programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.152.FM Leczenie pacjentów z postępującą rodzinną cholestazą wewnątrzwątrobową (PFIC)

Inne określone choroby wątroby (K76.8) · gastroenterologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • inne określone choroby wątroby (K76.8)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • odevixibat
Szczegóły leków
Gdzie
6 ośrodków w 5 województwach
Pacjenci
10 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy postępującej rodzinnej cholestazy wewnątrzwątrobowej (PFIC), czyli choroby wątroby związanej z zastojem żółci (K76.8). Obejmuje leczenie odewiksybatem pacjentów z PFIC typu 1 lub typu 2.

Kto może się zakwalifikować:

  • osoby w wieku od 6 miesięcy, o masie ciała powyżej 5 kg,
  • pacjenci z PFIC typu 1 lub 2 rozpoznanym klinicznie i potwierdzonym badaniem genetycznym,
  • chorzy z podwyższonym stężeniem kwasów żółciowych we krwi (co najmniej 100 μmol/l) i z uporczywym świądem,
  • osoby, u których nie zadziałał kwas ursodeoksycholowy ani jeden z leków stosowanych na świąd,
  • pacjenci bez m.in. przeszczepu wątroby (wcześniejszego lub planowanego w ciągu 6 miesięcy), innych chorób wątroby i niewyrównanej choroby wątroby.

Leczenie rozpoczyna i nadzoruje lekarz z doświadczeniem w leczeniu PFIC. Badania oceniające skuteczność wykonuje się po 3 i 6 miesiącach, a następnie co 3 miesiące. Ocenia się m.in. stężenie kwasów żółciowych, nasilenie świądu, potrzebę operacji odprowadzenia żółci lub przeszczepienia wątroby oraz zwłóknienie wątroby. Pacjenci bez korzyści klinicznych po 6 miesiącach ciągłego leczenia są wyłączani z programu.

Leczenie kończy się m.in. przy braku skuteczności, nieakceptowalnej toksyczności, nadwrażliwości na lek lub braku współpracy.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (2) · pomorskie (1) · śląskie (1)

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
OdevixibatBylvay (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.152.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.152.FM?

Program B.152.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne określone choroby wątroby (K76.8), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.152.FM?

W programie B.152.FM stosuje się: odevixibat. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.152.FM?

Program B.152.FM realizuje 6 ośrodków w 5 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Gdańsk, Katowice, Kraków, Wrocław. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.152.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.152.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1.Kryteria kwalifikacji:

1)kliniczne rozpoznanie PFIC typu 1 lub PFIC typu 2;

2)wiek 6 m.ż. i powyżej;

3)potwierdzenie genetyczne PFIC-1 (w genie ATP8B1) lub PFIC-2 (w genie ABCB11);

4)masa ciała powyżej 5 kg;

5)podwyższone stężenie kwasów żółciowych w surowicy (s-BA) (≥100 μmol/l);

6)w wywiadzie uporczywy świąd tj. wynik w skali ObsRO ≥ 2 w ciągu 2 tygodni przed włączeniem do programu;

7)nieskuteczność kwasu ursodeoksycholowego oraz brak odpowiedzi na jeden z leków stosowanych w leczeniu świądu u pacjentów z chorobami cholestatycznymi (żywice jonowymienne, fibraty, ryfampicyna, naltrekson);

8)zgoda pacjenta na prowadzenie antykoncepcji zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego – dotyczy pacjentów w wieku prokreacyjnym.

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni odewiksybatem w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych tego leku, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

W programie finansuje się leczenie następującymi substancjami:

1)odewiksybat,

zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria uniemożliwiające kwalifikację do programu

1)patologiczne zmiany genu ABCB11, które przewidują całkowity brak funkcji BSEP;

2)obecność lub występujące w przeszłości inne rodzaje chorób wątroby, w tym między innymi:

a)atrezja dróg żółciowych wszelkiego rodzaju,

b)łagodna nawracająca cholestaza wewnątrzwątrobowa, na którą wskazuje jakikolwiek wywiad z prawidłowymi SBA,

c)podejrzenie lub potwierdzony w badaniach obrazowych rak wątroby lub przerzuty do wątroby,

d)histopatologia w biopsji wątroby, która sugeruje alternatywną etiologię cholestazy niezwiązaną z PFIC;

3)trwająca lub w historii choroby obecność jakiejkolwiek innej choroby lub stanu, który zakłóca wchłanianie, dystrybucję, metabolizm (w szczególności metabolizm kwasów żółciowych) lub wydalanie leków w jelicie, w tym między innymi nieswoiste zapalenie jelit;

4)trwająca lub przebyta w historii choroby przewlekła (tj. >3 miesiące) biegunka wymagająca podania płynów dożylnych lub interwencji żywieniowej w celu leczenia biegunki lub jej następstw;

5)przebycie zabiegu chirurgicznego mającego na celu odprowadzenie zewnętrzne/wewnętrzne żółci (typu PIBD, PEBD), który okazał się skuteczny.

Ocenę skuteczności zabiegu chirurgicznego powinno się wykonać nie wcześniej niż 4-6 tygodni od zabiegu. W przypadku potwierdzenia nieskuteczności zabiegu chirurgicznego (bez określania kryterium czasu) – możliwe jest zastosowania leczenia odewiksybatem w zależności od indywidualnej oceny lekarza;

6)wcześniejszy przeszczep wątroby lub przeszczep wątroby zaplanowany w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia leczenia;

7)niewyrównana choroba wątroby, koagulopatia, wywiad lub obecność klinicznie istotnego wodobrzusza, krwotoku żylakowego lub encefalopatii;

8)międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR) >1,4;

9)stężenie AlAT w surowicy >10 × górna granica normy (GGN) w badaniu wstępnym;

10)stężenie AlAT w surowicy >15 × GGN w dowolnym momencie w ciągu ostatnich 6 miesięcy;

11)całkowita bilirubina >10 × GGN w badaniu wstępnym.

