O programie
Program dotyczy osób z zespołem Alagille'a (Q44.7), u których występuje świąd (swędzenie) w przebiegu cholestazy, czyli zastoju żółci. Obejmuje leczenie maraliksybatem albo odewiksybatem.
Kto może się zakwalifikować:
- wiek co najmniej 2 miesiące przy leczeniu maraliksybatem albo co najmniej 6 miesięcy przy leczeniu odewiksybatem,
- stężenie kwasów żółciowych we krwi powyżej 40 μmol/l w ciągu miesiąca przed kwalifikacją,
- trudny do opanowania świąd, oceniony w odpowiedniej skali na co najmniej 2,0,
- brak skuteczności innych metod leczenia, w tym kwasu ursodeoksycholowego i ryfampicyny, stosowanych co najmniej 3 miesiące,
- wykluczona ciąża i karmienie piersią,
- do programu nie włącza się m.in. osób po przeszczepieniu wątroby lub ze zdekompensowaną marskością wątroby.
Pierwsze badania kontrolne wykonuje się po 4 tygodniach, potem nie rzadziej niż raz w miesiącu, a po ustabilizowaniu stanu nie rzadziej niż co 3 miesiące. Opiekunowie codziennie rano i wieczorem oceniają świąd w kwestionariuszu. Skuteczność ocenia się w 3. miesiącu, a potem co 3 miesiące. W programie można zastosować tylko jeden z tych leków; zmiana na drugi jest możliwa wyłącznie z powodu nieakceptowalnej toksyczności.
Leczenie kończy się m.in. przy braku skuteczności, istotnym pogorszeniu jakości życia lub nieakceptowalnej toksyczności. W razie ciąży leczenie zostaje zawieszone.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: kujawsko-pomorskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (1) · pomorskie (2) · śląskie (1) · wielkopolskie (1)
- ul. Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Maraliksybat | Livmarli |
| Odevixibat | Kayfanda (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.175
Kto może być leczony w programie lekowym B.175?
Program B.175 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne wrodzone wady rozwojowe wątroby (Q44.7), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.175?
W programie B.175 stosuje się: maraliksybat, odevixibat. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.175?
Program B.175 realizuje 8 ośrodków w 7 województwach, m.in. w miejscowościach: Gdańsk, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań-Jeżyce, Toruń. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.175?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.175?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)wiek co najmniej 2 miesiące w przypadku leczenia maraliksybatem albo wiek co najmniej 6 miesięcy w przypadku leczenia odewiksybatem;
2)stężenie kwasów żółciowych w surowicy powyżej 40 μmol/l, w ciągu miesiąca przed kwalifikacją do programu;
3)w wywiadzie trudny w opanowaniu świąd, tj. wynik w skali ItchRO(Obs) ≥2,0 w ciągu miesiąca przed kwalifikacją do programu – dotyczy leczenia maraliksybatem;
4)w wywiadzie trudny w opanowaniu świąd, tj. wynik w skali Albireo ObsRO lub Whitington’a ≥2,0 w ciągu miesiąca przed kwalifikacją do programu – dotyczy leczenia odewiksybatem;
5)udokumentowany brak skuteczności innych metod leczenia, w tym kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) oraz ryfampicyny, po minimum trzech miesiącach leczenia, w optymalnych dawkach na masę ciała;
6)brak przeciwwskazań do stosowania leku zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL);
7)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych umożliwiająca w opinii lekarza prowadzącego bezpieczne rozpoczęcie terapii;
8)wykluczenie ciąży i okresu karmienia piersią.
Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie. W ramach niniejszego programu lekowego istnieje możliwość jednorazowego zastosowania inhibitora transportera kwasów żółciowych w jelicie krętym (ang. ileal bile acid transporter, IBAT) u danego pacjenta z wykorzystaniem maraliksybatu albo odewiksybatu.
