Zmiany od 1 października 2026
- Zmieniony tekst programu: pozostałe zasady programu.
O programie
Program dotyczy leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) (ICD-10: K51) w postaci umiarkowanej lub ciężkiej. Obejmuje dziewięć leków: infliksymab, wedolizumab, ustekinumab, mirikizumab, guselkumab, tofacytynib, filgotynib, upadacytynib i ozanimod.
Kto może się zakwalifikować:
- Dzieci od 6. roku życia, jeśli leczone są infliksymabem w postaci dożylnej; pozostałe leki i infliksymab podskórny od 18. roku życia.
- Osoby z umiarkowaną lub ciężką postacią choroby: co najmniej 6 punktów w skali Mayo (dorośli) lub co najmniej 35 punktów w skali PUCAI (osoby poniżej 18 lat).
- Osoby, u których standardowe leczenie, w tym kortykosteroidami, azatiopryną lub 6-merkaptopuryną, nie działa wystarczająco, przestało działać, jest źle tolerowane lub przeciwwskazane.
- Osoby hospitalizowane z powodu ciężkiego rzutu, bez wystarczającej odpowiedzi na 3–5 dni dożylnych kortykosteroidów lub z przeciwwskazaniami do nich.
- Osoby bez przeciwwskazań do leczenia, ze zgodą na antykoncepcję, jeśli dotyczy.
- Osoby kontynuujące leczenie finansowane wcześniej w inny sposób, jeśli na jego początku spełniały kryteria programu.
Leczenie zaczyna się od fazy wstępnej (indukcyjnej), trwającej zależnie od leku od 6 do 24 tygodni, po której ocenia się odpowiedź (zmniejszenie aktywności choroby o co najmniej 3 punkty w skali Mayo lub 20 punktów w skali PUCAI); osoby z odpowiedzią przechodzą do leczenia podtrzymującego. Zasadność kontynuacji ocenia się co najmniej raz na 12 miesięcy, a badania krwi i ocenę aktywności choroby wykonuje się zwykle co 12–16 tygodni. Niektóre leki, np. infliksymab i wedolizumab, podaje się na początku we wlewie dożylnym.
Leczenie kończy się m.in. przy braku odpowiedzi, nadwrażliwości, toksyczności leku, istotnym pogorszeniu jakości życia lub braku współpracy pacjenta. Przy braku odpowiedzi, nietolerancji lub nieakceptowalnych działaniach niepożądanych możliwa jest zmiana na inny lek z programu, ale nie na lek, który wcześniej okazał się nieskuteczny.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (4) · kujawsko-pomorskie (5) · lubelskie (7) · lubuskie (2) · łódzkie (5) · małopolskie (4) · mazowieckie (11) · opolskie (1) · podkarpackie (4) · podlaskie (5) · pomorskie (3) · śląskie (8) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (3) · wielkopolskie (3) · zachodniopomorskie (4)
- ul. Terebelska 57-65, 21-500 Biała Podlaskabrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Wołodyjowskiego 2/1, 15-242 Białystok4 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc, średnio 47 dni · stan na październik 2026
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystok1 osoba oczekuje w 1 z 3 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Wyzwolenia 18, 43-300 Bielsko-Białabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Armii Krajowej 101, 43-300 Bielsko-Białabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszcz5 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 9 dni · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 62 ośrodki
- ul. Bialska 104/118, 42-200 Częstochowabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Królewiecka 146, 82-300 Elbląg1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 11 dni · stan na październik 2026
- ul. Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańsk4 osoby oczekują w 2 miejscach, średnio do 55 dni · stan na październik 2026
- ul. Kartuska 4/6, 80-104 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jana Dekerta 1, 66-400 Gorzów Wielkopolski24 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc, średnio 66 dni · stan na październik 2026
- Oddział gastroenterologicznyul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądzbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 14, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Warsztatowa 1, 05-800 Konstancin-Jeziorna1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Gimnazjalna 41B, 26-200 Końskiebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wrocławska 1-3, 30-901 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Botaniczna 3, 31-503 Kraków1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Kraków1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Korczyńska 57, 38-400 Krosno4 osoby oczekują w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. M. Skłodowskiej-Curie 54-60, 59-301 Lubin10 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 39 dni · stan na październik 2026
