programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.138.FM Leczenie pacjentów ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (NMOSD)

Zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0) · neurologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • satralizumab
Szczegóły leków
Gdzie
54 ośrodki w 15 województwach
Pacjenci
144 + mniej niż 5 rozliczonych osobno (TLI) w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy chorób ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego, w skrócie NMOSD (G36.0). Obejmuje leczenie satralizumabem, stosowanym samodzielnie lub razem z niektórymi lekami immunosupresyjnymi, np. kortykosteroidami doustnymi.

Kto może się zakwalifikować:

O kwalifikacji i ocenie skuteczności decyduje Zespół Koordynacyjny.

  • osoby w wieku powyżej 12 lat,
  • rozpoznanie NMOSD według aktualnych kryteriów i potwierdzona obecność przeciwciał anty-AQP4,
  • wynik w skali EDSS (skali oceny niesprawności) od 0 do 6,5,
  • brak wcześniejszego leczenia innym lekiem z grupy inhibitorów interleukiny 6 i brak przeciwwskazań do satralizumabu,
  • brak m.in. czynnego zakażenia, aktywnego nowotworu złośliwego oraz niektórych innych terapii w określonym czasie przed kwalifikacją.

Skuteczność ocenia się po każdych pełnych 12 miesiącach, a u osób odpowiadających na leczenie terapię przedłuża się o kolejne 12 miesięcy. Stan neurologiczny w skali EDSS ocenia się co 6 miesięcy i przy każdym rzucie choroby. Badania krwi wykonuje się co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a potem co 3 miesiące przez rok.

Leczenie kończy się m.in. po 2 ciężkich rzutach po co najmniej 6 miesiącach terapii, przy wyniku EDSS 8,5 lub wyższym, aktywnym nowotworze złośliwym, nietolerancji leku albo braku współpracy.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (5) · kujawsko-pomorskie (5) · lubelskie (1) · łódzkie (7) · małopolskie (5) · mazowieckie (9) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (2) · śląskie (8) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (3) · zachodniopomorskie (2)

Pokaż pozostałe 46 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SatralizumabEnspryng (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.138.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.138.FM?

Program B.138.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: zapalenie rdzenia kręgowego i nerwów wzrokowych [zespół Devica] (G36.0), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.138.FM?

W programie B.138.FM stosuje się: satralizumab. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.138.FM?

Program B.138.FM realizuje 54 ośrodki w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Katowice, Bydgoszcz. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.138.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.138.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Do leczenia satralizumabem kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie poniższe kryteria:

1)wiek powyżej 12 roku życia;

2)rozpoznanie chorób ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych oraz rdzenia kręgowego (NMOSD) - oparte na aktualnych kryteriach diagnostycznych;

3)potwierdzenie obecności przeciwciał anty-AQP4;

4)EDSS od 0 do 6,5 włącznie;

5)brak przeciwwskazań do stosowania satralizumabu określonych w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL);

6)brak wcześniejszego leczenia inną terapią z zastosowaniem leków z grupy inhibitorów interleukiny 6;

7)w przypadku pacjentek w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie antykoncepcji.

Z uwagi na brak danych odnośnie stosowania leku u kobiet w ciąży decyzja o włączeniu do terapii pozostaje do decyzji lekarza po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Do programu włączane są, bez konieczności ponownej kwalifikacji, pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą, które w momencie wyłączenia spełniały pozostałe kryteria kontynuacji leczenia.

Ponadto, w celu zapewnienia kontynuacji leczenia, do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci, którzy wcześniej rozpoczęli leczenie satralizumabem z innych źródeł finansowania, z wyjątkiem pacjentów aktualnie uczestniczących w trwających badaniach klinicznych, i na dzień rozpoczęcia terapii spełniali stosowne kryteria kwalifikacji.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii oraz ocenę skuteczności leczenia dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Pacjentów ze Spektrum Zapalenia Nerwów Wzrokowych i Rdzenia Kręgowego, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria uniemożliwiające włączenie do programu

1)nadwrażliwość na satralizumab lub na którąkolwiek substancję pomocniczą;

2)trwające aktualnie czynne zakażenie do momentu ustąpienia;

3)aktywny nowotwór złośliwy;

4)wcześniejsze leczenie przeciwciałem anty-CD20, ekulizumabem, przeciwciałem monoklonalnym anty-BLyS, lekiem zapobiegającym nawrotom stwardnienia rozsianego w ciągu 6 miesięcy przed kwalifikacją do programu;

5)wcześniejsze leczenie anty-CD4, kladrybiną, cyklofosfamidem lub mitoksantronem, przeszczepienie komórek macierzystych szpiku w ciągu 2 lat przed przystąpieniem do programu;

6)inne stany kliniczne, które w opinii lekarza, mogą stanowić przeciwwskazania do terapii;

7)inne przeciwwskazania wymienione w aktualnej ChPL.

Kryteria wyłączenia

Kryterium wyłączenia z leczenia jest spełnienie co najmniej jednego z niżej wymienionych kryteriów:

1)brak skuteczności leczenia zgodnie z definicja w pkt. 3;

2)EDSS 8,5 lub więcej;

3)wystąpienie przeciwwskazań do stosowania satralizumabu wg aktualnej ChPL;

4)aktywny nowotwór złośliwy;

5)nietolerancja leczenia satralizumabem;

6)brak współpracy ze strony pacjenta przy realizacji programu.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Ocenę skuteczności leczenia przeprowadza Zespół Koordynacyjny po każdych pełnych 12 miesiącach terapii.

