O programie
Program dotyczy dzieci ze spastycznością kończyn, czyli wzmożonym napięciem mięśni, po udarze mózgu lub urazie układu nerwowego albo przy stwardnieniu rozsianym, mózgowym porażeniu dziecięcym lub paraplegii spastycznej (ICD-10: I61, I63, I69, G35, G80, G82, G83, T90, T91). Obejmuje leczenie toksyną botulinową typu A.
Kto może się zakwalifikować:
- dzieci od 2. roku życia,
- przebyty udar mózgu lub uraz ośrodkowego układu nerwowego, udokumentowany wypisem ze szpitala,
- albo udokumentowane rozpoznanie stwardnienia rozsianego, mózgowego porażenia dziecięcego lub paraplegii spastycznej,
- spastyczność kończyny górnej lub dolnej co najmniej umiarkowana (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha, MAS, 2 lub więcej) w co najmniej jednej grupie mięśni,
- brak przeciwwskazań do leczenia.
Lek podaje się w sesjach, najwyżej 4 razy w roku na każdą leczoną kończynę i nie częściej niż co 12 tygodni. Zaleca się podawanie pod kontrolą EMG, stymulacji elektrycznej mięśnia lub USG. Przed podaniem leku i po nim prowadzona jest indywidualna rehabilitacja ruchowa. Wizyty kontrolne odbywają się 4 do 8 tygodni po pierwszym i drugim podaniu, a potem przed kolejnym podaniem, nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Po ukończeniu 18 lat leczenie można kontynuować w programie B.57.
Leczenie kończy się m.in. przy braku odpowiedzi w dwóch kolejnych sesjach, utrwalonym przykurczu lub zaniku mięśni, ciąży lub karmieniu piersią albo działaniach niepożądanych uniemożliwiających dalsze leczenie.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · lubuskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (2) · mazowieckie (2) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (3) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (2) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (3)
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. 1 MAJA 14, 28-100 Busko-Zdrójbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszcz1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 1 dzień · stan na październik 2026
- ul. Komeńskiego 35, 82-300 Elbląg
- ul. Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział gastroenterologicznyul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądzbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Brynowska 44, 40-584 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 21 ośrodków
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielce4 osoby oczekują, średnio 28 dni · stan na październik 2026
- ul. a. Piechowskiego 36, 83-400 Kościerzyna18 osób oczekuje, średnio 44 dni · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Strzelecka 2 - 2a, 31-503 Kraków19 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 73 dni · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Chałubińskiego 1, 67-100 Nowa Sólbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wodociągowa 4, 45-221 Opolebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. 28 Czerwca 1956R. 135/147, 61-545 Poznań-Wilda92 osoby oczekują, średnio 198 dni · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów18 osób oczekuje w 2 miejscach, średnio do 25 dni · stan na październik 2026
- ul. Witolda 6b, 35-302 Rzeszów1 osoba oczekuje, średnio 44 dni · stan na październik 2026
- ul. G. Zapolskiej 3, 41-218 Sosnowiecbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mączna, 70-780 Szczecin
- ul. Strzałowska 22, 71-730 Szczecin1 osoba oczekuje · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. gen. Augusta Emila Fieldorfa 2, 54-049 Wrocław16 osób oczekuje · stan na październik 2026
- ul. Koszarowa 5, 51-149 Wrocław1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 23 dni · stan na październik 2026
- ul. Zagórze, 05-462 Zagórzebrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Toksyna botulinowa typu A | Botox, Dysport |
Najczęstsze pytania o program B.30
Kto może być leczony w programie lekowym B.30?
Program B.30 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: stwardnienie rozsiane (G35); mózgowe porażenie dziecięce (G80); krwotok śródczaszkowy (I61); zawał mózgu (I63); następstwa chorób naczyniowych mózgu (I69); porażenie kończyn dolnych i czterokończynowe (G82); inne zespoły porażenne (G83); następstwa urazów głowy (T90); następstwa urazów szyi i tułowia (T91), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.30?
W programie B.30 stosuje się: toksyna botulinowa typu A. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.30?
Program B.30 realizuje 29 ośrodków w 16 województwach, m.in. w miejscowościach: Szczecin, Katowice, Kraków, Łódź, Rzeszów, Wrocław. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.30?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.30?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)dzieci od 2 roku życia;
2)pacjenci:
a)po przebytym niedokrwiennym lub krwotocznym udarze mózgu (ICD-10 I61, I63, I69), udokumentowanym wypisem ze szpitala,
lub
b)po przebytym urazie OUN (ICD-10 T90, T91) udokumentowanym wypisem ze szpitala,
lub
c)z udokumentowanym rozpoznaniem stwardnienia rozsianego (ICD-10 G35),
lub
d)z udokumentowanym rozpoznaniem mózgowego porażenia dziecięcego (ICD-10 G80),
lub
e)z udokumentowanym rozpoznaniem paraplegii spastycznej (ICD10 G82, G83).
