programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.138.FM Leczenie pacjentów ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (NMOSD)

Zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0) · neurologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • satralizumab
Szczegóły leków
Gdzie
54 ośrodki w 15 województwach
Pacjenci
144 + mniej niż 5 rozliczonych osobno (TLI) w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy chorób ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego, w skrócie NMOSD (G36.0). Obejmuje leczenie satralizumabem, stosowanym samodzielnie lub razem z niektórymi lekami immunosupresyjnymi, np. kortykosteroidami doustnymi.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji i ocenie skuteczności decyduje Zespół Koordynacyjny.

  • osoby w wieku powyżej 12 lat,
  • rozpoznanie NMOSD według aktualnych kryteriów i potwierdzona obecność przeciwciał anty-AQP4,
  • wynik w skali EDSS (skali oceny niesprawności) od 0 do 6,5,
  • brak wcześniejszego leczenia innym lekiem z grupy inhibitorów interleukiny 6 i brak przeciwwskazań do satralizumabu,
  • brak m.in. czynnego zakażenia, aktywnego nowotworu złośliwego oraz niektórych innych terapii w określonym czasie przed kwalifikacją.

Skuteczność ocenia się po każdych pełnych 12 miesiącach, a u osób odpowiadających na leczenie terapię przedłuża się o kolejne 12 miesięcy. Stan neurologiczny w skali EDSS ocenia się co 6 miesięcy i przy każdym rzucie choroby. Badania krwi wykonuje się co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a potem co 3 miesiące przez rok.

Leczenie kończy się m.in. po 2 ciężkich rzutach po co najmniej 6 miesiącach terapii, przy wyniku EDSS 8,5 lub wyższym, aktywnym nowotworze złośliwym, nietolerancji leku albo braku współpracy.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (5) · kujawsko-pomorskie (5) · lubelskie (1) · łódzkie (7) · małopolskie (5) · mazowieckie (9) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (8) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (3) · zachodniopomorskie (2)

Pokaż pozostałe 46 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SatralizumabEnspryng (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.138.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.138.FM?

Program B.138.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.138.FM?

W programie B.138.FM stosuje się: satralizumab. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.138.FM?

Program B.138.FM realizuje 54 ośrodki w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Katowice, Bydgoszcz. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.138.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.138.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Do leczenia satralizumabem kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie poniższe kryteria:

1)wiek powyżej 12 roku życia;

2)rozpoznanie chorób ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych oraz rdzenia kręgowego (NMOSD) - oparte na aktualnych kryteriach diagnostycznych;

3)potwierdzenie obecności przeciwciał anty-AQP4;

4)EDSS od 0 do 6,5 włącznie;

5)brak przeciwwskazań do stosowania satralizumabu określonych w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL);

6)brak wcześniejszego leczenia inną terapią z zastosowaniem leków z grupy inhibitorów interleukiny 6;

7)w przypadku pacjentek w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie antykoncepcji.

Z uwagi na brak danych odnośnie stosowania leku u kobiet w ciąży decyzja o włączeniu do terapii pozostaje do decyzji lekarza po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Do programu włączane są, bez konieczności ponownej kwalifikacji, pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą, które w momencie wyłączenia spełniały pozostałe kryteria kontynuacji leczenia.

Ponadto, w celu zapewnienia kontynuacji leczenia, do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci, którzy wcześniej rozpoczęli leczenie satralizumabem z innych źródeł finansowania, z wyjątkiem pacjentów aktualnie uczestniczących w trwających badaniach klinicznych, i na dzień rozpoczęcia terapii spełniali stosowne kryteria kwalifikacji.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii oraz ocenę skuteczności leczenia dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Pacjentów ze Spektrum Zapalenia Nerwów Wzrokowych i Rdzenia Kręgowego, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria uniemożliwiające włączenie do programu

1)nadwrażliwość na satralizumab lub na którąkolwiek substancję pomocniczą;

2)trwające aktualnie czynne zakażenie do momentu ustąpienia;

3)aktywny nowotwór złośliwy;

4)wcześniejsze leczenie przeciwciałem anty-CD20, ekulizumabem, przeciwciałem monoklonalnym anty-BLyS, lekiem zapobiegającym nawrotom stwardnienia rozsianego w ciągu 6 miesięcy przed kwalifikacją do programu;

5)wcześniejsze leczenie anty-CD4, kladrybiną, cyklofosfamidem lub mitoksantronem, przeszczepienie komórek macierzystych szpiku w ciągu 2 lat przed przystąpieniem do programu;

6)inne stany kliniczne, które w opinii lekarza, mogą stanowić przeciwwskazania do terapii;

7)inne przeciwwskazania wymienione w aktualnej ChPL.

Kryteria wyłączenia

Kryterium wyłączenia z leczenia jest spełnienie co najmniej jednego z niżej wymienionych kryteriów:

1)brak skuteczności leczenia zgodnie z definicja w pkt. 3;

2)EDSS 8,5 lub więcej;

3)wystąpienie przeciwwskazań do stosowania satralizumabu wg aktualnej ChPL;

4)aktywny nowotwór złośliwy;

5)nietolerancja leczenia satralizumabem;

6)brak współpracy ze strony pacjenta przy realizacji programu.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Ocenę skuteczności leczenia przeprowadza Zespół Koordynacyjny po każdych pełnych 12 miesiącach terapii.

