programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.140 Leczenie wspomagające zaburzeń cyklu mocznikowego

Zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • glicerolu fenylbutyran
Szczegóły leków
Gdzie
9 ośrodków w 8 województwach
Pacjenci
11 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy leczenia wspomagającego zaburzeń cyklu mocznikowego (E72.2), czyli bardzo rzadkich chorób metabolicznych, w których może dochodzić do podwyższonego stężenia amoniaku we krwi (hiperamonemii). Obejmuje leczenie fenylomaślanem glicerolu.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

  • osoby z zaburzeniem cyklu mocznikowego potwierdzonym badaniem enzymatycznym, biochemicznym lub genetycznym,
  • chodzi o niedobór jednego z sześciu wymienionych w programie enzymów lub przenośników, m.in. karbamoilotransferazy ornitynowej lub arginazy I,
  • osoby, u których samo ograniczenie białka w diecie lub suplementacja aminokwasów nie dają skutecznego leczenia,
  • osoby bez nadwrażliwości na substancję czynną; program nie obejmuje leczenia ostrej hiperamonemii.

Skuteczność leczenia jest weryfikowana co 6 miesięcy, a o przedłużeniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny na podstawie karty monitorowania terapii. Kontrole, nie rzadziej niż raz na pół roku, obejmują m.in. stężenie amoniaku i aminokwasów we krwi oraz konsultacje psychologa, neurologa i dietetyka.

Leczenie kończy się m.in. po przeszczepieniu wątroby, w razie nadwrażliwości na lek, ciąży lub karmienia piersią albo działań niepożądanych uniemożliwiających dalszą terapię.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · świętokrzyskie (1) · wielkopolskie (1)

Pokaż pozostałe 1 ośrodek

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Glicerolu fenylbutyranRavicti (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.140

Kto może być leczony w programie lekowym B.140?

Program B.140 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian cyklu mocznikowego (E72.2), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.140?

W programie B.140 stosuje się: glicerolu fenylbutyran. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.140?

Program B.140 realizuje 9 ośrodków w 8 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Gdańsk, Kielce, Kraków, Łódź. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.140?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.140?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)zaburzenie cyklu mocznikowego potwierdzone badaniem enzymatycznym, biochemicznym lub genetycznym, obejmujące niedobór:

a)syntetazy karbamoilofosforanowej I,

lub

b)karbamoilotransferazy ornitynowej,

lub

c)syntetazy argininobursztynianowej,

lub

d)liazy argininobursztynianowej,

lub

e)arginazy I,

lub

f)translokazy ornitynowej (tzw. zespół HHH tj. hiperamonemia-hiperornitynemia-homocytrulinuria);

2)brak skutecznego leczenia zaburzeń cyklu mocznikowego tylko poprzez ograniczenie spożycia białka lub suplementację aminokwasów.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji chorych do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria stanowiące przeciwwskazania do udziału w programie

1)nadwrażliwość na substancję czynną;

2)leczenie ostrej hiperamonemii.

Kryteria wyłączenia z dalszego udziału w programie

Spełnienie któregokolwiek z poniższych warunków:

1)przeszczepienie wątroby;

2)nadwrażliwość na fenylooctan lub fenylomaślan;

3)ciąża lub karmienie piersią;

4)wystąpienie działań niepożądanych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają kontynuację terapii.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Przedłużenie leczenia następuje co 6 miesięcy decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Fenylomaślan glicerolu należy podawać zgodnie z dawkowaniem określonym w aktualnej na dzień wydania decyzji Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji do leczenia

1)stężenie amoniaku we krwi;

2)profil aminokwasów w osoczu;

3)wydalanie kwasu orotowego w moczu (metodą ilościową);

4)przy podejrzeniu zespołu HHH - profil aminokwasów w moczu;

5)przy podejrzeniu deficytu liazy argininobursztynianu – poziom argininobursztynianu we krwi lub moczu;

6)analiza DNA w kierunku wariantu odpowiedzialnego za hiperamonemię;

7)konsultacja psychologa (ocena rozwoju psychoruchowego / intelektualnego);

8)konsultacja neurologa;

9)konsultacja dietetyka (z oceną skuteczności stosowanej dotychczas diety oraz zawartości białka całkowitego i naturalnego w diecie);

10)szczegółowy wywiad dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii.

Monitorowanie leczenia

Okresowe monitorowanie (w zależności od potrzeb klinicznych, wieku i stabilności pacjenta; nie rzadziej niż raz na pół roku):

1)szczegółowy wywiad dotyczący przebiegu klinicznego choroby, zwłaszcza liczby i ciężkości epizodów hiperamonemii;

2)stężenie amoniaku we krwi;

3)stężenie aminokwasów w osoczu;

4)konsultacja psychologa (ocena postępów w rozwoju psychoruchowym / intelektualnym);

5)konsultacja neurologa;

6)konsultacja dietetyka.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo – rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.140

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.140.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.140 bezpłatnieZgłoś się