programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.174 Leczenie chorych na ataksję Friedreicha

Ataksja móżdżkowa o wczesnym początku (G11.1) · neurologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • ataksja móżdżkowa o wczesnym początku (G11.1)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • omaweloksolon
Szczegóły leków
Gdzie
39 ośrodków w 15 województwach
Pacjenci
30 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy osób z ataksją Friedreicha (G11.1), chorobą układu nerwowego potwierdzaną badaniem genetycznym. Obejmuje leczenie omaweloksolonem.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji i ocenie skuteczności decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha.

  • osoby w wieku 16 lat i starsze,
  • rozpoznanie ataksji Friedreicha potwierdzone badaniem genetycznym,
  • odpowiednia wydolność narządów w badaniach krwi i brak istotnych chorób stanowiących przeciwwskazanie,
  • wykluczenie ciąży i karmienia piersią,
  • także osoby leczone wcześniej w ramach innego sposobu finansowania (poza badaniami klinicznymi), jeśli na początku leczenia spełniały kryteria.

Lek stosuje się raz na dobę, w dawce maksymalnie 150 mg. Przez pierwsze 3 miesiące co miesiąc bada się m.in. enzymy wątrobowe i bilirubinę, a skuteczność ocenia się co 6 miesięcy w skali mFARS, która opisuje nasilenie choroby. Raz w roku wykonuje się EKG, echo serca i konsultację kardiologiczną. W razie ciąży lub karmienia piersią leczenie można czasowo zawiesić.

Leczenie kończy się m.in., gdy wynik w skali mFARS pogarsza się średnio o więcej niż 2 punkty rocznie w dwóch kolejnych ocenach (nie dotyczy osób poniżej 18 lat), a także przy przeciwwskazaniach, działaniach niepożądanych uniemożliwiających leczenie lub braku współpracy.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (3) · lubelskie (3) · lubuskie (1) · łódzkie (5) · małopolskie (4) · mazowieckie (6) · podkarpackie (1) · podlaskie (2) · pomorskie (1) · śląskie (4) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (2) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 31 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
OmaweloksolonSkyclarys (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.174

Kto może być leczony w programie lekowym B.174?

Program B.174 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: ataksja móżdżkowa o wczesnym początku (G11.1), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.174?

W programie B.174 stosuje się: omaweloksolon. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.174?

Program B.174 realizuje 39 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.174?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.174?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Do leczenia omaweloksolonem kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie poniższe kryteria:

1)wiek:16 lat i powyżej;

2)rozpoznanie ataksji Friedreicha potwierdzone badaniem genetycznym;

3)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej ChPL;

4)brak istotnych chorób współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;

5)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią.

Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni dotychczas w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych, pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia omaweloksolonem spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii oraz ocenę skuteczności leczenia dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)brak skuteczności terapii definiowany jako pogorszenie o więcej niż 2 punkty średnio rocznie w skali mFARS potwierdzone w dwóch kolejnych ocenach rocznych z zaznaczeniem, że:

a)w szczególnych przypadkach, w których w przebiegu choroby udokumentowano istotne spowolnienie postępu dysfunkcji innych niż uwzględniane w skali mFARS, na wniosek ośrodka prowadzącego, Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia,

b)nie dotyczy pacjentów przed ukończeniem 18 r.ż., u których leczenie trwa do momentu podjęcia decyzji przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha;

2)pojawienie się przeciwwskazań do leczenia wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha uniemożliwiają kontynuację leczenia;

4)wystąpienie działań niepożądanych, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha uniemożliwiają kontynuację leczenia;

5)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;

6)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

7)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów w szczególności dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

U pacjentów po ukończeniu 18 r.ż., leczenie trwa do momentu określonego kryteriami wyłączenia w pkt. 3. W szczególnych przypadkach, w których w przebiegu choroby udokumentowano istotne spowolnienie postępu dysfunkcji innych niż uwzględniane w skali mFARS, na wniosek ośrodka prowadzącego, Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia.

U pacjentów przed ukończeniem 18 r.ż., leczenie trwa do momentu podjęcia decyzji przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha.

Z powodu potwierdzonej ciąży oraz w okresie karmienia piersią, możliwe jest czasowe zawieszenie leczenia z możliwością powrotu do stosowanej terapii.

Po ukończeniu 18 r.ż. nie ma konieczności ponownej kwalifikacji pacjenta do programu po przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych.

Pacjent będący w trakcie terapii, który ukończył 18 rok życia może kontynuować terapię w pediatrycznym ośrodku realizującym program lekowy do ukończenia 20 roku życia, po uzyskaniu indywidualnej zgody dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) lub przyjętą praktyką kliniczną.

Maksymalna dawka to 150 mg omaweloksolonu raz na dobę.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

1.Badania przy kwalifikacji:

1)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;

2)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;

3)oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi;

4)oznaczenie stężenia glukozy i HbA1c we krwi;

5)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL i HDL, triglicerydów;

6)badanie stężenia peptydu natriuretycznego typu B (BNP lub NT-pro-BNP);

7)elektrokardiografia (EKG);

8)echokardiografa (ECHO);

9)konsultacja kardiologiczna;

10)pomiar masy ciała;

11)test ciążowy (oświadczenie o stosowaniu skutecznej antykoncepcji w trakcie trwania terapii - u kobiet w wieku reprodukcyjnym);

12)konsultacja neurologiczna z oceną stopnia ciężkości choroby w skali mFARS wraz z określeniem wartości przy rozpoczynaniu leczenia.

Warunkiem kwalifikacji do programu jest posiadanie dokumentacji medycznej wraz z badaniem genetycznym na podstawie której postawiono rozpoznanie ataksji Friedreicha;

Monitorowanie leczenia

Raz w miesiącu, przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie okresowo, zależnie od wskazań klinicznych należy wykonać:

1)oznaczenie stężenia aminotransferazy alaninowej;

2)oznaczenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej;

3)oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi.

Co 6 miesięcy, w 1. roku leczenia i raz na 12 miesięcy od 2. roku leczenia należy wykonać:

1)lipidogram – oznaczenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL i HDL, triglicerydów;

2)badanie stężenia peptydu natriuretycznego typu B (BNP lub NT-pro-BNP);

3)pomiar masy ciała.

Raz na 12 miesięcy należy wykonać:

1)elektrokardiografia (EKG);

2)echokardiografa (ECHO);

3)konsultacja kardiologiczna.

Ocenę skuteczności na podstawie redukcji stopnia ciężkości choroby w skali mFARS wykonuje się co 6 miesięcy.

Na podstawie ww. badań w celu monitorowania skuteczności leczenia Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha określa dla indywidualnego pacjenta wskaźniki odpowiedzi na leczenie, w tym:

-zmiana wyniku w skali mFARS w ciągu 12 miesięcy leczenia.

Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia chorych na ataksję Friedreicha, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia; w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)wynik w skali mFARS przy rozpoczynaniu leczenia,

b)wynik w skali mFARS podczas oceny skuteczności;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.174

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.174 – bezpłatnieZgłoś się