programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.57 Leczenie pacjentów ze spastycznością kończyn z użyciem toksyny botulinowej typu A

Stwardnienie rozsiane (G35); mózgowe porażenie dziecięce (G80); krwotok śródczaszkowy (I61) oraz 6 innych rozpoznań · kardiologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • stwardnienie rozsiane (G35)
  • mózgowe porażenie dziecięce (G80)
  • krwotok śródczaszkowy (I61)
  • zawał mózgu (I63)
  • następstwa chorób naczyniowych mózgu (I69)
  • porażenie kończyn dolnych i czterokończynowe (G82)
  • inne zespoły porażenne (G83)
  • następstwa urazów głowy (T90)
  • następstwa urazów szyi i tułowia (T91)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • toksyna botulinowa typu A
Szczegóły leków
Gdzie
130 ośrodków w 16 województwach
Pacjenci
5 989 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program obejmuje leczenie toksyną botulinową typu A spastyczności, czyli wzmożonego napięcia mięśni kończyn górnych lub dolnych, u dorosłych po udarze mózgu, urazie ośrodkowego układu nerwowego lub z wybranymi chorobami neurologicznymi (I61, I63, I69, T90, T91, G35, G80, G82, G83).

Kto może się zakwalifikować:

  • osoby od 18. roku życia,
  • osoby po udarze mózgu lub urazie ośrodkowego układu nerwowego (udokumentowanym wypisem ze szpitala) albo z rozpoznaniem stwardnienia rozsianego, mózgowego porażenia dziecięcego albo paraplegii spastycznej,
  • osoby z co najmniej umiarkowaną spastycznością kończyny górnej lub dolnej, czyli wynikiem co najmniej 2 w zmodyfikowanej skali Ashwortha (MAS, ocena napięcia mięśni) w przynajmniej jednej grupie mięśni,
  • osoby bez przeciwwskazań wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego (oficjalnej informacji o leku),
  • osoby kontynuujące leczenie rozpoczęte w programie B.30.

Finansuje się najwyżej 3 podania leku na każdą leczoną kończynę w roku, nie częściej niż co 12 tygodni. Dwie pierwsze wizyty kontrolne odbywają się 4–8 tygodni po pierwszej i drugiej dawce, kolejne przed następną dawką lub według decyzji lekarza, nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Kolejną dawkę podaje się, gdy napięcie mięśni zmniejszyło się o co najmniej 1 punkt w skali MAS.

Leczenie kończy się m.in. przy braku odpowiedzi w dwóch kolejnych sesjach podania, utrwalonym przykurczu lub zaniku mięśni porażonej kończyny, działaniach niepożądanych uniemożliwiających leczenie, w ciąży lub w okresie karmienia piersią.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (4) · kujawsko-pomorskie (9) · lubelskie (5) · lubuskie (1) · łódzkie (12) · małopolskie (15) · mazowieckie (16) · opolskie (2) · podkarpackie (9) · podlaskie (3) · pomorskie (9) · śląskie (21) · świętokrzyskie (6) · warmińsko-mazurskie (4) · wielkopolskie (9) · zachodniopomorskie (5)

Pokaż pozostałe 122 ośrodki

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Toksyna botulinowa typu ABotox, Dysport, Xeomin

Najczęstsze pytania o program B.57

Kto może być leczony w programie lekowym B.57?

Program B.57 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: stwardnienie rozsiane (G35); mózgowe porażenie dziecięce (G80); krwotok śródczaszkowy (I61); zawał mózgu (I63); następstwa chorób naczyniowych mózgu (I69); porażenie kończyn dolnych i czterokończynowe (G82); inne zespoły porażenne (G83); następstwa urazów głowy (T90); następstwa urazów szyi i tułowia (T91), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.57?

W programie B.57 stosuje się: toksyna botulinowa typu A. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.57?

