O programie
Program dotyczy leczenia zaburzeń lipidowych, czyli wysokiego stężenia cholesterolu LDL (E78.01, I21, I22, I25). Obejmuje alirokumab, ewolokumab, inklisiran i lomitapid, w kilku częściach: dla dorosłych z rodzinną hipercholesterolemią heterozygotyczną lub homozygotyczną (dziedziczną postacią wysokiego cholesterolu), dla dorosłych z bardzo wysokim lub ekstremalnym ryzykiem chorób serca i naczyń oraz dla dzieci z hipercholesterolemią rodzinną.
Kto może się zakwalifikować:
- dorośli od 18 lat; dzieci w wieku 10–18 lat (ewolokumab) lub 8–18 lat (alirokumab),
- stężenie LDL-C powyżej określonej wartości (zależnie od grupy od 55 do 100 mg/dl) mimo diety i leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach z ezetymibem albo przy udokumentowanej nietolerancji statyn,
- w hipercholesterolemii rodzinnej rozpoznanie potwierdzone w skali Dutch Lipid Clinic Network (powyżej 8 punktów) lub, w postaci homozygotycznej, badaniem genetycznym,
- w grupie bardzo wysokiego lub ekstremalnego ryzyka m.in. przebyty zawał serca z udokumentowaną miażdżycą tętnic wieńcowych, w ciągu ostatnich 24 lub 60 miesięcy,
- wykluczona ciąża i karmienie piersią.
Inklisiran podaje się we wstrzyknięciu podskórnym na początku, po 3 miesiącach, a potem co 6 miesięcy. Skuteczność ocenia się na podstawie lipidogramu: przy alirokumabie i ewolokumabie po 3 miesiącach, a potem co 12 miesięcy (u dzieci co 6), przy inklisiranie i lomitapidzie po 6 miesiącach, a potem co 12.
Leczenie kończy się m.in. przy braku skuteczności (zbyt małym spadku LDL-C), ciężkich reakcjach alergicznych, ciąży lub karmieniu piersią albo braku współpracy.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (7) · kujawsko-pomorskie (7) · lubelskie (7) · lubuskie (3) · łódzkie (10) · małopolskie (6) · mazowieckie (6) · opolskie (3) · podkarpackie (3) · podlaskie (4) · pomorskie (1) · śląskie (13) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (4) · wielkopolskie (6) · zachodniopomorskie (2)
- ul. Marii Konopnickiej 11, 16-300 Augustówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Terebelska 57-65, 21-500 Biała Podlaskabrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Fabryczna 27, 15-471 Białystokbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystok3 osoby oczekują w 1 z 4 miejsc · stan na październik 2026
- Oddział kardiologicznyul. św. Andrzeja Boboli 20, 43-316 Bielsko-Biała
- ul. Powstańców Warszawy 5, 85-681 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Szpitalna 19, 85-826 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 75 ośrodków
- ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszcz8 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. eja Legionów 10, 41-902 Bytom13 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Bielska 4, 43-400 Cieszynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Bialska 104/118, 42-200 Częstochowabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk6 osób oczekuje w 2 miejscach, średnio do 10 dni · stan na październik 2026
- ul. Daleka 11, 05-825 Grodzisk Mazowieckibrak oczekujących · stan na październik 2026
- Scanmed S.A.ul. Gen. Andersa 3, 14-200 Iława
- ul. Ziołowa 45-47, 40-635 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 14, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia kardiologicznaul. Franklina Delano Roosevelta 2, 47-200 Kędzierzyn-Koźle
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielce1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- Scanmed S.A.ul. Skłodowskiej-Curie 21, 46-200 Kluczbork
- ul. Wrocławska 1-3, 30-901 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wysokie Brzegi 4, 32-600 Kraków
- ul. Prądnicka 80, 31-202 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Botaniczna 3, 31-503 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Scanmed S.A.ul. Kościuszki 52, 99-300 Kutno
- ul. Jarosława Iwaszkiewicza 5, 59-220 Legnicabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Kiepury 45, 64-100 Leszno20 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 24 dni · stan na październik 2026
- ul. M. Skłodowskiej-Curie 54-60, 59-301 Lubinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- 1 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w LubliniePoradnia gastroenterologicznaal. Racławickie 23, 20-904 Lublinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Grenadierów 3, 20-331 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Kraśnicka 100, 20-718 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódź8 osób oczekuje w 1 z 4 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź25 osób oczekuje w 1 z 6 miejsc, średnio 25 dni · stan na wrzesień 2026
