programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.158.FM Leczenie chorych z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/b i b

Zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75) · choroby rzadkie

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • olipudaza alfa
Szczegóły leków
Gdzie
19 ośrodków w 9 województwach
Pacjenci
11 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy niedoboru kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/B i B, rzadkiej choroby wynikającej z braku lub niedoboru tego enzymu (ICD-10: E75). Obejmuje leczenie olipudazą alfa. Kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci i dorośli z ASMD typu A/B lub B, rozpoznanym na podstawie badania aktywności enzymu i potwierdzonym badaniem genetycznym;
  • powiększona śledziona: u dzieci co najmniej 5-krotnie, a u dorosłych co najmniej 6-krotnie w stosunku do prawidłowej objętości (w badaniu MRI);
  • u dorosłych dodatkowo obniżona zdolność dyfuzyjna płuc (DLco) do najwyżej 70% wartości prawidłowej;
  • brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z chorobą;
  • u dzieci zgoda opiekuna prawnego, a powyżej 16 lat także zgoda pacjenta.

Dawkę zwiększa się stopniowo co 2 tygodnie, a w leczeniu podtrzymującym lek podaje się co 2 tygodnie. Co najmniej co 6 miesięcy wykonuje się badania krwi i pomiary ciała, a po 12 miesiącach i potem co 6 miesięcy badania obrazowe śledziony i wątroby. Skuteczność ocenia Zespół Koordynacyjny po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy.

Leczenie kończy się m.in., gdy objętość śledziony lub wątroby nie zmniejszy się o co najmniej 30%, przy znacznym postępie choroby, ciężkiej nadwrażliwości na lek, ciąży lub karmieniu piersią.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · lubelskie (2) · łódzkie (2) · małopolskie (4) · mazowieckie (3) · pomorskie (1) · śląskie (2) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 11 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Olipudaza alfaXenpozyme (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.158.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.158.FM?

Program B.158.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania lipidów (E75), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.158.FM?

W programie B.158.FM stosuje się: olipudaza alfa. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.158.FM?

Program B.158.FM realizuje 19 ośrodków w 9 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Warszawa, Lublin, Łódź, Gdańsk, Lubin. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.158.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.158.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1.1.Dzieci:

1)wiek < 18. roku życia;

2)rozpoznanie ASMD typu A/B lub B na podstawie braku lub niedoboru aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy, potwierdzone badaniem genetycznym;

3)objętość śledziony lub jej fragmentu (u pacjentów z częściową splenektomią) ≥ 5 wielokrotności objętości prawidłowej mierzonej za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI);

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;

5)brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z ASMD;

6)brak przeciwskazań do stosowania leku zgodnie z ChPL;

7)zgoda opiekuna prawnego na leczenie w programie lekowym, a w przypadku chorych powyżej 16 r.ż. również pacjenta;

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

1.2.Dorośli:

1)wiek ≥ 18. roku życia;

2)rozpoznanie ASMD typu A/B lub B na podstawie braku lub niedoboru aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy, potwierdzone badaniem genetycznym;

3)objętość śledziony lub jej fragmentu (u pacjentów z częściową splenektomią) ≥ 6 wielokrotności objętości prawidłowej mierzonej za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI);

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;

5)brak ostrych lub szybko postępujących objawów neurologicznych związanych z ASMD;

6)brak przeciwskazań do stosowania leku zgodnie z ChPL;

7)zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla (DLco) ≤ 70% przewidywanej wartości prawidłowej;

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.

Do programu włącza się, bez konieczności ponownej kwalifikacji, w celu zapewnienia kontynuacji terapii pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą i/lub karmieniem piersią które w momencie wyłączenia nie spełniały pozostałych kryteriów wyłączenia.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.