- 1 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w LubliniePoradnia gastroenterologicznaal. Racławickie 23, 20-904 Lublinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Kraśnicka 100, 20-718 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Krasnystawska 52, 21-010 Łęczna5 osób oczekuje w 2 miejscach, średnio do 23 dni · stan na październik 2026
- ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 11, 18-404 Łomża1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 2 dni · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódź1 osoba oczekuje w 1 z 4 miejsc, średnio 48 dni · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź2 osoby oczekują w 1 z 3 miejsc, średnio 8 dni · stan na wrzesień 2026
- ul. dr. Stefana Kopcińskiego 22, 90-153 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Szpitalna 10, 64-400 Międzychódbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztyn
- Oddział kliniczny okulistycznyul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztyn1 osoba oczekuje · stan na październik 2026
- ul. Katowicka 64, 45-061 Opole3 osoby oczekują, średnio 85 dni · stan na październik 2026
- ul. Rakowska 15, 97-300 Piotrków Trybunalski8 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwald7 osób oczekuje w 3 miejscach, średnio do 7 dni · stan na wrzesień 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Monte Cassino 18, 37-700 Przemyślbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jagiellońska 36, 97-500 Radomskobrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów1 osoba oczekuje w 1 z 4 miejsc, średnio 13 dni · stan na październik 2026
- ul. Chopina 2, 35-055 Rzeszówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- pl. ac Medyków 1, 41-200 Sosnowiec1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 7 dni · stan na październik 2026
- ul. Szpitalna 60, 16-400 Suwałkibrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mączna, 70-780 Szczecin
- ul. Arkońska 4, 71-455 Szczecin2 osoby oczekują · stan na październik 2026
- ul. Strzałowska 22, 71-730 Szczecinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Lwowska 178a, 33-100 Tarnów
- ul. Batorego 17/19, 87-100 Toruń
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruń1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 55 dni · stan na październik 2026
- al. Bielska 105, 43-100 Tychybrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Kondratowicza 8, 03-242 Warszawa12 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 21 dni · stan na październik 2026
- ul. Bursztynowa 2, 04-749 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wawelska 15, 02-034 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia onkologiczna iul. Roentgena 5, 02-781 Warszawa
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Szpital bielański SPZOZ przychodnia przyszpitalna poradnia endokrynologicznaul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Szaserów 128, 04-141 Warszawa13 osób oczekuje w 2 miejscach, średnio do 59 dni · stan na październik 2026
- ul. Rudolfa Weigla 5, 50-981 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław3 osoby oczekują w 1 z 4 miejsc, średnio 25 dni · stan na październik 2026
- ul. Koszarowa 5, 51-149 Wrocław133 osoby oczekują w 2 miejscach, średnio do 39 dni · stan na październik 2026
- ul. 3 Maja 13-15, 41-800 Zabrzebrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eje Jana Pawła 10, 22-400 Zamośćbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Kliniczny oddział okulistykiul. Zyty 26, 65-046 Zielona Góra1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 22 dni · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
Najczęstsze pytania o program B.55
Kto może być leczony w programie lekowym B.55?
Program B.55 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: wrzodziejące zapalenie jelita grubego (K51), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.55?
W programie B.55 stosuje się: filgotynib, guselkumab, infliksymab, mirikizumab, ozanimod, tofacytynib, upadacytynib, ustekinumab, wedolizumab. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.55?
Program B.55 realizuje 70 ośrodków w 16 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Lublin, Szczecin, Białystok, Gdańsk, Kraków. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.55?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Co się zmieniło w programie B.55 od 1 października 2026?