- Stacja dializul. Stefana Żeromskiego 113, 90-549 Łódź2 osoby oczekują, średnio 4 dni · stan na październik 2026
- Oddział Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznejul. gen. Karola Kniaziewicza 1/5, 91-347 Łódź63 osoby oczekują w 1 z 3 miejsc, średnio 50 dni · stan na październik 2026
- ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Chałubińskiego 1, 67-100 Nowa Sólbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia Kardiologicznaul. Jana Kilińskiego 68, 33-300 Nowy Sącz
- ul. Mariańska 4, 10-045 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztyn
- Oddział kliniczny okulistycznyul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. eja Wincentego Witosa 26, 45-401 Opole20 osób oczekuje, średnio 157 dni · stan na wrzesień 2026
- ul. 28 Czerwca1956 194, 61-485 Poznań8 osób oczekuje, średnio 23 dni · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwald14 osób oczekuje w 1 z 4 miejsc, średnio 25 dni · stan na październik 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżyce17 osób oczekuje w 2 miejscach, średnio do 287 dni · stan na październik 2026
- ul. Juraszów 7-19, 60-479 Poznań-Jeżyce74 osoby oczekują, średnio 25 dni · stan na październik 2026
- ul. Szwajcarska 3, 61-285 Poznań-Nowe Miastobrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Monte Cassino 18, 37-700 Przemyśl22 osoby oczekują w 2 miejscach, średnio do 62 dni · stan na październik 2026
- ul. Szpitalna 16, 37-200 Przeworskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Scanmed S.A.ul. Gamowska 3A, 47-400 Racibórz
- ul. Jagiellońska 36, 97-500 Radomskobrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Energetyków 46, 44-200 Rybnikbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów4 osoby oczekują w 1 z 4 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Armii Krajowej 7, 98-200 Sieradzbrak oczekujących · stan na październik 2026
- pl. ac Medyków 1, 41-200 Sosnowiec12 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 46 dni · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin30 osób oczekuje, średnio 83 dni · stan na październik 2026
- ul. Jana Śniadeckiego 1, 42-600 Tarnowskie Góry2 osoby oczekują · stan na wrzesień 2026
- Scanmed S.A.ul. Jana Pawła II 35, 97-200 Tomaszów Mazowiecki
- ul. Batorego 17/19, 87-100 Toruń
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Sokołowskiego 4, 58-309 Wałbrzych3 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc, średnio 27 dni · stan na październik 2026
- ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa34 osoby oczekują, średnio 73 dni · stan na październik 2026
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawa15 osób oczekuje w 1 z 3 miejsc, średnio 18 dni · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Nowogrodzka 76, 02-018 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Szaserów 128, 04-141 Warszawa1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. gen. Augusta Emila Fieldorfa 2, 54-049 Wrocław11 osób oczekuje w 2 miejscach · stan na październik 2026
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław1 osoba oczekuje w 1 z 3 miejsc, średnio 40 dni · stan na październik 2026
- ul. Henryka Michała Kamieńskiego 73a, 51-124 Wrocław-Psie Polebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marii Curie-Skłodowskiej 10, 41-800 Zabrzebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marii Curie-Skłodowskiej 9, 41-800 Zabrze7 osób oczekuje, średnio 13 dni · stan na październik 2026
- al. Eje Jana Pawła 10, 22-400 Zamośćbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Poradnia Kardiologii Interwencyjnej i Elektroterapiiul. Parzęczewska 35, 95-100 Zgierz
- Oddział okulistycznyul. Lubańska 11-12, 59-900 Zgorzelec
- Kliniczny oddział okulistykiul. Zyty 26, 65-046 Zielona Górabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Domańskiego 2, 68-200 Żary1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Alirokumab | Praluent (streszczenie EMA) |
| Ewolokumab | Repatha (streszczenie EMA) |
| Inklisiran | Leqvio (streszczenie EMA) |
| Lomitapid | Lojuxta (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.101
Kto może być leczony w programie lekowym B.101?