W programie finansuje się leczenie olipudazą alfa zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak skuteczności leczenia stwierdzony przez Zespół Koordynacyjny rozumiany jako: brak zmniejszenia objętości śledziony lub wątroby o co najmniej 30% w porównaniu z wielkością narządu ocenioną na wizycie kwalifikującej do leczenia (stwierdzone w badaniu MRI) w okresie pierwszych 12 miesięcy leczenia, w porównaniu do wartości wyjściowych – zmniejszenie objętości śledziony lub wątroby o co najmniej 30% względem wartości określonej przy kwalifikacji pacjenta, musi być potwierdzone na każdej kolejnej wizycie monitorującej leczenie tj. co 6 miesięcy po pierwszych 12 miesiącach leczenia;

2)znaczna progresja choroby pomimo podjętego leczenia;

3)wystąpienie objawów ciężkiej nadwrażliwości na lek;

4)obecność poważnych wrodzonych anomalii lub chorób współistniejących, które w ocenie lekarza kwalifikującego do leczenia lub Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, mogą uniemożliwić poprawę stanu zdrowia świadczeniobiorcy;

5)okres ciąży i karmienie piersią;

6)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub opiekuna prawnego.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia, o których mowa w pkt. 3.

Przedłużenie leczenia następuje, co 6 miesięcy, decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Sposób podawania, oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL).

Zalecane dawkowanie:

1.1.Dawkę olipudazy alfa ustala się na podstawie rzeczywistej masy ciała u pacjenta ze wskaźnikiem masy ciała (BMI, ang. Body Mass Index) ≤ 30 lub optymalnej masy ciała u pacjenta z BMI > 30.

1.2.Zalecana dawka początkowa olipudazy alfa wynosi 0,1 mg/kg mc. dla dorosłych, a następnie dawkę należy zwiększyć zgodnie ze schematem zwiększania dawki: I dawka (Dzień 1/Tydzień 0) 0,1 mg/kg mc., II dawka (Tydzień 2) 0,3 mg/kg mc., III dawka (Tydzień 4) 0,3 mg/kg mc., IV dawka (Tydzień 6) 0,6 mg/kg mc., V dawka (Tydzień 8) 0,6 mg/kg mc., VI dawka (Tydzień 10) 1 mg/kg mc., VII dawka (Tydzień 12) 2 mg/kg mc., VIII dawka (Tydzień 14) 3 mg/kg mc. (zalecana dawka podtrzymująca).

1.3.Zalecana dawka początkowa olipudazy alfa dla dzieci i młodzieży wynosi 0,03 mg/kg mc., a następnie dawkę należy zwiększyć zgodnie ze schematem zwiększania dawki: I dawka (Dzień 1/Tydzień 0) 0,03 mg/kg mc., II dawka (Tydzień 2) 0,1 mg/kg mc., III dawka (Tydzień 4) 0,3 mg/kg mc., IV dawka (Tydzień 6) 0,3 mg/kg mc., V dawka (Tydzień 8) 0,6 mg/kg mc., VI dawka (Tydzień 10) 0,6 mg/kg mc., VII dawka (Tydzień 12) 1 mg/kg mc., VIII dawka (Tydzień 14) 2 mg/kg mc., IX dawka (Tydzień 16) 3 mg/kg mc. (zalecana dawka podtrzymująca).

1.4.Etap leczenia podtrzymującego:

Zalecana dawka podtrzymująca wynosi 3 mg/kg mc. co 2 tygodnie

1.5.Pacjenci z BMI > 30:

U dorosłych oraz dzieci i młodzieży ze wskaźnikiem masy ciała (BMI) > 30, masa ciała stosowana w celu obliczenia dawki olipudazy alfa jest szacowana na podstawie następującej metody (dla etapu zwiększania dawki i leczenia podtrzymującego). Masa ciała (kg) stosowana do obliczenia dawki = 30 × (wzrost w m)2.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji do leczenia

1)badanie aktywności enzymu kwaśnej sfingomielinazy;

2)analiza genu SMPD1;

3)badanie poziomu biomarkera Lyso- sphyngomyelin;

4)badanie zdolności dyfuzyjnej płuc dla tlenku węgla (DLco) – u pacjentów w wieku ≥ 18. roku życia;