W przypadku stwierdzenia nieakceptowalnej toksyczności leku z grupy IBAT, która skutkuje koniecznością zakończenia leczenia, możliwa jest w uzasadnionych przypadkach zmiana terapii na inny lek z grupy IBAT. Brak skuteczności terapii w trakcie pierwotnie wdrożonego leczenia uniemożliwia taką procedurę.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci, którzy byli leczeni maraliksybatem albo odewiksybatem w ramach innego sposobu finansowania terapii, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Do programu włączane są, po zweryfikowaniu ogólnego stanu zdrowia pacjenta umożliwiającego leczenie w programie, bez konieczności ponownej kwalifikacji, pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą lub karmieniem piersią, które w momencie wyłączenia spełniały pozostałe kryteria przedłużenia leczenia.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
W programie finansuje się leczenie świądu w przebiegu cholestazy u pacjentów z zespołem Alagille'a:
1)maraliksybatem,
2)odewiksybatem,
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
Kryteria uniemożliwiające włączenie do programu
1)nadwrażliwość na którąkolwiek substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
2)chirurgiczne przerwanie krążenia jelitowo-wątrobowego;
3)historia przeszczepienia wątroby;
4)zdekompensowana marskość wątroby;
5)wcześniejsza lub obecna inna współistniejąca choroba wątroby;
6)przewlekła biegunka wymagająca stałego podawania płynów dożylnie lub interwencji żywieniowej;
7)występowanie lub obecność w przeszłości jakiejkolwiek innej choroby lub stanów, o których wiadomo, że zaburzają wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub wydalanie leków, w tym metabolizm soli żółciowych w jelicie.
Kryteria wyłączenia z programu
1)brak skuteczności leczenia stwierdzony na podstawie oceny głównych wskaźników efektywności terapii i oczekiwanych korzyści zgodnie z treścią pkt. 3. Ocena skuteczności leczenia;
2)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którąkolwiek substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
3)stwierdzenie nieakceptowalnej lub zagrażającej życiu toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
4)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
5)pogorszenie jakości życia o istotnym znaczeniu według oceny lekarza prowadzącego;
6)okres ciąży lub karmienia piersią – gdy leczenie nie zostaje zawieszone zgodnie z opisem w Określenie czasu leczenia w programie;
7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów;
8)pacjent, u którego zaprzestano podawania substancji czynnej wymienionej w programie i zastosowanej zgodnie z jego treścią z powodu nieskuteczności lub braku odpowiedzi na leczenie nie powinien być ponownie włączany do terapii tą samą substancją czynną.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Czas leczenia w programie określa lekarz na podstawie kryteriów włączenia i kryteriów wyłączenia z programu.
W przypadku zajścia w ciążę leczenie zostaje zawieszone. W trakcie zawieszenia terapii pacjentka pozostaje w programie lekowym i jest obserwowana w zakresie kontroli objawów choroby. Po porodzie i okresie karmienia piersią lekarz może zdecydować o ponownym rozpoczęciu podawania leku w przypadku istotnego pogorszenia kontroli choroby.
Kryteria ponownego włączenia do programuKiedy można wrócić do leczenia w programie.
1)do programu może być ponownie włączony pacjent, u którego zaprzestano podawania substancji czynnej wymienionej w programie i zastosowanej zgodnie z jego treścią z powodu wystąpienia działań niepożądanych, które ustąpiły po odstawieniu leku bądź zastosowanym leczeniu i w opinii lekarza prowadzącego powrót do terapii tą samą substancją czynną nie stanowi ryzyka dla pacjenta, przy spełnieniu przez niego kryteriów kwalifikacji oraz braku spełnienia kryteriów wykluczenia, w sytuacji gdy wstrzymanie leczenia trwało nie dłużej niż 3 miesiące;
2)do programu może być ponownie włączony pacjent, u którego zaprzestano podawania substancji czynnej wymienionej w programie z powodu wystąpienia chorób współistniejących i sytuacji niezależnych od pacjenta, po ustąpieniu wyżej wymienionych okoliczności, jeżeli w opinii lekarza prowadzącego powrót do terapii tą samą substancją czynną nie stanowi ryzyka dla pacjenta, przy spełnieniu przez niego kryteriów kwalifikacji oraz braku spełnienia kryteriów wykluczenia, w sytuacji gdy wstrzymanie leczenia trwało nie dłużej niż 3 miesiące.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować lekarz mający doświadczenie w leczeniu zespołu Alagille'a.
maraliksybat
Dawkowanie i sposób podawania maraliksybatu – zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.
odewiksybat
Dawkowanie i sposób podawania odewiksybatu – zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)morfologia krwi z rozmazem;
2)oznaczenie stężenia kwasów żółciowych;
3)oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AST);
4)oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT);
5)oznaczenie aktywności gamma glutamylotransferazy (GGT);
6)oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej i bezpośredniej;
7)ocena stężenia międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR);
8)oznaczenie stężenia kreatyniny i mocznika;
9)oznaczenie poziomu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E;
10)oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL, cholesterolu LDL i triglicerydów (lipidogram);
11)badanie przedmiotowe wraz z oceną nasilenia świądu z użyciem 5-punktowej skali ItchRO(Obs) - dotyczy leczenia maraliksybatem;
12)badanie przedmiotowe wraz z oceną nasilenia świądu z użyciem 5-punktowej skali Albireo ObsRO lub 5-punktowej skali Whitington’a – dotyczy leczenia odewiksybatem;
13)badania ultrasonograficzne jamy brzusznej (ocena wątroby, dróg żółciowych, śledziony oraz układu moczowego);
14)pomiary antropometryczne - wzrost, masa ciała, BMI (u dzieci);
15)test ciążowy (u kobiet w wieku rozrodczym).