Program B.101 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zaburzenia metabolizmu lipoprotein i inne lipidemie (E78.01); ostry zawał mięśnia sercowego (I21); ponowny zawał serca (I22); przewlekła choroba niedokrwienna serca (I25), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.101?
W programie B.101 stosuje się: alirokumab, ewolokumab, inklisiran, lomitapid. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.101?
Program B.101 realizuje 83 ośrodki w 16 województwach, m.in. w miejscowościach: Bydgoszcz, Kraków, Lublin, Łódź, Warszawa, Białystok. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.101?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.101?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Muszą zostać spełnione łącznie kryteria ogólne (1.1.) oraz kryteria szczegółowe (1.2.1. albo 1.2.2. albo 1.2.3. albo 1.2.4. albo 1.2.5.) dla poszczególnych terapii.
Ogólne kryteria kwalifikacji
1)wiek 18 lat i powyżej z wyjątkiem pacjentów spełniających kryteria włączenia do programu lekowego wymienione w podpunkcie 1.2.5.;
2)brak hiperlipidemii wtórnej z wyjątkiem pacjentów spełniających kryteria włączenia do programu lekowego wymienione w podpunkcie 1.2.4.;
3)brak homozygotycznej postaci hipercholesterolemii rodzinnej z wyjątkiem pacjentów spełniających kryteria włączenia do programu lekowego wymienione w podpunkcie 1.2.2. albo 1.2.3. albo 1.2.5.;
4)wykluczenie ciąży i okresu karmienia piersią – dotyczy kobiet w wieku rozrodczym;
5)brak przeciwwskazań do stosowania leku zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego;
6)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących lub stanów klinicznych stanowiących przeciwwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o odpowiednie, aktualne Charakterystyki Produktu Leczniczego;
7)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii.
Szczegółowe kryteria kwalifikacji do leczenia
dorosłych pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną alirokumabem lub ewolokumabem lub inklisiranem
1)potwierdzona diagnoza rodzinnej heterozygotycznej hipercholesterolemii, tj. > 8 punktów w skali Dutch Lipid Clinic Network (rekomendowane wykonanie badania genetycznego z diagnostyką kaskadową członków rodziny);
2)LDL-C > 70 mg/dl (1,8 mmol/l)
lub
LDL-C >55 mg/dl (1,4 mmol/l) w przypadku współistnienia innego poważnego czynnika ryzyka tj.: nadciśnienie tętnicze, otyłość (BMI ≥30 kg/m² lub obwód talii ≥ 80 cm u kobiet i ≥94 cm u mężczyzn), lipoproteina (a) > 50 mg/dL (125 nmol/l), cukrzyca typu 2 z poważnym uszkodzeniem narządowym, przewlekła choroba nerek z eGFR < 60 ml/min/1,73 m2, przebyty zabieg naczyniowy w obrębie tętnic wieńcowych, szyjnych, dogłowowych i obwodowych z powodu choroby miażdżycowej,
pomimo stosowania diety i:
a)intensywnego leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach oraz statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni, w tym leczenia skojarzonego minimum 1 miesiąc) albo natychmiastowe stosowanie terapii statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem w pierwszym rzucie leczenia (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP.
