O programie
Program dotyczy osób z ataksją Friedreicha (G11.1), chorobą układu nerwowego potwierdzaną badaniem genetycznym. Obejmuje leczenie omaweloksolonem.
Kto może się zakwalifikować:
O kwalifikacji i ocenie skuteczności decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha.
- osoby w wieku 16 lat i starsze,
- rozpoznanie ataksji Friedreicha potwierdzone badaniem genetycznym,
- odpowiednia wydolność narządów w badaniach krwi i brak istotnych chorób stanowiących przeciwwskazanie,
- wykluczenie ciąży i karmienia piersią,
- także osoby leczone wcześniej w ramach innego sposobu finansowania (poza badaniami klinicznymi), jeśli na początku leczenia spełniały kryteria.
Lek stosuje się raz na dobę, w dawce maksymalnie 150 mg. Przez pierwsze 3 miesiące co miesiąc bada się m.in. enzymy wątrobowe i bilirubinę, a skuteczność ocenia się co 6 miesięcy w skali mFARS, która opisuje nasilenie choroby. Raz w roku wykonuje się EKG, echo serca i konsultację kardiologiczną. W razie ciąży lub karmienia piersią leczenie można czasowo zawiesić.
Leczenie kończy się m.in., gdy wynik w skali mFARS pogarsza się średnio o więcej niż 2 punkty rocznie w dwóch kolejnych ocenach (nie dotyczy osób poniżej 18 lat), a także przy przeciwwskazaniach, działaniach niepożądanych uniemożliwiających leczenie lub braku współpracy.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (3) · lubelskie (3) · lubuskie (1) · łódzkie (5) · małopolskie (4) · mazowieckie (6) · podkarpackie (1) · podlaskie (2) · pomorskie (1) · śląskie (4) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (2) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)
- ul. Terebelska 57-65, 21-500 Biała Podlaskabrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Strzelców Bytomskich 11, 41-500 Chorzówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 31 ośrodków
- ul. Medyków 14, 40-752 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Gimnazjalna 41B, 26-200 Końskiebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Prądnicka 35-37, 31-202 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Skarbowa 1, 31-121 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Osiedle Złotej Jesieni 1, 31-826 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Stacja dializul. Stefana Żeromskiego 113, 90-549 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Chałubińskiego 1, 67-100 Nowa Sólbrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Warszawska 30, 10-082 Olsztyn
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztyn
- ul. Rakowska 15, 97-300 Piotrków Trybunalskibrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyczna 19, 09-400 Płockbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwaldbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Juraszów 7-19, 60-479 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 125 dni · stan na październik 2026
- ul. Schinzla 13, 27-600 Sandomierzbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jana III Sobieskiego 9, 02-957 Warszawabrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Szpital bielański SPZOZ przychodnia przyszpitalna poradnia endokrynologicznaul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Koszarowa 5, 51-149 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. 3 Maja 13-15, 41-800 Zabrzebrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Omaweloksolon | Skyclarys (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.174
Kto może być leczony w programie lekowym B.174?
Program B.174 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: ataksja móżdżkowa o wczesnym początku (G11.1), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.174?
W programie B.174 stosuje się: omaweloksolon. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.174?
Program B.174 realizuje 39 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.174?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.174?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Do leczenia omaweloksolonem kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie poniższe kryteria:
1)wiek:16 lat i powyżej;
2)rozpoznanie ataksji Friedreicha potwierdzone badaniem genetycznym;
3)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej ChPL;
4)brak istotnych chorób współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
5)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni dotychczas w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia omaweloksolonem spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii oraz ocenę skuteczności leczenia dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)brak skuteczności terapii definiowany jako pogorszenie o więcej niż 2 punkty średnio rocznie w skali mFARS potwierdzone w dwóch kolejnych ocenach rocznych z zaznaczeniem, że:
a)w szczególnych przypadkach, w których w przebiegu choroby udokumentowano istotne spowolnienie postępu dysfunkcji innych niż uwzględniane w skali mFARS, na wniosek ośrodka prowadzącego, Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia,
b)nie dotyczy pacjentów przed ukończeniem 18 r.ż., u których leczenie trwa do momentu podjęcia decyzji przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha;
2)pojawienie się przeciwwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego;
3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha uniemożliwiają kontynuację leczenia;
4)wystąpienie działań niepożądanych, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha uniemożliwiają kontynuację leczenia;
5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów w szczególności dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
U pacjentów po ukończeniu 18 r.ż., leczenie trwa do momentu określonego kryteriami wyłączenia w pkt. 3. W szczególnych przypadkach, w których w przebiegu choroby udokumentowano istotne spowolnienie postępu dysfunkcji innych niż uwzględniane w skali mFARS, na wniosek ośrodka prowadzącego, Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia.
U pacjentów przed ukończeniem 18 r.ż., leczenie trwa do momentu podjęcia decyzji przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha.
Z powodu potwierdzonej ciąży oraz w okresie karmienia piersią, możliwe jest czasowe zawieszenie leczenia z możliwością powrotu do stosowanej terapii.
Po ukończeniu 18 r.ż. nie ma konieczności ponownej kwalifikacji pacjenta do programu po przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych.
Pacjent będący w trakcie terapii, który ukończył 18 rok życia może kontynuować terapię w pediatrycznym ośrodku realizującym program lekowy do ukończenia 20 roku życia, po uzyskaniu indywidualnej zgody dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.
Maksymalna dawka to 150 mg omaweloksolonu raz na dobę.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
1.Badania przy kwalifikacji:
1)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;
2)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;
3)oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi;
4)oznaczenie stężenia glukozy i HbA1c we krwi;
5)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL i HDL, triglicerydów;
6)badanie stężenia peptydu natriuretycznego typu B (BNP lub NT-pro-BNP);
7)elektrokardiografia (EKG);
8)echokardiografa (ECHO);
9)konsultacja kardiologiczna;
10)pomiar masy ciała;
11)test ciążowy (oświadczenie o stosowaniu skutecznej antykoncepcji w trakcie trwania terapii - u kobiet w wieku reprodukcyjnym);
12)konsultacja neurologiczna z oceną stopnia ciężkości choroby w skali mFARS wraz z określeniem wartości przy rozpoczynaniu leczenia.
Warunkiem kwalifikacji do programu jest posiadanie dokumentacji medycznej wraz z badaniem genetycznym na podstawie której postawiono rozpoznanie ataksji Friedreicha;
Monitorowanie leczenia
Raz w miesiącu, przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie okresowo, zależnie od wskazań klinicznych należy wykonać:
1)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;
2)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;
3)oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi.
Co 6 miesięcy, w 1. roku leczenia i raz na 12 miesięcy od 2. roku leczenia należy wykonać:
1)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL i HDL, triglicerydów;
2)badanie stężenia peptydu natriuretycznego typu B (BNP lub NT-pro-BNP);
3)pomiar masy ciała.
Raz na 12 miesięcy należy wykonać:
1)elektrokardiografia (EKG);
2)echokardiografa (ECHO);
3)konsultacja kardiologiczna.
Ocenę skuteczności na podstawie redukcji stopnia ciężkości choroby w skali mFARS wykonuje się co 6 miesięcy.
Na podstawie ww. badań w celu monitorowania skuteczności leczenia Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha określa dla indywidualnego pacjenta wskaźniki odpowiedzi na leczenie, w tym:
-zmiana wyniku w skali mFARS w ciągu 12 miesięcy leczenia.
Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia; w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:
a)wynik w skali mFARS przy rozpoczynaniu leczenia,
b)wynik w skali mFARS podczas oceny skuteczności;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.174
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.