Zmieniony tekst programu: pozostałe zasady programu. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.55?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)wiek od 6 lat życia w przypadku infliksymabu w postaci dożylnej albo wiek od 18 lat w przypadku infliksymabu w postaci podskórnej lub wedolizumabu lub tofacytynibu lub ustekinumabu lub filgotynibem lub ozanimodu lub upadacytynibu lub mirikizumabu lub guselkumabu;
2)pacjenci z rozpoznaną ciężką lub umiarkowaną postacią WZJG (ocena ≥6 punktów w skali Mayo u osób w wieku ≥18 lat albo ocena ≥35 punktów w skali PUCAI u osób w wieku <18 lat):
a)hospitalizowani z powodu ciężkiego rzutu choroby z niedostateczną odpowiedzią na 3-5 dniowe dożylne leczenie kortykosteroidami lub przeciwwskazaniem do takiego leczenia
lub
b)z niedostateczną odpowiedzią na standardowe leczenie, w tym na leczenie kortykosteroidami lub 6‐merkaptopuryną (6‐MP) lub azatiopryną (AZA)
lub
c)nietolerujący leczenia kortykosteroidami lub 6‐merkaptopuryną (6‐MP) lub azatiopryną (AZA)
lub
d)mający przeciwwskazania do leczenia kortykosteroidami lub 6‐merkaptopuryną (6‐MP) lub azatiopryną (AZA)
lub
e)z utratą odpowiedzi na standardowe leczenie, w tym na leczenie kortykosteroidami lub 6‐merkaptopuryną (6‐MP) lub azatiopryną (AZA);
3)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;
4)brak przeciwskazań do stosowania zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL);
5)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących lub stanów klinicznych stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
6)zgoda pacjenta na prowadzenie antykoncepcji zgodnie z aktualną ChPL lub z aktualnymi wytycznymi European Crohn´s and Colitis Organisation (ECCO) lub Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii (PTG-E) (jeśli dotyczy).
Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia infliksymabem albo wedolizumabem albo tofacytynibem albo ustekinumabem albo filgotynibem albo ozanimodem albo upadacytynibem albo mirikizumabem albo guselkumabem, którzy byli leczeni w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych tych leków, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
W ramach programu lekowego finansowane są następujące terapie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG):
1)infliksymab;
2)wedolizumab;
3)tofacytynib;
4)ustekinumab;
5)filgotynib;
6)ozanimod;
7)upadacytynib;
8)mirikizumab;
9)guselkumab.
Dopuszcza się zamianę infliksymabu albo wedolizumabu albo tofacytynibu albo ustekinumabu albo filgotynibu albo ozanimodu albo upadacytynibu albo mirikizumabu albo guselkumabu w przypadku wystąpienia nieakceptowalnych objawów niepożądanych lub nietolerancji leczenia lub braku odpowiedzi na leczenie zdefiniowanej w punkcie 3. poniżej. W momencie zmiany leczenia w ramach programu lekowego nie ma konieczności powtarzania wszystkich badań kwalifikacyjnych, o zakresie tych badań decyduje sytuacja kliniczna.
W ramach programu lekowego nie dopuszcza się możliwości ponownej kwalifikacji do terapii substancją czynną, którą pacjent był leczony w przeszłości nieskutecznie.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Po podaniu ostatniej dawki w terapii indukcyjnej należy dokonać oceny odpowiedzi na leczenie przy użyciu skali Mayo albo PUCAI. Pacjenci z odpowiedzią kliniczną przechodzą do leczenia podtrzymującego.
Odpowiedź na leczenie definiowana jest jako zmniejszenie aktywności choroby o co najmniej 3 punkty w skali Mayo albo o co najmniej 20 punktów w skali PUCAI.