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące), w przypadku objawów mięśniowych potwierdzony wynikiem w skali SAMS (9–11pkt.);
albo
3)pacjenci, z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną leczeni ewolokumabem lub alirokumabem zakwalifikowani do programu lekowego zgodnie z podpunktem 1.2.5. po osiągnięciu pełnoletniości, którzy podlegają przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych bez konieczności spełnienia kryteriów ogólnych kwalifikacji (1.1.).
dorosłych pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną lomitapidem
1)potwierdzona diagnoza homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej (HoFH) na podstawie badania genetycznego;
2)brak innych postaci hipercholesterolemii;
3)spełnienie kryteriów kwalifikacji do leczenia LDL aferezą, a w przypadku pacjentów już leczonych, spełnienie tych kryteriów w momencie rozpoczynania leczenia LDL aferezą;
4)zgoda pacjenta na prowadzenie antykoncepcji zgodnie z odpowiednią, aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego;
5)kryteria kwalifikacji do leczenia LDL aferezą: LDL-C > 100 mg/dl (2,5 mmol/l) pomimo stosowania diety i:
a)intensywnego leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach oraz statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni, w tym leczenia skojarzonego minimum 1 miesiąc) albo natychmiastowe stosowanie terapii statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem w pierwszym rzucie leczenia (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP.
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące), w przypadku objawów mięśniowych potwierdzony wynikiem w skali SAMS (9–11pkt.).
dorosłych pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ewolokumabem
1)potwierdzona diagnoza homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej (HoFH) na podstawie badania genetycznego;
2)LDL-C > 100 mg/dl (2,5 mmol/l) pomimo stosowania diety i:
a)intensywnego leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach oraz statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni, w tym leczenia skojarzonego minimum 1 miesiąc) albo natychmiastowe stosowanie terapii statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem w pierwszym rzucie leczenia (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP,
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące), w przypadku objawów mięśniowych potwierdzony wynikiem w skali SAMS (9–11pkt.).
albo
3)pacjenci, z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną leczeni ewolokumabem zakwalifikowani do programu lekowego zgodnie z podpunktem 1.2.5. po osiągnięciu pełnoletniości, którzy podlegają przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych bez konieczności spełnienia kryteriów ogólnych kwalifikacji (1.1.).
dorosłych pacjentów
a)z ekstremalnym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego alirokumabem lub ewolokumabem lub inklisiranem
1)LDL-C >55 mg/dl (1,4 mmol/l) pomimo stosowania diety i:
a)intensywnego leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach oraz statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni, w tym leczenia skojarzonego minimum 1 miesiąc) albo natychmiastowe stosowanie terapii statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem w pierwszym rzucie leczenia (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP.
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące), w przypadku objawów mięśniowych potwierdzony wynikiem w skali SAMS (9–11 pkt.).
2)przebyty zawał serca z udokumentowaną w koronarografii lub tomografii miażdżycą tętnic wieńcowych, który wystąpił do 60 miesięcy przed włączeniem do programu lekowego oraz dodatkowym jednym zdarzeniem sercowo-naczyniowym lub stanem chorobowym/ czynnikiem ryzyka:
a)wieńcowym:
•z dodatkowo przebytym zawałem serca w wywiadzie
lub
•wielonaczyniową chorobą wieńcową, zdefiniowaną jako co najmniej 50% zwężenie światła naczynia w co najmniej 2 naczyniach
lub
•wiekiem poniżej 50 lat w chwili pierwszego zawału,
lub
•po uprzednio wykonanym zabiegu PCI lub CABG wielonaczyniowej choroby wieńcowej,
b)z chorobą miażdżycową tętnic innych niż wieńcowe, rozumianą jako:
•choroba tętnic obwodowych (PAD), tj.:
i. chromanie przestankowe ze wskaźnikiem kostka-ramię (ABI) <0,85
lub
ii. przebyta rewaskularyzacja tętnic obwodowych
lub
iii. amputacja kończyny z powodu choroby miażdżycowej
lub
•choroba tętnic mózgowych, tj.:
i. przebyty udar mózgu niedokrwienny
lub
ii. przemijający atak niedokrwienny (TIA)
lub
iii. przebyta rewaskularyzacja tętnic dogłowowych,
c)inne stany chorobowe:
•cukrzyca typu 2 z poważnym uszkodzeniem narządowym definiowanym jako:
i. eGFR <45 ml/min/1,73 m2 niezależnie od albuminurii
lub
ii. eGFR 45–59 ml/min/1,73 m2 oraz albuminuria (UACR 30–300 mg/g; stadium A2)
lub
iii. białkomocz (UACR >300 mg/g; stadium A3)
lub
iv. obecność choroby mikronaczyniowej w przynajmniej trzech różnych miejscach, np. albuminuria (stadium A2) oraz retinopatia oraz neuropatia
lub
v. 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe > 20% według kalkulatora SCORE2-Diabetes
lub
•przewlekła choroba nerek z eGFR < 60 ml/min/1,73 m2
lub
•lipoproteina (a) > 50 mg/dL (125 nmol/l)
lub
•potwierdzona diagnoza rodzinnej heterozygotycznej hipercholesterolemii, tj. > 8 punktów w skali Dutch Lipid Clinic Network.