5)badanie aktywności chitotriozydazy;

6)morfologia krwi z rozmazem;

7)oznaczenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT);

8)oznaczenie czasu protrombinowego (INR);

9)oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej i sprzężonej;

10)oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT);

11)oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AST);

12)oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej;

13)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, cholesterolu frakcji LDL i HDL;

14)badanie USG i MRI jamy brzusznej, z oceną objętości (z podaniem wymiarów) śledziony i wątroby;

15)badanie RTG płuc lub w uzasadnionych przypadkach HRCT;

16)spirometria (u pacjentów współpracujących, jeżeli istnieje możliwość wykonania badania);

17)pomiary antropometryczne (masa i wysokość/długość ciała);

18)elektrokardiografia (EKG);

19)badanie densytometryczne kości (DEXA) – opcjonalnie uzasadnionych przypadkach;

20)badanie RTG (MRI w uzasadnionych przypadkach) kości długich (badanie obligatoryjne jedynie u pacjentów z nieprawidłowościami układu kostno-stawowego);

21)konsultacja neurologiczna;

22)konsultacja pulmonologiczna (w uzasadnionych przypadkach).

Monitorowanie leczenia

2.1.badania wykonywane co najmniej co 6 miesięcy:

1)morfologia krwi z rozmazem;

2)parametry czynności wątroby (aminotransferaza alaninowa (ALT), aminotransferaza asparaginianowa (AST), bilirubina całkowita);

3)pomiary antropometryczne (masa i wysokość ciała, z oceną tempa wzrastania u dzieci do zakończenia procesu wzrastania); u dorosłych pacjentów tylko masa ciała;

4)stosowne do wieku oceny neurologiczne i rozwojowe (u dzieci).

2.2.badania wykonywane po 12 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy:

1)badanie MRI i USG jamy brzusznej, z oceną objętości (z podaniem wymiarów) śledziony i wątroby - badania obligatoryjne po 12 miesiącach terapii, a następnie co 6 miesięcy terapii – USG obligatoryjne, natomiast MRI jedynie w przypadku stwierdzenia zwiększenia objętości śledziony lub wątroby w badaniu USG sugerujące możliwość spełnienia kryterium wyłączenia pkt. 1;

2)badanie poziomu biomarkera Lyso- sphyngomyelin;

3)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, cholesterolu frakcji LDL i HDL;

4)elektrokardiografia (EKG);

5)badanie RTG płuc lub w uzasadnionych przypadkach HRCT – w uzasadnionych przypadkach;

6)spirometria (u pacjentów współpracujących, jeżeli istnieje możliwość wykonania badania) - w uzasadnionych przypadkach;

7)badanie densytometryczne kości (DXA) – w uzasadnionych przypadkach;

8)badanie RTG (MRI w uzasadnionych przypadkach) kości długich - w uzasadnionych przypadkach;

9)konsultacja neurologiczna;

10)konsultacja pulmonologiczna - w uzasadnionych przypadkach;

11)konsultacja ortopedyczna - w uzasadnionych przypadkach.

Ocena skuteczności leczenia

3.1.Wskaźniki efektywności leczenia:

a)zmiana objętości śledziony i wątroby (w MRI oraz USG i w % ),

b)poprawa obrazu płuc w RTG lub HRCT – jeśli dotyczy.

3.2.Oczekiwane korzyści zdrowotne (wartości dla wskaźników efektywności:

a)zmniejszenie objętości wątroby i śledziony u pacjentów leczonych olipudazą alfa,

b)zmniejszenie objawu „mlecznego szkła” i zmniejszenie wyniku ILD – jeśli dotyczy.

Weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się w oparciu o w/w kryteria oraz ocenę stanu klinicznego pacjenta dokonywaną przez Zespół Koordynacyjny.

Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawienie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w punktach 3.1. oraz 3.2.;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowej do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.158.FM

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.158.FM.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.158.FM bezpłatnieZgłoś się