3)pacjenci z potwierdzoną spastycznością:
a)kończyny górnej / kończyn górnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;
lub
b)kończyny dolnej / kończyn dolnych w stopniu umiarkowanym lub wyższym (wynik w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS ≥ 2) w przynamniej jednej grupie mięśniowej;
4)brak przeciwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Pacjenci leczeni toksyną botulinową poddawani są indywidualnej rehabilitacji ruchowej zgodnej z określonymi celami leczenia funkcjonalnego w okresie poprzedzającym i następującym po podaniu leku.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:
1)toxinum botulinum,
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)brak odpowiedzi na leczenie w dwóch kolejnych sesjach podania leku.
Odpowiedź na leczenie definiowana jest jako spadek napięcia mięśniowego o ≥ 1 punkt w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS względem wartości wyjściowych;
2)utrwalony przykurcz kończyny górnej lub dolnej lub zanik mięśni w porażonej kończynie;
3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
4)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją lekarza;
5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia;
8)ciąża lub karmienie piersią.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie należy kontynuować do momentu podjęcia przez lekarza decyzji o wyłączeniu pacjenta z programu zgodnie z kryteriami wyłączenia.
Maksymalnie finansuje się 4 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.
Po ukończeniu 18 lat pacjenci mogą kontynuować leczenie w programie lekowym B.57.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.
Maksymalne dawkowanie:
1)Botox:
a)dawkowanie na sesję: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 8 j./kg mc. lub 300 j. – w zależności, która dawka jest niższa (tylko jedna kończyna górna – 6 j./kg mc., tylko jedna kończyna dolna – 8 j./kg mc. lub 300 j. – w zależności, która dawka jest niższa),
albo
b)maksymalna dawka całkowita leku na rok leczenia to 24 j/kg, podzielonych na poszczególne mięśnie i sesje terapeutyczne zgodnie z wzorcem spastyczności i oceną lekarza.
2)Dysport:
a)dawkowanie na sesję: kończyna/kończyny górna/górne i dolna/dolne 30 j./kg mc. lub 1000 j. – w zależności, która dawka jest niższa (tylko jedna kończyna górna – 21 j./kg mc. lub 840 j. – w zależności, która dawka jest niższa, tylko jedna kończyna dolna – 30 j./kg mc. lub 1000 j. – w zależności, która dawka jest niższa).
Częstość podawania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta – maksymalnie 4 podania preparatu na każdą leczoną kończynę w każdym roku, nie częściej niż co 12 tygodni.
Zalecane podawanie pod kontrolą elektromiografii (EMG), stymulacji elektrycznej mięśnia lub ultrasonografii (USG).
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)badanie neurologiczne:
a)ocena spastyczności w zmodyfikowanej skali Ashwortha – MAS,
b)ocena stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością;
2)u pacjentów przyjmujących leki antykoagulacyjne – acenokumarol lub warfarynę, wykonuje się badanie INR (dopuszczalna wartość INR ≤ 2,5).
Monitorowanie leczenia
Odpowiedź na leczenie jest weryfikowana podczas wizyt kontrolnych. Dwie pierwsze wizyty monitorujące powinny zostać wykonane 4 – 8 tygodni po podaniu pierwszej i drugiej dawki leku, a kolejne przed podaniem pacjentowi kolejnej dawki leku lub wg decyzji lekarza prowadzącego ale nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.
Podczas wizyt kontrolnych wykonuje się:
1)ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie mierzoną w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS (poprawa o minimum 1 punkt), która stanowi kryterium podania kolejnych dawek leku;
2)ocenę efektu podania leku według lekarza i według pacjenta przeprowadzaną za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale);
3)ocenę stanu ruchowego z opisową oceną czynności możliwych do wykonania kończyną ze spastycznością.
W dokumentacji medycznej pacjenta zamieszcza się informację o rodzaju i formie prowadzonej u pacjenta rehabilitacji, jeśli dotyczy.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym również parametrów dotyczących skuteczności leczenia:
a)zmiana wyniku w zmodyfikowanej skali Ashwortha–MAS,
b)efekt podania leku według lekarza i według pacjenta monitorowany za pomocą skali CGI–IS (Clinical Global Impression – Improvement Scale),
z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.30
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.