lub
b)z bardzo wysokim ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego alirokumabem lub ewolokumabem lub inklisiranem
1)LDL-C >70 mg/dl (1,8 mmol/l) pomimo stosowania diety i:
a)intensywnego leczenia statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach oraz statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni, w tym leczenia skojarzonego minimum 1 miesiąc) albo natychmiastowe stosowanie terapii statynami w maksymalnych tolerowanych dawkach w skojarzeniu z ezetymibem w pierwszym rzucie leczenia (łączny czas leczenia co najmniej 6-8 tygodni).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP.
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące), w przypadku objawów mięśniowych potwierdzony wynikiem w skali SAMS (9–11 pkt.).
2)przebyty zawał serca z udokumentowaną w koronarografii lub tomografii miażdżycą tętnic wieńcowych, który wystąpił do 24 miesięcy przed włączeniem do programu lekowego.
1.2.5 pediatrycznych pacjentów z homozygotyczną lub heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ewolokumabem lub pediatrycznych pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną alirokumabem
1)wiek 10 – 18 lat dla ewolokumabu lub 8-18 lat dla alirokumabu;
2)potwierdzona diagnoza hipercholesterolemii rodzinnej na podstawie wyniku: skali Dutch Lipid Clinic Network, tj. >8 punktów w przypadku heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej (HeFH) albo na podstawie badania genetycznego w przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej (HoFH);
3)LDL-C > 100 mg/dl (2,5 mmol/l) pomimo stosowania diety i:
a)zoptymalizowanego leczenia hipolipemizującego zgodnie z obowiązującymi wytycznymi towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT) (stosowanego nie krócej niż 3 miesiące).
Konieczne jest udokumentowanie zachowania prawidłowego compliance na podstawie realizacji recept w IKP.
lub
b)pacjenci z całkowitą nietolerancją statyn, definiowaną według obowiązujących wytycznych towarzystw naukowych w zakresie diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych (PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT), jako udokumentowany brak tolerancji co najmniej 2 statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej dawce (okres leczenia statynami ustalony przez lekarza prowadzącego, ale nie krótszy niż przez 3 miesiące).
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci, wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni substancjami czynnymi finansowanymi w programie lekowym w ramach innego sposobu finansowania terapii (za wyjątkiem trwających badań klinicznych tych leków), pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego – dotyczy każdej z terapii w programie.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
W ramach programu lekowego udostępnia się leczenie:
1)dorosłym pacjentom z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)alirokumabem,
b)ewolokumabem,
c)inklisiranem,
2)dorosłym pacjentom z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)lomitapidem,
3)dorosłym pacjentom z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)ewolokumabem,
4)dorosłym pacjentom z bardzo wysokim i ekstremalnym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego:
a)alirokumabem,
b)ewolokumabem,
c)inklisiranem,
5)pediatrycznym pacjentom z homozygotyczną lub heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)ewolokumabem,
6)pediatrycznym pacjentom z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)alirokumabem.