Program B.57 realizuje 130 ośrodków w 16 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Warszawa, Łódź, Katowice, Bydgoszcz, Gdańsk. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.57?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.57?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)wiek od 18 roku życia;

2)pacjenci:

a)po przebytym niedokrwiennym lub krwotocznym udarze mózgu (ICD-10 I61, I63, I69), udokumentowanym wypisem ze szpitala,

lub

b)po przebytym urazie OUN (ICD-10 T90, T91) udokumentowanym wypisem ze szpitala,

lub

c)z udokumentowanym rozpoznaniem stwardnienia rozsianego (ICD-10 G35),

lub

d)z udokumentowanym rozpoznaniem mózgowego porażenia dziecięcego (ICD-10 G80),

lub

e)z udokumentowanym rozpoznaniem paraplegii spastycznej (ICD10 G82, G83).

3)pacjenci z potwierdzoną spastycznością:

a)kończyny górnej / kończyn górnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;

lub

b)kończyny dolnej / kończyn dolnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;

4)brak przeciwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

W zależności od decyzji lekarza, zaleca się rozpoczęcie indywidualnej kinezyterapii nie później niż 4 tygodnie po podaniu leku.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli dotychczas leczeni w ramach programu lekowego B.30.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:

1)toxinum botulinum,

zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak odpowiedzi na leczenie w dwóch kolejnych sesjach podania leku

Odpowiedź na leczenie definiowana jest jako spadek napięcia mięśniowego o ≥ 1 punkt w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS względem wartości wyjściowych;

2)utrwalony przykurcz kończyny górnej lub dolnej lub zanik mięśni w porażonej kończynie;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;

4)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją lekarza;

5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;

6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia;

8)ciąża lub karmienie piersią.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie należy kontynuować do momentu podjęcia przez lekarza decyzji o wyłączeniu pacjenta z programu zgodnie z kryteriami wyłączenia.

Maksymalnie finansuje się 3 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.

Maksymalne dawki na sesję:

1)Botox: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 600 j. (tylko jedna kończyna górna – 350 j., tylko jedna kończyna dolna – 400 j.);

2)Dysport: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 1500 j. (tylko jedna kończyna górna – 1100 j., tylko jedna kończyna dolna – 1500 j.);

3)Xeomin: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne – 800 j. (tylko jedna kończyna górna – 500 j., tylko jedna kończyna dolna – 600 j.).

Częstość podawania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta – maksymalnie 3 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.

Zalecane podawanie pod kontrolą elektromiografii (EMG), stymulacji elektrycznej mięśnia lub ultrasonografii (USG).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)badanie neurologiczne:

a)ocena spastyczności w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS,

b)test oceniający stopień osłabienia siły mięśni kończyny górnej lub dolnej według skali Medical Research Council (MRC) (0–5 w poszczególnych grupach mięśniowych),

c)ocena stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością;

2)u pacjentów przyjmujących leki antykoagulacyjne – acenokumarol lub warfarynę, wykonuje się badanie INR (dopuszczalna wartość INR ≤ 2,5).

Monitorowanie leczenia

Odpowiedź na leczenie jest weryfikowana podczas wizyt kontrolnych. Dwie pierwsze wizyty monitorujące powinny zostać wykonane 4 – 8 tygodni po podaniu pierwszej i drugiej dawki leku, a kolejne przed podaniem pacjentowi kolejnej dawki leku lub wg decyzji lekarza prowadzącego ale nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.

Podczas wizyt kontrolnych wykonuje się:

1)ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie mierzoną w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS (poprawa o minimum 1 punkt), która stanowi kryterium podania kolejnych dawek leku;

2)ocenę efektu podania leku według lekarza i według pacjenta przeprowadzaną za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale);

3)test oceniający stopień osłabienia siły mięśni kończyny górnej lub dolnej według skali Medical Research Council (MRC) (0–5 w poszczególnych grupach mięśniowych);

4)ocenę stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością.

W dokumentacji medycznej pacjenta zamieszcza się informację o rodzaju i formie prowadzonej u pacjenta rehabilitacji, jeśli dotyczy.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym również parametrów dotyczących skuteczności leczenia:

a)zmiana wyniku w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS,

b)efekt podania leku według lekarza i według pacjenta monitorowany za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale),

c)wynik testu oceniającego stopień osłabienia siły mięśni kończyny górnej lub dolnej według skali Medical Research Council (MRC),

z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ

Zgłoś się do programu B.57

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.57 – bezpłatnieZgłoś się