programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.20 Leczenie niskorosłych dzieci z ciężkim pierwotnym niedoborem IGF-1

Niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3) · endokrynologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • mekasermina
Szczegóły leków
Gdzie
14 ośrodków w 11 województwach
Pacjenci
42 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program jest przeznaczony dla dzieci z bardzo niskim wzrostem spowodowanym ciężkim pierwotnym niedoborem IGF-1, czyli insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (E34.3). Obejmuje leczenie mekaserminą. Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu.

Kto może się zakwalifikować:

  • dziecko ze skrajnie niskim wzrostem, czyli poniżej -3 SD dla płci i wieku na siatkach centylowych dla dzieci polskich,
  • stężenie IGF-1 poniżej -2,5 SDS dla płci i wieku,
  • prawidłowe stężenie hormonu wzrostu w badaniach,
  • rozpoznanie potwierdzone testem generacji somatomedyn,
  • wykluczenie innych przyczyn niskiego wzrostu, np. niedokrwistości, chorób wątroby, niedoczynności tarczycy lub zaburzeń wchłaniania.

Lek podaje się dwa razy na dobę w dawce zależnej od masy ciała. Badania kontrolne wykonuje się 30 dni po rozpoczęciu leczenia, a potem regularnie: co 90 dni (m.in. IGF-1 i glukoza we krwi), co 180 dni (m.in. badania tarczycy i HbA1c) oraz co rok (m.in. konsultacja laryngologiczna z audiogramem, konsultacja kardiologiczna i zdjęcie RTG do oceny wieku kostnego).

Leczenie kończy się m.in. przy przyroście wzrostu mniejszym niż 3 cm na rok, po osiągnięciu wieku kostnego powyżej 14 lat u dziewczynki lub powyżej 16 lat u chłopca, przy nawracających, zagrażających życiu hipoglikemiach (spadkach cukru we krwi) albo przy braku zgody pacjenta na dalsze leczenie.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · lubelskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 6 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
MekaserminaIncrelex (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.20

Kto może być leczony w programie lekowym B.20?

Program B.20 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: niskorosłość niesklasyfikowana gdzie indziej (E34.3), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.20?

W programie B.20 stosuje się: mekasermina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.20?

Program B.20 realizuje 14 ośrodków w 11 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Białystok, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.20?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.20?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1.Kryteria kwalifikacji

1)skrajna niskorosłość, tj. wysokość ciała poniżej -3 SD w odniesieniu do płci i wieku, na siatkach centylowych dla populacji dzieci polskich;

2)stężenie IGF-1 poniżej -2,5 SDS w odniesieniu do płci i wieku;

3)prawidłowe stężenie GH (w teście krótkiego nocnego wyrzutu tego hormonu - co najmniej 5 pomiarów stężeń hormonu wzrostu, w uzasadnionych przypadkach poszerzone o wykonanie dwóch testów stymulacji sekrecji tego hormonu);

4)wykluczenie innych, aniżeli ciężki pierwotny niedobór IGF-1, przyczyn niskorosłości (niedokrwistość, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy, zaburzenia wchłaniania i trawienia jelitowego, obciążenia dotyczące przebiegu ciąży i porodu, itp.);

5)rozpoznanie ciężkiego pierwotnego niedoboru IGF-1 potwierdzone testem generacji somatomedyn;

6)w przypadkach wątpliwych badania molekularne w kierunku rozpoznania mutacji w obrębie receptora hormonu wzrostu, mutacji genu kodującego syntezę IGF-1 lub promotora tego genu.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Świadczeniobiorców do programu kwalifikuje, według standardów diagnozowania pacjentów z ciężkim pierwotnym niedoborem insulinopodobnego czynnika wzrostu-1, Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)nawracające, zagrażające życiu stany hipoglikemii;

2)złuszczenia głowy kości udowej;

3)pseudo-tumor cerebri;

4)ujawnienia lub wznowy choroby rozrostowej;

5)brak zgody pacjenta na kontynuację leczenia;

6)niezadowalający efekt leczenia, tj. przyrost wysokości ciała pacjenta leczonego za pomocą rhIGF-1 < 3 cm/rok;

7)osiągnięcie wieku kostnego:

a)powyżej 14 lat przez dziewczynkę,

b)powyżej 16 lat przez chłopca.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Mecaserminum podawane jest w dawce 0,04 - 0,12 mg/kg masy ciała dwa razy na dobę.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi;

4)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii;

5)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c;

6)pomiar stężenia TSH, pomiar stężenia fT4;

7)jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na+);

8)konsultacja laryngologiczna z audiogramem;

9)konsultacja kardiologiczna z USG układu sercowo-naczyniowego;

10)konsultacja okulistyczna (w zależności od potrzeb);

11)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

12)obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego (TK z kontrastem lub MRI).

Monitorowanie leczenia

2.1 30 dni po rozpoczęciu leczenia

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi;

4)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii

lub

5)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c.

2.2 Co 90 dni

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)pomiar stężenia IGFBP3;

3)pomiar stężenia glukozy we krwi.

2.3 Co 180 dni

1)pomiar stężenia TSH;

2)pomiar stężenia fT4;

3)jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na+);

4)pomiar odsetka glikowanej hemoglobiny HbA1c.

lub co 365 dni

5)test obciążenia glukozą z pomiarem glikemii i insulinemii

2.5 Co 365 dni

1)konsultacja laryngologiczna z audiogramem;

2)konsultacja kardiologiczna z USG układu sercowo-naczyniowego;

3)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

4)obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego (TK z kontrastem lub MRI) - w zależności od potrzeb.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, nie rzadziej niż co 3 miesiące oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.20

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.20.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.20 bezpłatnieZgłoś się