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)wystąpienie ciężkich reakcji alergicznych po podaniu leku;
2)brak skuteczności terapii:
a)w przypadku leczenia alirokumabem lub ewolokumabem (dotyczy pacjentów dorosłych): rozumiany jako redukcja stężenia LDL-C o < 30% po pierwszych 3 miesiącach leczenia, a następnie po każdych kolejnych 12 miesiącach, a w przypadku leczenia inklisiranem: rozumiany jako redukcja stężenia LDL-C o < 30% po pierwszych 6 miesiącach leczenia, a następnie po każdych kolejnych 12 miesiącach,
potwierdzona w dwóch kolejnych pomiarach stężenia LDL-C (wykonanych w odstępie do maksymalnie 1 miesiąca), w stosunku do wartości wyjściowej określonej:
•w momencie włączenia do programu lekowego, w przypadku pacjentów włączonych do programu zgodnie z podpunktami 1.2.1. albo 1.2.3. albo 1.2.4. albo 1.2.5., (z wyjątkiem zamiany leku opisanej w pkt. 3),
•w momencie rozpoczęcia terapii, w przypadku pacjentów, którzy byli leczeni substancjami czynnymi finansowanymi w programie lekowym w ramach innego sposobu finansowania terapii (z wyjątkiem zamiany leku opisanej w pkt. 3);
b)w przypadku leczenia lomitapidem rozumiany jako:
•redukcja stężenia LDL-C o < 40%, u pacjentów wymagających redukcji stężenia LDL-C o przynajmniej 40%, albo stężenie LDL-C wyższe niż 2 mmol/L u pacjentów wymagających mniejszej niż 40% redukcji stężenia LDL-C (w stosunku do wartości wyjściowej określonej w momencie włączenia do programu lekowego), po pierwszych 6 miesiącach leczenia, a następnie po każdych kolejnych 12 miesiącach leczenia, potwierdzona w dwóch kolejnych pomiarach stężenia LDL-C (wykonanych w odstępie do maksymalnie 1 miesiąca) - dotyczy pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni LDL aferezą;
•redukcja stężenia LDL-C o < 40%, u pacjentów wymagających redukcji stężenia LDL-C o przynajmniej 40% oraz zmniejszenie o mniej niż 50% liczby wymaganych zabiegów aferezy albo stężenie LDL-C wyższe niż 2 mmol/L u pacjentów wymagających mniejszej niż 40% redukcji stężenia LDL-C oraz zmniejszenie o mniej niż 50% liczby wymaganych zabiegów aferezy (w stosunku do wartości wyjściowej określonej przed rozpoczęciem procedury LDL aferezy), po pierwszych 6 miesiącach leczenia, a następnie po każdych kolejnych 12 miesiącach leczenia, potwierdzona w dwóch kolejnych pomiarach stężenia LDL-C (wykonanych w odstępie do maksymalnie 1 miesiąca) - dotyczy pacjentów, u których była stosowana LDL afereza w chwili włączenia do programu lekowego;
c)w przypadku leczenia alirokumabem lub ewolokumabem (dotyczy pacjentów pediatrycznych): rozumiany jako redukcja stężenia LDL-C o < 5 %, po pierwszych 3 miesiącach leczenia, a następnie po każdych kolejnych 6 miesiącach leczenia, potwierdzona w dwóch kolejnych pomiarach stężenia LDL-C (wykonanych w odstępie do maksymalnie 1 miesiąca), w stosunku do wartości wyjściowej określonej:
•w momencie włączenia do programu lekowego, w przypadku pacjentów włączonych do programu zgodnie z podpunktem 1.2.5.,
•w momencie rozpoczęcia terapii, w przypadku pacjentów, którzy byli leczeni substancjami czynnymi finansowanymi w programie lekowym w ramach innego sposobu finansowania terapii;
W przypadku pacjentów, u których przed ukończeniem 18 r.ż. nie przeprowadzono oceny skuteczności po pierwszych 3 miesiącach leczenia, ocena taka przeprowadzana jest w ośrodku dla dorosłych, a brak skuteczności leczenia rozumiany jest jako: redukcja stężenia LDL-C o < 30% po pierwszych 3 miesiącach leczenia a następnie po każdych kolejnych 12 miesiącach leczenia, potwierdzona w dwóch kolejnych pomiarach stężenia LDL-C (wykonanych w odstępie do maksymalnie 1 miesiąca), w stosunku do wartości wyjściowej określonej jak powyżej.
