O programie
Program dotyczy genetycznej postaci stwardnienia zanikowego bocznego, w skrócie ALS (ICD-10: G12.2). Obejmuje leczenie tofersenem.
Kto może się zakwalifikować:
Program obejmuje też osoby kontynuujące leczenie tofersenem finansowane wcześniej w inny sposób (poza badaniami klinicznymi), jeśli na początku leczenia spełniały kryteria.
- osoby w wieku 18 lat i starsze;
- z genetyczną postacią ALS wywołaną mutacją w genie SOD1, potwierdzoną badaniem genetycznym;
- z odpowiednią wydolnością narządów, ocenioną w badaniach krwi;
- bez przeciwwskazań do nakłucia lędźwiowego (wkłucia igły w dolnej części kręgosłupa);
- kobiety, które nie są w ciąży i nie karmią piersią.
Leczenie zaczyna się od 3 dawek podawanych co 14 dni, a następnie lek podaje się raz na 28 dni; podanie wymaga nakłucia lędźwiowego, w razie potrzeby w znieczuleniu ogólnym. Przed każdą dawką wykonuje się m.in. badania krwi i badanie dna oka, a co 3 miesiące ocenia się nasilenie choroby w skali ALSFRS-R. Leczenie trwa do decyzji lekarza o zakończeniu.
Leczenie kończy się m.in., gdy dalsza terapia nosiłaby znamiona uporczywej, przy przeciwwskazaniach do nakłucia lędźwiowego, poważnych działaniach niepożądanych, ciąży lub braku współpracy pacjenta.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (4) · kujawsko-pomorskie (3) · lubelskie (2) · łódzkie (5) · małopolskie (7) · mazowieckie (5) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (5) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (3) · zachodniopomorskie (1)
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Markwarta 4-6, 85-015 Bydgoszcz
- ul. Powstańców Warszawy 5, 85-681 Bydgoszcz
- al. eja Legionów 10, 41-902 Bytombrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Topolowa 16, 32-500 Chrzanówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Bielska 4, 43-400 Cieszynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 34 ośrodki
- ul. Ziołowa 45-47, 40-635 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Gimnazjalna 41B, 26-200 Końskiebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wrocławska 1-3, 30-901 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Prądnicka 80, 31-202 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Botaniczna 3, 31-503 Kraków
- ul. Prądnicka 35-37, 31-202 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Skarbowa 1, 31-121 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Osiedle Złotej Jesieni 1, 31-826 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jarosława Iwaszkiewicza 5, 59-220 Legnicabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Stacja dializul. Stefana Żeromskiego 113, 90-549 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Tylna 12, 90-324 Łódź-Widzew
- al. Eja Warszawska 30, 10-082 Olsztyn
- ul. Rakowska 15, 97-300 Piotrków Trybunalskibrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyczna 19, 09-400 Płockbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwaldbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Dojazd 34, 60-631 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Juraszów 7-19, 60-479 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Schinzla 13, 27-600 Sandomierzbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział neurologiczny z pododdziałem udarowymul. Poniatowskiego 26, 08-110 Siedlcebrak oczekujących · stan na październik 2026
- pl. ac Medyków 1, 41-200 Sosnowiecbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Kondratowicza 8, 03-242 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Szpital bielański SPZOZ przychodnia przyszpitalna poradnia endokrynologicznaul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa
- ul. gen. Augusta Emila Fieldorfa 2, 54-049 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Koszarowa 5, 51-149 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. 3 Maja 13-15, 41-800 Zabrzebrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eje Jana Pawła 10, 22-400 Zamośćbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Tofersen | Qalsody 100 mg roztwór do wstrzykiwań (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.176
Kto może być leczony w programie lekowym B.176?
Program B.176 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: stwardnienie zanikowe boczne (G12.2), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.176?
W programie B.176 stosuje się: tofersen. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.176?
Program B.176 realizuje 42 ośrodki w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Łódź, Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz, Gdańsk. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.176?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.176?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Do leczenia tofersenem kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie poniższe kryteria:
1)wiek:18 lat i powyżej;
2)rozpoznanie postaci genetycznej stwardnienia zanikowego bocznego (ALS, amyotrophic lateral sclerosis) spowodowanej mutacją w genie dysmutazy ponadtlenkowej 1 SOD1 potwierdzoną badaniem genetycznym;
3)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej ChPL;
4)brak przeciwwskazań do nakłucia lędźwiowego;
5)brak istotnych chorób współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
6)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni dotychczas w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia tofersenem spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)stopień ciężkości choroby, w którym terapia nosi znamiona uporczywej;
2)pojawienie się przeciwwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego;
3)pojawienie się przeciwwskazań do nakłucia lędźwiowego;
4)drenaż płynu mózgowo-rdzeniowego;
5)wystąpienie chorób lub stanów, które uniemożliwiają kontynuację leczenia;
6)wystąpienie działań niepożądanych, które uniemożliwiają kontynuację leczenia;
7)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
8)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
9)ciąża lub karmienie piersią;
10)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów w szczególności dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do momentu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia w pkt.3.
Przed wyłączeniem z programu lekowego lekarz prowadzący może wystąpić o opinię do Konsultanta Krajowego w dziedzinie neurologii.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.
Maksymalnie finansuje się 100 mg tofersenu na podanie.
Leczenie należy rozpocząć od 3 dawek nasycających podawanych w odstępach 14-dniowych.
Następnie należy podawać dawkę podtrzymującą raz na 28 dni.
W przypadku pacjentów wymagających znieczulenia ogólnego do wykonania nakłucia lędźwiowego - znieczulenie ogólne zgodnie z obowiązującymi w ośrodku procedurami.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
1)badanie genetyczne w kierunku genetycznej postaci ALS w przypadku braku wcześniejszego wyniku;
2)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;
3)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;
4)oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi;
5)oznaczenie eGFR we krwi;
6)morfologia krwi z rozmazem;
7)koagulogram (APTT, PT, TT, fibrynogen, płytki krwi);
8)oznaczenie wskaźnika BMI;
9)spirometria lub gazometria tętnicza;
10)tomografia komputerowa głowy;
11)test ciążowy (oświadczenie o stosowaniu skutecznej antykoncepcji w trakcie trwania terapii - u kobiet w wieku reprodukcyjnym);
12)konsultacja neurologiczna z oceną stopnia ciężkości choroby w skali ALSFRS-R (ang. Amyotrophic Lateral Sclerosis Functional Rating Scale) wraz z określeniem wartości przy rozpoczynaniu leczenia oraz zmiany w ciągu ostatnich 3 miesięcy jeśli te dane są dostępne.
Monitorowanie leczenia
Przed podaniem każdej dawki tofersenu:
1)badanie dna oka;
2)oznaczenie wskaźnika BMI;
3)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;
4)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;
5)oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi;
6)oznaczenie eGFR we krwi;
7)morfologia krwi z rozmazem;
8)koagulogram (APTT, PT, TT, fibrynogen, płytki krwi);
9)test ciążowy – dotyczy kobiet w wieku reprodukcyjnym.
Ocenę stopnia ciężkości choroby w skali ALSFRS-R wykonuje się co 3 miesiące.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawienie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia; w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:
a)wynik w skali ALSFRS-R przy rozpoczynaniu leczenia,
b)wynik w skali ALSFRS-R podczas oceny skuteczności;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.176
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.