Monitorowanie bezpieczeństwa leczenia
Pierwsze badanie monitorujące należy wykonać po 4 tygodniach, od rozpoczęcia leczenia.
Badania kontrolne wykonywane nie rzadziej niż raz na miesiąc, a po stabilizacji stanu klinicznego, nie rzadziej niż raz na 3 miesiące:
1)morfologia krwi z rozmazem;
2)oznaczenie stężenia kwasów żółciowych;
3)oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AST);
4)oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT);
5)oznaczenie aktywności gamma glutamylotransferazy (GGT);
6)oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej i bezpośredniej;
7)oznaczenie stężenia kreatyniny i mocznika;
8)badanie przedmiotowe wraz z oceną nasilenia świądu z użyciem 5-punktowej skali ItchRO(Obs) – dotyczy leczenia maraliksybatem;
9)badanie przedmiotowe wraz z oceną nasilenia świądu z użyciem 5-punktowej skali Albireo ObsRO lub 5-punktowej skali Whitington’a – dotyczy leczenia odewiksybatem;
10)oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL, cholesterolu LDL i triglicerydów (lipidogram);
11)test ciążowy (u kobiet w wieku rozrodczym).
Badania kontrolne wykonywane nie rzadziej niż raz na 3 miesiące:
1)oznaczenie poziomu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E;
2)ocena stężenia międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR);
3)badania ultrasonograficzne jamy brzusznej (ocena wątroby, dróg żółciowych, śledziony oraz układu moczowego);
4)pomiary antropometryczne - wzrost, masa ciała, BMI (u dzieci);
5)konsultacje w razie wskazań klinicznych: okulistyczna, neurologiczna, kardiologiczna, nefrologiczna, gastrologiczna.
Regularne monitorowanie w celu odpowiedniego nawodnienia u świadczeniobiorców, u których występuje biegunka.
Ocena skuteczności leczenia
Skuteczność leczenia maraliksybatem lub odewiksybatem oceniana jest na podstawie:
1)stężenia kwasów żółciowych w surowicy krwi – leczenie uznaje się za skuteczne, jeśli nastąpi zmniejszenie stężenia kwasów żółciowych w surowicy o co najmniej 50% względem wartości początkowych lub zostanie osiągnięte stężenie ≤40 μmol/l;
2)oceny świądu wg skali specyficznej dla schorzenia wg obserwatora - ItchRO(Obs) w przypadku leczenia maraliksybatem albo Albireo ObsRO lub Whitington’a w przypadku leczenia odewiksybatem – opiekunowie pacjenta wypełniają codziennie rano i wieczorem kwestionariusz. Ocenie poddawane są wyniki średnie z każdego tygodnia obserwacji. Leczenie uznaje się za skuteczne, jeśli zostanie osiągnięta pozytywna ocena świądu rozumiana jako zmniejszenie nasilenia świądu o co najmniej jeden punkt w porównaniu do wartości wyjściowej (w momencie kwalifikacji do programu) w ostatnich 6 tygodniach 3 miesięcznego okresu obserwacji.
Ocenę skuteczności leczenia maraliksybatem albo odewiksybatem wykonuje się w 3 miesiącu od rozpoczęcia terapii, następnie co 3 miesiące.
Odpowiedź kliniczna na leczenie maraliksybatem albo odewiksybatem, definiowana jest jako spełnienie jednego z warunków określonych w punktach 1 i 2.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnianie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:
a)stężenia kwasów żółciowych,
b)oceny świądu oraz jakości snu wg skali ItchRO(Obs) w przypadku leczenia maraliksybatem albo Albireo ObsRO lub Whitington’a w przypadku leczenia odewiksybatem,
c)zmiany stężenia parametrów laboratoryjnych wyszczególnionych w pkt 2 Monitorowanie bezpieczeństwa leczenia.
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo rozliczeniowych do NFZ (informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej) zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.175
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.