3)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którykolwiek ze stosowanych leków lub na którąkolwiek substancję pomocniczą leku, uniemożliwiających kontynuację leczenia;
4)okres ciąży lub karmienia piersią;
5)wystąpienie chorób lub stanów, które według oceny lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
6)wystąpienie nieakceptowalnej lub zagrażającej życiu toksyczności, pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia, ze strony świadczeniobiorcy lub jego opiekuna prawnego.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie należy kontynuować do momentu podjęcia przez lekarza decyzji o wyłączeniu pacjenta z programu zgodnie z kryteriami zakończenia udziału w programie przedstawionymi w punkcie 4.
Dla pacjentów zakwalifikowanych zgodnie z punktem 1.2.5. terapia może być kontynuowana po ukończeniu przez pacjenta 18 roku życia, pod warunkiem przeniesienia leczenia do ośrodka dla dorosłych zgodnie z ppkt. 1.2.1.3. albo 1.2.3.3.
Zamiana lekówKiedy można zmienić lek na inny w ramach programu.
W przypadku wystąpienia u pacjentów w wieku 18 lat i powyżej, objawów niepożądanych albo okoliczności wskazanych w pkt. 4.2., albo ze względu na bezpieczeństwo pacjenta dopuszcza się możliwość zamiany leków:
a)alirokumab lub ewolokumab na inklisiran,
lub
b)inklisiran na alirokumab lub ewolokumab.
Niedopuszczalna jest zamiana leków w obrębie tej samej grupy farmakoterapeutycznej, rozumiana jako zamiana leczenia alirokumabem na ewolokumab albo ewolokumabem na alirokumab.
Powyższe nie dotyczy pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Alirokumab
1)dorośli pacjenci
150 mg alirokumabu podawane co 2 tygodnie lub 300 mg alirokumabu podawane co 4 tygodnie (miesięcznie),
2)pediatryczni pacjenci
a)masa ciała poniżej 50 kg
150 mg alirokumabu podawane co 4 tygodnie
b)masa ciała 50 kg lub więcej
300 mg alirokumabu podawane co 4 tygodnie.
Ewolokumab
1)heterozygotyczna postać hipercholesterolemii rodzinnej:
a)140 mg ewolokumabu podawane co 2 tygodnie,
2)bardzo wysokie ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego:
a)140 mg ewolokumabu podawane co 2 tygodnie,
3)homozygotyczna postać hipercholesterolemii rodzinnej:
a)zalecana dawka początkowa to 420 mg raz w miesiącu. Po 12 tygodniach leczenia, częstość dawkowania może być stopniowo zwiększana do 420 mg raz na 2 tygodnie, jeśli nie została uzyskana odpowiedź istotna klinicznie. U pacjentów, u których wykonywana jest afereza, można rozpocząć leczenie dawką 420 mg podawaną raz na dwa tygodnie w taki sposób, aby schemat dawkowania dopasować do harmonogramu zabiegów aferezy.
Inklisiran
284 mg inklisiranu w pojedynczym wstrzyknięciu podskórnym podawanym: po raz pierwszy, ponownie po 3 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy.
Dawki pominięte:
Jeśli doszło do pominięcia zaplanowanej dawki w okresie krótszym niż 3 miesiące, należy podać inklisiran i kontynuować podawanie leku zgodnie z pierwotnym harmonogramem.
Jeśli doszło do pominięcia zaplanowanej dawki w okresie przekraczającym 3 miesiące, należy rozpocząć nowy schemat dawkowania – inklisiran należy podać po raz pierwszy, ponownie po 3 miesiącach, a następnie co 6 miesięcy.
