programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.90 Leczenie zaburzeń motorycznych w przebiegu zaawansowanej choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona (G20) · neurologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • choroba Parkinsona (G20)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • apomorfina
  • lewodopa
  • lewodopa
Szczegóły leków
Gdzie
30 ośrodków w 15 województwach
Pacjenci
724 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy osób z zaawansowaną chorobą Parkinsona (G20), u których występują nasilone zaburzenia ruchowe. Obejmuje leczenie apomorfiną, foslewodopą z foskarbidopą, lewodopą z karbidopą albo lewodopą z karbidopą i entakaponem. Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny powołany przez Prezesa NFZ.

Kto może się zakwalifikować:

  • rozpoznana choroba Parkinsona trwająca co najmniej 5 lat,
  • wyczerpane możliwości dotychczasowego leczenia: przy preparatach lewodopy leczenie co najmniej 3 lekami lub nietolerancja innych leków, przy apomorfinie optymalne leczenie lekami doustnymi,
  • stany „off” (gorszej sprawności ruchowej) trwające łącznie co najmniej 2 godziny i stany „on” z uciążliwymi dyskinezami (ruchami mimowolnymi) co najmniej 1 godzinę, zapisane w dzienniczku przez 3 kolejne dni,
  • zachowana dobra odpowiedź na lewodopę,
  • zapewniona codzienna obecność i pomoc opiekuna w obsłudze pompy,
  • brak przeciwwskazań do leczenia.

Niektóre leki, np. lewodopa z karbidopą, podawane są w postaci żelu w ciągłym wlewie dojelitowym; ich skuteczność najpierw sprawdza się w szpitalu przez okres do 7 dni. Wizyty neurologiczne i pielęgniarskie odbywają się nie rzadziej niż raz na 4 miesiące. Po 6 miesiącach ocenia się, czy czas stanów „off” lub „on” z dyskinezami zmniejszył się o co najmniej 30%, a badania powtarza się co 12 miesięcy. Zmiana leku jest możliwa za zgodą Zespołu.

Leczenie kończy się m.in. przy braku lub utracie odpowiedzi na leczenie, niedających się opanować powikłaniach chirurgicznych związanych z PEG albo przy braku pomocy opiekuna.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (1) · lubelskie (3) · lubuskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (6) · mazowieckie (4) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (2)

Pokaż pozostałe 22 ośrodki

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
ApomorfinaDacepton
LewodopaDuodopa, Produodopa
LewodopaLecigon

Najczęstsze pytania o program B.90

Kto może być leczony w programie lekowym B.90?

Program B.90 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: choroba Parkinsona (G20), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.90?

W programie B.90 stosuje się: apomorfina, lewodopa, lewodopa. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.90?

Program B.90 realizuje 30 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Warszawa, Lublin, Łódź, Wrocław, Białystok. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.90?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.90?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Do programu kwalifikuje się świadczeniobiorców spełniających wszystkie poniższe kryteria:

1)rozpoznanie choroby Parkinsona w oparciu o aktualne MDS Clinical Diagnostic Criteria for Parkinson’s Disease;

2)czas trwania choroby ≥ 5 lat;

3)wcześniejsze leczenie:

a)w przypadku kwalifikacji do leczenia lewodopą+karbidopa albo foslewodopą+foskarbidopą albo lewodopą + karbidopą + entakapon: wyczerpanie możliwości optymalnej terapii farmakologicznej prowadzonej co najmniej 3 lekami lub nieskuteczność monoterapii przy udokumentowanej nietolerancji innych leków (w ocenie neurologa posiadającego doświadczenie w leczeniu zaawansowanej choroby Parkinsona),

b)w przypadku kwalifikacji do leczenia apomorfiną dotychczasowe stosowanie optymalnego leczenia farmakologicznego za pomocą doustnych leków przeciw chorobie Parkinsona;

1)łączny czas trwania stanów off ≥2 godziny oraz czas trwania stanów on z obecnością uciążliwych dyskinez szczytu dawki ≥1 godzina, udokumentowanych w dzienniczku Hausera przez 3 kolejne dni;

2)zachowana dobra odpowiedź na lewodopę (różnica wyniku III części skali MDS UPDRS pomiędzy stanem off i stanem on wynosząca co najmniej 30%; można nie uwzględniać punktów dotyczących drżenia);

3)zapewnienie codziennej obecności i pomocy ze strony opiekuna w zakresie obsługi pompy;

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (zwanej dalej ChPL);

5)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;

5)brak przeciwwskazań do stosowania apomorfiny, foslewodopy+foskarbidopy albo lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu zgodnie z aktualnymi ChPL.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:

1)apomorfina,

2)foslewodopa +foskarbidopa,

3)lewodopa + karbidopa,

4)lewodopa + karbidopa + entakapon,

zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Pacjent jest kwalifikowany do programu przez Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)w przypadku zastosowania lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu, brak potwierdzonej skuteczności leczenia w czasie wstępnego okresu oceny skuteczności, trwającego do 7 dni, podczas którego ustala się w ramach hospitalizacji, czy ciągły wlew dojelitowy lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu, podawanych w postaci żelu przez sondę nosowo-dwunastniczą lub nosowo-dojelitową, przynosi pożądany efekt kliniczny (definiowany jako redukcję o co najmniej 30% czasu spędzanego łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami) oraz ustala się wstępną dawkę leku;

2)brak uzyskania adekwatnej odpowiedzi na leczenie zgodnie z pkt 2;

3)utrata adekwatnej odpowiedzi na leczenie zgodnie z pkt 2 stwierdzona w trakcie dwóch kolejnych wizyt monitorujących, pomimo stosowania optymalnych/maksymalnych dawek leku;

4)niedające się opanować powikłania chirurgiczne, związane z PEG (w przypadku terapii lewodopa+karbidopa albo lewodopa+karbidopa+entakapon);

5)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;

6)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją lekarza;

7)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;

8)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

9)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego opiekuna dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia;

10)brak możliwości zapewnienia codziennej obecności i pomocy ze strony opiekuna lub brak współpracy pacjenta z opiekunem w zakresie obsługi pompy.

