programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.30 Leczenie pacjentów pediatrycznych ze spastycznością kończyn z użyciem toksyny botulinowej typu A

Stwardnienie rozsiane (G35); mózgowe porażenie dziecięce (G80); krwotok śródczaszkowy (I61) oraz 6 innych rozpoznań · kardiologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • stwardnienie rozsiane (G35)
  • mózgowe porażenie dziecięce (G80)
  • krwotok śródczaszkowy (I61)
  • zawał mózgu (I63)
  • następstwa chorób naczyniowych mózgu (I69)
  • porażenie kończyn dolnych i czterokończynowe (G82)
  • inne zespoły porażenne (G83)
  • następstwa urazów głowy (T90)
  • następstwa urazów szyi i tułowia (T91)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • toksyna botulinowa typu A
Szczegóły leków
Gdzie
29 ośrodków w 16 województwach
Pacjenci
1 538 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy dzieci ze spastycznością kończyn, czyli wzmożonym napięciem mięśni, po udarze mózgu lub urazie układu nerwowego albo przy stwardnieniu rozsianym, mózgowym porażeniu dziecięcym lub paraplegii spastycznej (ICD-10: I61, I63, I69, G35, G80, G82, G83, T90, T91). Obejmuje leczenie toksyną botulinową typu A.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci od 2. roku życia,
  • przebyty udar mózgu lub uraz ośrodkowego układu nerwowego, udokumentowany wypisem ze szpitala,
  • albo udokumentowane rozpoznanie stwardnienia rozsianego, mózgowego porażenia dziecięcego lub paraplegii spastycznej,
  • spastyczność kończyny górnej lub dolnej co najmniej umiarkowana (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha, MAS, 2 lub więcej) w co najmniej jednej grupie mięśni,
  • brak przeciwwskazań do leczenia.

Lek podaje się w sesjach, najwyżej 4 razy w roku na każdą leczoną kończynę i nie częściej niż co 12 tygodni. Zaleca się podawanie pod kontrolą EMG, stymulacji elektrycznej mięśnia lub USG. Przed podaniem leku i po nim prowadzona jest indywidualna rehabilitacja ruchowa. Wizyty kontrolne odbywają się 4 do 8 tygodni po pierwszym i drugim podaniu, a potem przed kolejnym podaniem, nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Po ukończeniu 18 lat leczenie można kontynuować w programie B.57.

Leczenie kończy się m.in. przy braku odpowiedzi w dwóch kolejnych sesjach, utrwalonym przykurczu lub zaniku mięśni, ciąży lub karmieniu piersią albo działaniach niepożądanych uniemożliwiających dalsze leczenie.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · lubuskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (2) · mazowieckie (2) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (3) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (2) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (3)

Pokaż pozostałe 21 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
Toksyna botulinowa typu ABotox, Dysport

Najczęstsze pytania o program B.30

Kto może być leczony w programie lekowym B.30?

Program B.30 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: stwardnienie rozsiane (G35); mózgowe porażenie dziecięce (G80); krwotok śródczaszkowy (I61); zawał mózgu (I63); następstwa chorób naczyniowych mózgu (I69); porażenie kończyn dolnych i czterokończynowe (G82); inne zespoły porażenne (G83); następstwa urazów głowy (T90); następstwa urazów szyi i tułowia (T91), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.30?

W programie B.30 stosuje się: toksyna botulinowa typu A. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.30?

Program B.30 realizuje 29 ośrodków w 16 województwach, m.in. w miejscowościach: Szczecin, Katowice, Kraków, Łódź, Rzeszów, Wrocław. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.30?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.30?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)dzieci od 2 roku życia;

2)pacjenci:

a)po przebytym niedokrwiennym lub krwotocznym udarze mózgu (ICD-10 I61, I63, I69), udokumentowanym wypisem ze szpitala,

lub

b)po przebytym urazie OUN (ICD-10 T90, T91) udokumentowanym wypisem ze szpitala,

lub

c)z udokumentowanym rozpoznaniem stwardnienia rozsianego (ICD-10 G35),

lub

d)z udokumentowanym rozpoznaniem mózgowego porażenia dziecięcego (ICD-10 G80),

lub

e)z udokumentowanym rozpoznaniem paraplegii spastycznej (ICD10 G82, G83).