1)infliksymab
a)terapia indukcyjna: 6 tygodni (terapia indukcyjna w formie infuzji dożylnej),
b)leczenie podtrzymujące infliksymabem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o skalę Mayo lub PUCAI;
2)wedolizumab
a)terapia indukcyjna: 6 tygodni (terapia indukcyjna w formie infuzji dożylnej),
b)leczenie podtrzymujące wedolizumabem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona do 14 tygodnia od rozpoczęcia terapii, a następnie co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o skalę Mayo;
3)tofacytynib
a)terapia indukcyjna: 8 tygodni, z możliwością wydłużenia o dodatkowe 8 tygodni w przypadku niedostatecznej odpowiedzi na leczenie w trakcie pierwszych 8 tygodni leczenia,
b)leczenie podtrzymujące tofacytynibem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo;
4)ustekinumab
a)terapia indukcyjna: 16-24 tygodni (dawka inicjująca w formie infuzji dożylnej, kolejne dawki w formie iniekcji podskórnej),
b)leczenie podtrzymujące ustekinumabem w postaci podskórnej może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo;
5)filgotynib
a)terapia indukcyjna: 10 tygodni, z możliwością wydłużenia o dodatkowe 12 tygodni w przypadku niedostatecznej odpowiedzi na leczenie w trakcie pierwszych 10 tygodni leczenia,
b)leczenie podtrzymujące filgotynibem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzana co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o skalę Mayo;
6)ozanimod
a)terapia indukcyjna: 10 tygodni,
b)leczenie podtrzymujące ozanimodem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo;
7)upadacytynib
a)terapia indukcyjna: 8 – 16 tygodni,
b)leczenie podtrzymujące upadacytynibem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo;
8)mirikizumab
a)terapia indukcyjna: 12 tygodni, z możliwością wydłużenia o dodatkowe 12 tygodni w przypadku niedostatecznej odpowiedzi na leczenie w trakcie pierwszych 12 tygodni leczenia, okres leczenia indukcyjnego może maksymalnie wynosić 24 tygodnie,
b)leczenie podtrzymujące mirikizumabem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo,
c)ponowna indukcja: w przypadku pacjentów, u których stwierdzono utratę odpowiedzi terapeutycznej podczas leczenia podtrzymującego mirikizumabem możliwe jest ponowne podanie mirikizumabu w infuzji dożylnej co 4 tygodnie (łącznie 3 dawki). Jeśli dodatkowa terapia dożylna przyniesie korzyści kliniczne, pacjenci mogą wznowić podawanie podskórne.
9)guselkumab
a)terapia indukcyjna: 12 – 24 tygodnie,
b)leczenie podtrzymujące guselkumabem może trwać aż do momentu stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie. Ocena zasadności kontynuacji leczenia powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 12 miesięcy w oparciu o kliniczną skalę Mayo.
Opakowanie zawierające 2 wstrzykiwacze (w każdym 200 mg guselkumabu) oraz opakowanie zawierające 1 fiol. 20 ml (200 mg guselkumabu) mogą być stosowane wyłącznie w schemacie dawkowania indukcyjnego, jednakże w liczbie nie większej niż 3 opakowania leku na każdego pacjenta rozpoczynającego terapię.
Opakowanie zawierające 1 wstrzykiwacz (200 mg guselkumabu) może być stosowane wyłącznie w schemacie dawkowania podtrzymującego.
Opakowanie zawierające 1 wstrzykiwacz (100 mg guselkumabu) może być stosowane wyłącznie w schemacie dawkowania podtrzymującego (q8w), tj.: dawka podtrzymująca 100 mg, począwszy od 16. tygodnia podawana we wstrzyknięciu podskórnym co 8 tygodni.
Zakończenie leczenia w programieCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.
1)stwierdzenia braku odpowiedzi na leczenie definiowanej jako zmniejszenie aktywności choroby o co najmniej 3 punkty w skali Mayo albo o co najmniej 20 punktów w skali PUCAI;
2)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
3)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którąkolwiek substancję czynną lub substancję pomocniczą;
4)wystąpienie toksyczności wymagającej zakończenia leczenia w opinii lekarza prowadzącego zgodnie z aktualną ChPL;
5)pogorszenie jakości życia o istotnym znaczeniu w opinii lekarza prowadzącego;
6)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub jego opiekuna prawnego.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Dawkowanie infliksymabu, wedolizumabu, tofacytynibu, ustekinumabu, filgotynibu, ozanimodu, upadacytynibu, mirikizumabu, guselkumabu prowadzone jest zgodnie z dawkowaniem określonym w aktualnej ChPL lub w aktualnych rekomendacjach ECCO lub PTG-E.