U chorych odpowiadających na leczenie po ocenie skuteczności, terapię można przedłużyć o kolejne 12 miesięcy.

W przypadku wystąpienia 1 rzutu po minimum 6 miesiącach leczenia można dokonać zmiany / modyfikacji leczenia.

Za brak skuteczności leczenia, uzasadniający zakończenie leczenia, przyjmuje się wystąpienie 2 ciężkich rzutów, występujących w odstępie co najmniej 30 dni, po minimum 6 miesiącach od rozpoczęcia leczenia satralizumabem.

Ciężki rzut definiowany jest jako rzut powodujący wzrost EDSS o minimum 2 pkt.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Satralizumab może być stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym z terapią immunosupresyjną doustnymi kortykosteroidami (maksymalna dawka dobowa 15 mg ekwiwalentu prednizolonu, azatiopryną - maksymalna dawka dobowa 3 mg / kg m.c. lub mykofenolanem mofetylu – maksymalna dawka dobowa 3 000 mg).

Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania oraz jego modyfikacji znajdują się w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)badania laboratoryjne:

a)morfologia krwi z rozmazem,

b)badanie ogólne moczu,

c)CRP,

d)AST, ALT,

e)lipidogram;

2)dostępny (w wywiadzie lub wykonany przy kwalifikacji) wynik badania MRI potwierdzający rozpoznanie NMOSD;

3)dostępny (w wywiadzie lub wykonany przy kwalifikacji) wynik badania potwierdzającego obecność przeciwciał anty-AQP4;

4)ocena stanu neurologicznego z określeniem EDSS;

5)test ciążowy u pacjentek w wieku rozrodczym;

6)wykluczenie gruźlicy (RTG klatki piersiowej lub test IGRA w kierunku zakażenia prątkiem gruźlicy);

7)wykluczenie aktywnego zakażenia HBV (obecności antygenu HBs), HCV (brak przeciwciał anty-HCV, a w przypadku pozytywnego wyniku – oznaczenie PCR HCV metodą ilościową);

8)obecność antygenu wirusa HIV (HIV Ag/Ab Combo).

Monitorowanie leczenia

1)ocena stanu neurologicznego z określeniem EDSS co 6 miesięcy oraz w czasie każdego rzutu;

2)badanie MRI - jeśli zasadne klinicznie (decyzję podejmuje specjalista neurolog);

3)morfologia krwi z rozmazem, ALT i AST, bilirubina co cztery tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia, następnie co trzy miesiące przez jeden rok, a po tym czasie według wskazań klinicznych;

4)lipidogram po pierwszych 6 miesiącach, a następnie wg wskazań klinicznych;

5)przekazanie pacjentowi informacji o Karcie Ostrzegawczej oraz wskazanie, że w przypadku wystąpienia cech infekcji – niezbędny jest kontakt z lekarzem.

Monitorowanie programu

1)ocena skuteczności:

a)wskaźniki efektywności:

•czas do wystąpienia rzutu,

•częstość rzutów,

•jakość życia na podstawie odpowiednich dla schorzenia skali (EQ-5D);

•czas do zgonu,

Definicja rzutu – wystąpienie jednego z poniższych:

i. wzrost o ≥ 1,0 pkt. EDSS od wyjściowego wyniku EDSS wynoszącego więcej niż 0 (lub wzrost o ≥2,0 pkt. EDSS od wyjściowego wyniku EDSS wynoszącego 0),

ii. wzrost o ≥ 2,0 pkt. w co najmniej jednym właściwym dla danego objawu wyniku dla oceny układu czynnościowego (piramidowego, móżdżkowego, pnia mózgu, czuciowego, pokarmowego lub moczowego, pojedynczego oka),

iii. wzrost o ≥1,0 pkt. w więcej niż 1 punktowym wyniku układu funkcjonalnego dla danego objawu, z wartością wyjściową wynoszącą co najmniej 1,0,

iv. wzrost o ≥1,0 pkt. w wyniku punktacji układu funkcjonalnego specyficznego dla objawów pojedynczego oka z wynikiem początkowym wynoszącym co najmniej 1,0.

Ciężki rzut definiowany jest jako rzut powodujący wzrost EDSS o minimum 2 pkt.

Objawy muszą utrzymywać się przez >24 godziny i nie można ich przypisać wystąpieniu innych czynników klinicznych (np. gorączka, infekcja, uraz, zmiana nastroju, ADR).

b)oczekiwane korzyści zdrowotne:

•czas do ciężkiego rzutu: 86% pacjentów stosujących monoterapię w ciągu pierwszych 4 lat terapii wolnych od ciężkiego rzutu lub 90% pacjentów stosujących terapię skojarzoną w ciągu pierwszych 4 lat terapii wolnych od ciężkiego rzutu;

2)ocena bezpieczeństwa:

a)monitorowanie zakażenia dróg moczowych i górnych dróg oddechowych;

3)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

4)uzupełnienie danych zawartych w Elektronicznym Systemie Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)data rozpoczęcia leczenia,

b)daty wystąpienia kolejnych rzutów choroby,

c)ocena w skali EDSS w momencie rozpoczęcia leczenia i co 6 miesięcy oraz w czasie każdego rzutu

d)jakość życia – na podstawie odpowiednich dla schorzenia skali (EQ-5D),

e)data zgonu,

f)data zakończenia leczenia;

5)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.138.FM

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.138.FM – bezpłatnieZgłoś się