3)pacjenci z potwierdzoną spastycznością:

a)kończyny górnej / kończyn górnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;

lub

b)kończyny dolnej / kończyn dolnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;

4)brak przeciwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Pacjenci leczeni toksyną botulinową poddawani są indywidualnej rehabilitacji ruchowej zgodnej z określonymi celami leczenia funkcjonalnego w okresie poprzedzającym i następującym po podaniu leku.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:

1)toxinum botulinum,

zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak odpowiedzi na leczenie w dwóch kolejnych sesjach podania leku.

Odpowiedź na leczenie definiowana jest jako spadek napięcia mięśniowego o ≥ 1 punkt w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS względem wartości wyjściowych;

2)utrwalony przykurcz kończyny górnej lub dolnej lub zanik mięśni w porażonej kończynie;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;

4)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją lekarza;

5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;

6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia;

8)ciąża lub karmienie piersią.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie należy kontynuować do momentu podjęcia przez lekarza decyzji o wyłączeniu pacjenta z programu zgodnie z kryteriami wyłączenia.

Maksymalnie finansuje się 4 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.

Po ukończeniu 18 lat pacjenci mogą kontynuować leczenie w programie lekowym B.57.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.

Maksymalne dawkowanie:

1)Botox:

a)dawkowanie na sesję: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 8 j./kg mc. lub 300 j. – w zależności, która dawka jest niższa (tylko jedna kończyna górna – 6 j./kg mc., tylko jedna kończyna dolna – 8 j./kg mc. lub 300 j. – w zależności, która dawka jest niższa),

albo

b)maksymalna dawka całkowita leku na rok leczenia to 24 j/kg, podzielonych na poszczególne mięśnie i sesje terapeutyczne zgodnie z wzorcem spastyczności i oceną lekarza.

2)Dysport:

a)dawkowanie na sesję: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 30 j./kg mc. lub 1000 j. – w zależności, która dawka jest niższa (tylko jedna kończyna górna – 21 j./kg mc. lub 840 j. – w zależności, która dawka jest niższa, tylko jedna kończyna dolna – 30 j./kg mc. lub 1000 j. – w zależności, która dawka jest niższa).

Częstość podawania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta – maksymalnie 4 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.

Zalecane podawanie pod kontrolą elektromiografii (EMG), stymulacji elektrycznej mięśnia lub ultrasonografii (USG).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)badanie neurologiczne:

a)ocena spastyczności w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS,

b)ocena stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością;

2)u pacjentów przyjmujących leki antykoagulacyjne – acenokumarol lub warfarynę, wykonuje się badanie INR (dopuszczalna wartość INR ≤ 2,5).

Monitorowanie leczenia

Odpowiedź na leczenie jest weryfikowana podczas wizyt kontrolnych. Dwie pierwsze wizyty monitorujące powinny zostać wykonane 4 – 8 tygodni po podaniu pierwszej i drugiej dawki leku, a kolejne przed podaniem pacjentowi kolejnej dawki leku lub wg decyzji lekarza prowadzącego ale nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.

Podczas wizyt kontrolnych wykonuje się:

1)ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie mierzoną w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS (poprawa o minimum 1 punkt), która stanowi kryterium podania kolejnych dawek leku;

2)ocenę efektu podania leku według lekarza i według pacjenta przeprowadzaną za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale);

3)ocenę stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością.

W dokumentacji medycznej pacjenta zamieszcza się informację o rodzaju i formie prowadzonej u pacjenta rehabilitacji, jeśli dotyczy.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym również parametrów dotyczących skuteczności leczenia:

a)zmiana wyniku w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS,

b)efekt podania leku według lekarza i według pacjenta monitorowany za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale),

z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.30

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.30 – bezpłatnieZgłoś się