Modyfikacje dawkowania
Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną CHPL lub z aktualnymi rekomendacjami ECCO lub PTG-E.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)morfologia krwi, a w przypadku pacjentów kwalifikowanych do leczenia tofacytynibem, upadacytynibem, filgotynibem oraz ozanimodem - morfologia krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych i bezwzględnej liczby limfocytów;
2)aminotransferaza alaninowa (AlAT);
3)aminotransferaza asparaginianowa (AspAT);
4)bilirubina – w przypadku ozanimodu lub mirikizumabu;
5)kreatynina;
6)białko C‐reaktywne;
7)badanie ogólne moczu;
8)test IGRA w kierunku zakażenia prątkiem gruźlicy;
9)antygen HBs oraz przeciwciała anty-HBcAg total;
10)przeciwciała anty HCV;
11)badanie w kierunku wirusa HIV (HIV Ag/Ab Combo);
12)stężenie elektrolitów w surowicy;
13)RTG klatki piersiowej (maksymalnie do 3 miesięcy przed kwalifikacją);
14)EKG z opisem (wymagane wyłącznie u dorosłych pacjentów);
15)badanie endoskopowe;
16)posiew kału w kierunku bakterii i grzybów;
17)badanie kału na toksynę Clostridioides Difficile;
18)lipidogram (całkowity cholesterol, HDL i LDL) oraz trójglicerydy przed rozpoczęciem leczenia tofacytynibem lub upadacytynibem lub filgotynibem;
19)kalprotektyna;
20)określenie początkowej wartości wskaźnika Mayo u dorosłych albo PUCAI u dzieci i młodzieży.
Monitorowanie leczenia
Monitorowanie leczenia infliksymabem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać nie rzadziej niż w 2, 6 i 14 tygodniu od podania pierwszej dawki leku następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 2 i 6 tygodniu od podania pierwszej dawki w częściowej skali Mayo lub skali PUCAI;
2)ocena stopnia aktywności choroby między 6 a 14 tygodniem od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo lub w skali PUCAI;
3)morfologia krwi obwodowej;
4)CRP.
W leczeniu podtrzymującym świadczeniodawca jest zobowiązany wykonywać morfologię krwi obwodowej, CRP, AlAT i AspAT oraz ocenę Mayo bez endoskopii albo ocenę w skali PUCAI przynajmniej co 16 tygodni. W przypadku leczenia podtrzymującego preparatem podskórnym i podawania preparatu w domu, można odstępy między powyższymi badaniami wydłużyć maksymalnie do 24 tygodni.
Monitorowanie leczenia wedolizumabem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać nie rzadziej niż w 2, 6 i 14 tygodniu od podania pierwszej dawki leku następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 2 i 6 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena efektywności terapii indukcyjnej w 14 tygodniu od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)morfologia z krwi obwodowej z rozmazem;
4)CRP.
W leczeniu podtrzymującym świadczeniodawca jest zobowiązany wykonywać morfologię krwi obwodowej, CRP, AlAT i AspAT oraz ocenę Mayo bez endoskopii przynajmniej co 16 tygodni. W przypadku leczenia podtrzymującego preparatem podskórnym i podawania preparatu w domu, można odstępy między powyższymi badaniami wydłużyć maksymalnie do 24 tygodni.
Monitorowanie leczenia tofacytynibem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 2 i 4 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena skuteczności terapii indukcyjnej w 8 tygodniu, z możliwością ostatecznej oceny po 16 tygodniu, od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)morfologię krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych w 2 i 4 tygodniu (modyfikacja leczenia w przypadku leukopenii lub spadku stężenia hemoglobiny);
4)morfologię krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych, stężenie białka C-reaktywnego (CRP), AspAT, AlAT, stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL, trójglicerydów, stężenie kreatyniny w surowicy w 8 tygodniu.
