
1)Gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowo przedstawianie na żądanie kontrolerów NFZ;
2)Uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)Przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: Informacje przekazuje się w formie papierowej i/lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.104
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.