Lomitapid
Zalecana dawka początkowa wynosi 5 mg raz na dobę. Po 2 tygodniach dawkę można zwiększyć do 10 mg, zależnie od akceptowalnego poziomu bezpieczeństwa i tolerancji leku przez pacjenta, a następnie, w odstępach minimum 4 tygodni, do 20 mg, 40 mg i do maksymalnej zalecanej dawki 60 mg.
Modyfikacja dawkowania
Szczegóły dotyczące sposobu podawania, ewentualnego czasowego wstrzymania leczenia oraz ewentualnego zmniejszania dawki leku zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego odpowiedniego leku.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji do leczenia
1)badanie lipidogramu;
2)oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT);
3)test ciążowy (u kobiet w wieku rozrodczym);
4)dodatkowo w przypadku terapii alirokumabem, ewolokumabem, inklisiranem:
a)oznaczenie stężenia kreatyniny oraz badanie eGFR,
b)oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK);
5)dodatkowo w przypadku terapii lomitapidem:
a)wynik badania genetycznego potwierdzającego występowanie HoFH w wywiadzie,
b)oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginowej (AspAT) i fosfatazy alkalicznej (ALP),
c)oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej,
d)oznaczenie stężenia albumin w surowicy krwi,
e)oznaczanie aktywności transpeptydazy gamma - glutamylowej (GGTP),
f)badania przesiewowe w celu wykrycia stłuszczeniowego zapalenia i zwłóknienia wątroby zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego;
6)dodatkowo w przypadku terapii ewolokumabem pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a)wynik badania genetycznego potwierdzającego występowanie HoFH w wywiadzie.
Monitorowanie bezpieczeństwa leczenia
1)monitorowanie bezpieczeństwa leczenia - na każdej wizycie;
2)dodatkowo w przypadku terapii lomitapidem:
a)stężenie cholesterolu i trójglicerydów przed każdym zwiększeniem dawki lub co miesiąc, wybierając częstszą z tych opcji,
b)w pierwszym roku leczenia należy wykonywać badania czynności wątroby (przynajmniej oznaczenie AlAT i AspAT) przed każdym zwiększeniem dawki lub co miesiąc, wybierając częstszą z tych opcji,
c)po pierwszym roku należy wykonywać badania czynności wątroby przynajmniej co 3 miesiące i przed każdym zwiększeniem dawki,
d)badania przesiewowe w celu wykrycia stłuszczeniowego zapalenia i zwłóknienia wątroby (co roku).
Monitorowanie skuteczności leczenia
1)badanie lipidogramu.
Ocena odpowiedzi na leczenie powinna być przeprowadzona, w miarę możliwości, z wykorzystaniem tego samego rodzaju badań, który był zastosowany podczas kwalifikowania pacjenta do leczenia. Wykonane badania muszą pozwolić na obiektywną ocenę odpowiedzi na leczenie.
W przypadku leczenia:
a)alirokumabem lub ewolokumabem (dotyczy pacjentów dorosłych) - badanie lipidogramu wykonuje się po 3 miesiącach leczenia, a następnie co 12 miesięcy,
b)alirokumabem lub ewolokumabem (dotyczy pacjentów pediatrycznych) - badanie lipidogramu wykonuje się po 3 miesiącach leczenia, a następnie co 6 miesięcy,
c)inklisiranem lub lomitapidem - badanie lipidogramu wykonuje się po 6 miesiącach leczenia, a następnie co 12 miesięcy.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnianie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wybranych wskaźników skuteczności terapii, dla których jest możliwe ich określenie przez lekarza prowadzącego dla indywidualnego pacjenta, spośród:
a)zmiana stężenia LDL-C;
b)zmiana stężenia TC;
c)zmiana stężenia HDL;
d)zmiana stężenia trójglicerydów;
e)procentowy spadek liczby zabiegów LDL aferezy.
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.101
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.