W przypadku wykrycia hiperlipidemii dalsze postepowanie zgodnie z wytycznymi klinicznymi dotyczącymi hiperlipidemii.
Jeżeli terapia jest kontynuowana, powyższe badania laboratoryjne z wyłączeniem lipidogramu oraz ocenę Mayo bez endoskopii należy powtarzać po każdych kolejnych 12 tygodniach (± 2 tyg.).
Monitorowanie leczenia ustekinumabem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca po zakończeniu leczenia indukcyjnego jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena efektywności terapii indukcyjnej na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
2)morfologia z krwi obwodowej z rozmazem;
3)CRP.
W leczeniu podtrzymującym świadczeniodawca jest zobowiązany wykonywać morfologię krwi obwodowej, CRP, AlAT i AspAT oraz ocenę Mayo bez endoskopii przynajmniej co 12 tygodni. W przypadku leczenia podtrzymującego preparatem podskórnym i podawania preparatu w domu, można odstępy między powyższymi badaniami wydłużyć maksymalnie do 24 tygodni.
Monitorowanie leczenia filgotynibem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 2 i 4 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena skuteczności terapii indukcyjnej w 10 tygodniu, z możliwością ostatecznej oceny po 22 tygodniu, od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)oznaczenie stężenia hemoglobiny, bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofili) oraz limfocytów w 2 i 4 tygodniu (modyfikacja leczenia w przypadku leukopenii);
4)morfologię krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych, stężenie białka C-reaktywnego (CRP), AspAT, AlAT, stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL, trójglicerydów, stężenie kreatyniny w surowicy w 10 tygodniu.
W przypadku wykrycia hiperlipidemii dalsze postepowanie zgodnie z wytycznymi klinicznymi dotyczącymi hiperlipidemii.
Jeżeli terapia jest kontynuowana, powyższe badania laboratoryjne z wyłączeniem lipidogramu oraz ocenę Mayo bez endoskopii należy powtarzać po każdych kolejnych 12 tygodniach leczenia.
Monitorowanie leczenia ozanimodem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 5 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena skuteczności terapii indukcyjnej w 10 tygodniu od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)morfologię krwi z rozmazem wraz z oznaczeniem bezwzględnej liczby limfocytów w 1., 3., 6., 9. i 12. miesiącu leczenia (w razie potwierdzenia bezwzględnej liczby limfocytów <0,2 × 109/l należy przerwać leczenie ozanimodem do czasu, gdy stężenie limfocytów powróci do poziomu >0,5 × 109/l, wówczas można rozważyć ponowne rozpoczęcie leczenia ozanimodem);
4)stężenia aminotransferaz i stężenie bilirubiny w 1., 3., 6., 9. i 12. miesiącu leczenia.
Jeżeli terapia jest kontynuowana dłużej niż 12 miesięcy, powyższe badania laboratoryjne oraz ocenę Mayo bez endoskopii należy powtarzać nie rzadziej niż co 6 miesięcy.
Monitorowanie leczenia upadacytynibem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 2 i 4 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena skuteczności terapii indukcyjnej w 8 tygodniu od podania pierwszej dawki, z możliwością ostatecznej oceny po 16 tygodniu, na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)morfologię krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych i bezwzględnej liczby limfocytów w 2 i 4 tygodniu;
4)morfologię krwi z rozmazem oraz oznaczeniem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych i bezwzględnej liczby limfocytów, stężenie białka C-reaktywnego (CRP), AspAT, AlAT, stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL, trójglicerydów, stężenie kreatyniny w surowicy w 8 tygodniu.
W przypadku wykrycia hiperlipidemii dalsze postepowanie zgodnie z wytycznymi klinicznymi dotyczącymi hiperlipidemii.
Jeżeli terapia jest kontynuowana, powyższe badania laboratoryjne oraz ocenę Mayo bez endoskopii należy powtarzać po każdych kolejnych 12 tygodniach (± 2 tyg.).