Kryteria wyłączenia z programu

1)brak skuteczności leczenia stwierdzony na podstawie oceny głównych wskaźników efektywności terapii i oczekiwanych korzyści zgodnie z treścią pkt. 3. Ocena skuteczności leczenia;

2)wystąpienie nieakceptowalnej lub zagrażającej życiu toksyczności, pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;

4)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którąkolwiek substancję czynną lub substancję pomocniczą;

5)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu Świadczeniobiorcy z programu.

Pacjenci, którzy nie wykazują korzyści klinicznych po 6 miesiącach ciągłego leczenia w programie, zgodnie z pkt. 3. Ocena skuteczności leczenia, zostają z niego wyłączeni.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Dawkowanie odewiksybatu w programie i modyfikacja leczenia – zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego aktualną na dzień wydania decyzji.

Leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować lekarz mający doświadczenie w leczeniu PFIC.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji do leczenia

1)ocena parametrów czynności wątroby:

a)stężenie kwasów żółciowych (TBA; Total bile acids),

b)aminotransferaza asparaginianowa (AspAT),

c)aminotransferaza alaninowa (AlAT),

d)gamma-glutamylotransferaza (GGTP),

e)fosfataza alkaliczna (ALP),

f)alfa-fetoproteina (AFP)

g)bilirubina całkowita;

2)ocena stężenia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E;

3)ocena międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR);

4)badania obrazowe wątroby wg decyzji lekarza prowadzącego;

5)badanie określające zaawansowanie włóknienia wątroby - elastografia wątroby lub oznaczenie wskaźników APRI lub FIB-4;

6)potwierdzenie w badaniach genetycznych PFIC-1 w genie ATP8B lub PFIC-2 w genie ABCB11.

Monitorowanie leczenia i bezpieczeństwa

1)zaburzenia czynności wątroby:

a)okresowe badania czynności wątroby wykonywane co 3 miesiące u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, w tym:

•stężenie kwasów żółciowych (TBA; Total bile acids),

•aminotransferaza asparaginianowa (AspAT),

•aminotransferaza alaninowa (AlAT),

•gamma-glutamylotransferaza (GGTP),

•fosfataza alkaliczna (ALP),

•bilirubina całkowita,

•inne badanie w razie wskazań klinicznych;

2)biegunka:

a)regularne monitorowanie w celu odpowiedniego nawodnienia u pacjentów, u których występuje biegunka;

3)ciąża:

a)test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym;

4)ocena witamin rozpuszczalnych w tłuszczach:

a)kontrolowanie stężenia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Ocena skuteczności leczenia

Skuteczność leczenia odewiksybatem oceniana jest na podstawie:

1)stężenia kwasów żółciowych w surowicy krwi – za skuteczne uznaje się leczenie jeśli nastąpi zmniejszenie stężenia kwasów żółciowych w surowicy o co najmniej 70% względem wartości początkowych lub osiągnięcie stężenie ≤70 μmol/l (28,6 μg/ml);

2)oceny świądu wg skali specyficznej dla schorzenia wg obserwatora (ObsRO) – za skuteczne uznaje się leczenie wówczas gdy ocena świądu stanowi wynik ≤1 lub poprawa o co najmniej 1 punkt względem stanu wyjściowego (oceny świądu przeprowadzane są rano i wieczorem, stosując 5-punktową skalę Albireo ObsRO (0–4));

3)oceny konieczności wykonania zabiegu chirurgicznego mającego na celu odprowadzenie zewnętrzne/wewnętrzne żółci (typu PIBD, PEBD) lub przeszczepienia wątroby - za skuteczne uznaje się leczenie w trakcie którego nie jest konieczne wykonanie zabiegu chirurgicznego mającego na celu odprowadzenie zewnętrzne/wewnętrzne żółci (typu PIBD, PEBD) lub przeszczepienia wątroby;

4)oceny progresji w zakresie zwłóknienia wątroby metodą elastografii lub APRI lub FIB-4 – za skuteczne uznaje się leczenie w trakcie którego nie dochodzi do progresji zwłóknienia w ocenie lekarza prowadzącego mającego doświadczenie w leczeniu PFIC.

Określenie stopnia zwłóknienia wątroby powinno być wykonywane z wykorzystaniem metody identycznej wykorzystanej podczas kwalifikowania do leczenia.

Powyższe badania laboratoryjne i obrazowe wykorzystywane do oceny skuteczności leczenia odewiksybatem wykonuje się w 3 oraz 6 miesiącu od rozpoczęcia terapii, a następnie co 3 miesiące.

Odpowiedź kliniczna na leczenie odewiksybatem, definiowana jest jako spełnienie jednego z warunków określonych w punktach 1-2, przy jednoczesnym spełnieniu łącznie warunków określonych w punktach 3-4.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)stężenia kwasów żółciowych w surowicy,

b)ocena świądu oraz jakości snu w skali ObsRO,

c)zmiany stężenia wyszczególnionych w powyższych pkt. parametrów laboratoryjnych,

d)konieczność/brak konieczności wykonania zabiegu chirurgicznego,

e)ocena stopnia zwłóknienia wątroby;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.152.FM

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.152.FM – bezpłatnieZgłoś się