Adekwatna odpowiedź na leczenieCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.

W ciągu pierwszych 6 miesięcy (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia redukcja o co najmniej 30% czasu spędzanego łącznie w stanie off lub stanie on z uciążliwymi dyskinezami.

Czas leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Czas leczenia w programie określa lekarz prowadzący na podstawie kryteriów wyłączenia z programu.

Kryteria i warunki zamiany terapiiKiedy można zmienić lek na inny w ramach programu.

Zmiana terapii jest możliwa w następujących sytuacjach:

1)brak uzyskania adekwatnej odpowiedzi na zastosowaną substancję czynną zgodnie z pkt 2 lub utrata adekwatnej odpowiedzi stwierdzona w trakcie dwóch kolejnych wizyt monitorujących;

2)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuowanie terapii;

3)jeżeli w opinii lekarza prowadzącego terapię zamiana taka wykazuje korzyść terapeutyczną dla pacjenta;

Kwalifikacja pacjenta do kolejnego leku w ramach programu lekowego wymaga zgody Zespołu Koordynacyjnego do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Dawkowanie oraz sposób modyfikacji dawkowania w leczeniu z zastosowaniem apomorfiny albo foslewodopy+foskarbidopy albo lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu należy prowadzić zgodnie z zapisami aktualnych Charakterystyk Produktów Leczniczych.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)ocena stanu ruchowego (czas spędzany łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami), udokumentowanego w dzienniczku Hausera prowadzonym przez 3 kolejne dni;

2)test z odstawieniem lewodopy z wykonaniem III części MDS UPDRS;

3)ocena neuropsychologiczna:

a)psychometryczna ocena nastroju (metoda pierwszego wyboru: Inwentarz Depresji Becka (aktualne wydanie),

w razie braku możliwości wiarygodnej samooceny stanu emocjonalnego z uwagi na nasilenie zaburzeń poznawczych – ocena na podstawie wywiadu ustrukturyzowanego przeprowadzanego przez klinicystę (lekarza prowadzącego lub psychologa) z wykorzystaniem skali Montgomery-Åsberg Depression Rating Scale, MADRS,

b)ocena zaburzeń poznawczych (skala Addenbrooke’s Cognitive Examination-III),

w przypadku uzasadnionego podejrzenia otępienia w stadium umiarkowanym (wynik ACE-III <61) pogłębiona diagnostyka;

4)morfologia krwi z rozmazem;

5)oznaczenie aktywności transaminaz (AspAT, AlAT);

6)badanie układu krzepnięcia;

7)badanie obrazowe mózgowia (MRI lub jeśli są przeciwwskazania TK);

8)badanie EKG z oceną odstępu QT;

9)kwalifikacja przez chirurga lub gastroenterologa do PEG (w przypadku kwalifikacji do leczenia lewodopa+ karbidopa albo lewodopa+ karbidopa +entakapon).

Monitorowanie leczenia

1)po 6 miesiącach (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia należy wykonać:

a)morfologię krwi z rozmazem,

b)AspAT, AlAT,

c)badanie EKG z oceną odstępu QT (w przypadku terapii apomorfiną);

oraz dokonać oceny stanu ruchowego (czas spędzany łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami) udokumentowanego w dzienniczku Hausera prowadzonym przez 3 kolejne dni.

Jeżeli terapia jest kontynuowana, powyższe badania należy powtarzać po każdych kolejnych 12 miesiącach (±1 miesiąc).

2)nie rzadziej niż raz na 4 miesiące wykonuje się wizytę neurologiczną oraz pielęgniarską, obejmującą m.in. ocenę stanu ruchowego pacjenta oraz korektę dotychczasowego leczenia;

Możliwe jest, po wyrażeniu zgody przez lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty neurologicznej oraz pielęgniarskiej w programie w formie zdalnej konsultacji o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo prowadzonej terapii. W takiej sytuacji możliwe jest wydanie leków osobie upoważnionej przez pacjenta w ilości niezbędnej do zabezpieczenia terapii do kolejnej wizyty neurologicznej (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków). Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych.

3)nie częściej niż raz na 12 miesięcy wykonuje się w zależności od decyzji lekarza prowadzącego następujące konsultacje:

a)gastroenterologiczną lub chirurgiczną (w przypadku terapii lewodopa + karbidopa albo lewodopa + karbidopa + entakapon);

b)dermatologiczną lub alergologiczną (w przypadku terapii apomorfiną lub foslewodopa+foskarbidopa).

Na podstawie ww. badań w celu monitorowania skuteczności leczenia Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona określa dla indywidualnego pacjenta wskaźniki odpowiedzi na leczenie, w tym:

•adekwatna odpowiedź na leczenie (def: redukcja o co najmniej 30% czasu łącznie spędzanego w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami w ciągu pierwszych 6 miesięcy (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia).

Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym wskaźników odpowiedzi na leczenie opisanych w pkt. 2., z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.90

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.90 – bezpłatnieZgłoś się