U chorych odpowiadających na leczenie po ocenie skuteczności, terapię można przedłużyć o kolejne 12 miesięcy.

W przypadku wystąpienia 1 rzutu po minimum 6 miesiącach leczenia można dokonać zmiany / modyfikacji leczenia.

Za brak skuteczności leczenia, uzasadniający zakończenie leczenia, przyjmuje się wystąpienie 2 ciężkich rzutów, występujących w odstępie co najmniej 30 dni, po minimum 6 miesiącach od rozpoczęcia leczenia satralizumabem.

Ciężki rzut definiowany jest jako rzut powodujący wzrost EDSS o minimum 2 pkt.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Satralizumab może być stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym z terapią immunosupresyjną doustnymi kortykosteroidami (maksymalna dawka dobowa 15 mg ekwiwalentu prednizolonu, azatiopryną - maksymalna dawka dobowa 3 mg / kg m.c. lub mykofenolanem mofetylu – maksymalna dawka dobowa 3 000 mg).

Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania oraz jego modyfikacji znajdują się w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)badania laboratoryjne:

a)morfologia krwi z rozmazem,

b)badanie ogólne moczu,

c)CRP,

d)AST, ALT,

e)lipidogram;

2)dostępny (w wywiadzie lub wykonany przy kwalifikacji) wynik badania MRI potwierdzający rozpoznanie NMOSD;

3)dostępny (w wywiadzie lub wykonany przy kwalifikacji) wynik badania potwierdzającego obecność przeciwciał anty-AQP4;

4)ocena stanu neurologicznego z określeniem EDSS;

5)test ciążowy u pacjentek w wieku rozrodczym;

6)wykluczenie gruźlicy (RTG klatki piersiowej lub test IGRA w kierunku zakażenia prątkiem gruźlicy);

7)wykluczenie aktywnego zakażenia HBV (obecności antygenu HBs), HCV (brak przeciwciał anty-HCV, a w przypadku pozytywnego wyniku – oznaczenie PCR HCV metodą ilościową);

8)obecność antygenu wirusa HIV (HIV Ag/Ab Combo).

Monitorowanie leczenia

1)ocena stanu neurologicznego z określeniem EDSS co 6 miesięcy oraz w czasie każdego rzutu;

2)badanie MRI - jeśli zasadne klinicznie (decyzję podejmuje specjalista neurolog);

3)morfologia krwi z rozmazem, ALT i AST, bilirubina co cztery tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia, następnie co trzy miesiące przez jeden rok, a po tym czasie według wskazań klinicznych;

4)lipidogram po pierwszych 6 miesiącach, a następnie wg wskazań klinicznych;

5)przekazanie pacjentowi informacji o Karcie Ostrzegawczej oraz wskazanie, że w przypadku wystąpienia cech infekcji – niezbędny jest kontakt z lekarzem.

Monitorowanie programu

1)ocena skuteczności:

a)wskaźniki efektywności:

•czas do wystąpienia rzutu,

•częstość rzutów,

•jakość życia na podstawie odpowiednich dla schorzenia skali (EQ-5D);

•czas do zgonu,

Definicja rzutu – wystąpienie jednego z poniższych:

i. wzrost o ≥ 1,0 pkt. EDSS od wyjściowego wyniku EDSS wynoszącego więcej niż 0 (lub wzrost o ≥2,0 pkt. EDSS od wyjściowego wyniku EDSS wynoszącego 0),

ii. wzrost o ≥ 2,0 pkt. w co najmniej jednym właściwym dla danego objawu wyniku dla oceny układu czynnościowego (piramidowego, móżdżkowego, pnia mózgu, czuciowego, pokarmowego lub moczowego, pojedynczego oka),

iii. wzrost o ≥1,0 pkt. w więcej niż 1 punktowym wyniku układu funkcjonalnego dla danego objawu, z wartością wyjściową wynoszącą co najmniej 1,0,

iv. wzrost o ≥1,0 pkt. w wyniku punktacji układu funkcjonalnego specyficznego dla objawów pojedynczego oka z wynikiem początkowym wynoszącym co najmniej 1,0.

Ciężki rzut definiowany jest jako rzut powodujący wzrost EDSS o minimum 2 pkt.

Objawy muszą utrzymywać się przez >24 godziny i nie można ich przypisać wystąpieniu innych czynników klinicznych (np. gorączka, infekcja, uraz, zmiana nastroju, ADR).

b)oczekiwane korzyści zdrowotne:

•czas do ciężkiego rzutu: 86% pacjentów stosujących monoterapię w ciągu pierwszych 4 lat terapii wolnych od ciężkiego rzutu lub 90% pacjentów stosujących terapię skojarzoną w ciągu pierwszych 4 lat terapii wolnych od ciężkiego rzutu;

2)ocena bezpieczeństwa:

a)monitorowanie zakażenia dróg moczowych i górnych dróg oddechowych;

3)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

4)uzupełnienie danych zawartych w Elektronicznym Systemie Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)data rozpoczęcia leczenia,

b)daty wystąpienia kolejnych rzutów choroby,

c)ocena w skali EDSS w momencie rozpoczęcia leczenia i co 6 miesięcy oraz w czasie każdego rzutu

d)jakość życia – na podstawie odpowiednich dla schorzenia skali (EQ-5D),

e)data zgonu,

f)data zakończenia leczenia;

5)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.138.FM

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.138.FM.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.138.FM bezpłatnieZgłoś się