Monitorowanie leczenia mirikizumabem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena stopnia aktywności choroby w 4 i 8 tygodniu w częściowej skali Mayo;
2)ocena skuteczności terapii indukcyjnej w 12 tygodniu, z możliwością ostatecznej oceny po 24 tygodniu, od podania pierwszej dawki na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
3)AlAT i AspAT oraz bilirubina co miesiąc podczas terapii indukcyjnej;
4)CRP, morfologia z krwi obwodowej w 4, 8 i 12 tygodniu.
W leczeniu podtrzymującym świadczeniodawca jest zobowiązany wykonywać AlAT i AspAT oraz bilirubinę co 1-4 miesiące zgodnie ze standardową praktyką postępowania z pacjentami i stosownie do wskazań klinicznych, a także morfologię krwi obwodowej, CRP i ocenę Mayo bez endoskopii przynajmniej co 12 tygodni.
Monitorowanie leczenia guselkumabem
W celu monitorowania leczenia świadczeniodawca po zakończeniu leczenia indukcyjnego jest zobowiązany wykonać następujące badania:
1)ocena skuteczności terapii indukcyjnej na podstawie pełnej oceny w skali Mayo;
2)morfologia z krwi obwodowej;
3)CRP.
W leczeniu podtrzymującym świadczeniodawca jest zobowiązany wykonywać morfologię krwi obwodowej, CRP, AlAT i AspAT oraz ocenę Mayo bez endoskopii przynajmniej co 16 tygodni.
Optymalizacja leczenia
W celu optymalizacji leczenia oraz oceny ryzyka wtórnej utraty skuteczności leczenia infliksymabem, wedolizumabem, lub ustekinumabem lub mirikizumabem, można wykonać oznaczenie poziomu leku przed kolejną dawką oraz stężenia przeciwciał przeciwko lekowi, jednak nie częściej niż dwa razy w roku.
Ponadto można wykonać oznaczanie kalprotektyny w kale, jednak nie częściej niż cztery razy do roku w trakcie trwania leczenia.
Decyzję dotyczącą wykonania powyższych badań diagnostycznych i oznaczeń mających na celu optymalizację leczenia podejmuje świadczeniodawca.
Monitorowanie skuteczności leczenia
Na podstawie ww. badań w celu monitorowania skuteczności leczenia przekazywane są dane dotyczące wskaźników skuteczności terapii finansowanych w programie, dla których jest możliwe ich określenie przez lekarza prowadzącego dla indywidualnego pacjenta, tj.:
•odpowiedź na leczenie rozumiana jako spadek w całkowitej skali Mayo o co najmniej 3 pkt albo o co najmniej 20 punktów w skali PUCAI – ocena na koniec okresu indukcji;
•remisja kliniczna rozumiana jako liczba luźnych stolców na poziomie normalnym oraz nieobecność krwawień z odbytu (wynik 0 w skali PRO-2) bez konieczności stosowania steroidów, bez konieczności leczenia chirurgicznego, w przypadku, gdy lek był stosowany nieprzerwanie przez 12 miesięcy – ocena co 12 miesięcy +/- 4 tygodnie od początku leczenia;
•brak odpowiedzi na leczenie rozumiany jako brak spełnienia kryteriów odpowiedzi na leczenie (powyżej) na koniec okresu leczenia indukcyjnego;
•utrata skuteczności leczenia rozumiana jako konieczność zmiany leczenia u osób, które miały odpowiedź na leczenie indukcyjne - ocena co najmniej raz na 12 miesięcy +/- 4 tygodnie od początku leczenia;
•konieczność leczenia chirurgicznego oceniana co najmniej raz na 12 miesięcy +/- 4 tygodnie od początku leczenia;
•wystąpienie istotnych działań niepożądanych rozumiane jako konieczność zaprzestania terapii danym lekiem z powodu działań niepożądanych - ocena co najmniej raz na 12 miesięcy +/- 4 tygodnie od początku leczenia.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w pkt 2.10 Monitorowanie skuteczności leczenia dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.55
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.