programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.90 Leczenie zaburzeń motorycznych w przebiegu zaawansowanej choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona (G20) · neurologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • choroba Parkinsona (G20)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • apomorfina
  • lewodopa
  • lewodopa
Szczegóły leków
Gdzie
30 ośrodków w 15 województwach
Pacjenci
724 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program dotyczy osób z zaawansowaną chorobą Parkinsona (G20), u których występują nasilone zaburzenia ruchowe. Obejmuje leczenie apomorfiną, foslewodopą z foskarbidopą, lewodopą z karbidopą albo lewodopą z karbidopą i entakaponem. Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny powołany przez Prezesa NFZ.

Kto może się zakwalifikować:

  • rozpoznana choroba Parkinsona trwająca co najmniej 5 lat,
  • wyczerpane możliwości dotychczasowego leczenia: przy preparatach lewodopy leczenie co najmniej 3 lekami lub nietolerancja innych leków, przy apomorfinie optymalne leczenie lekami doustnymi,
  • stany „off” (gorszej sprawności ruchowej) trwające łącznie co najmniej 2 godziny i stany „on” z uciążliwymi dyskinezami (ruchami mimowolnymi) co najmniej 1 godzinę, zapisane w dzienniczku przez 3 kolejne dni,
  • zachowana dobra odpowiedź na lewodopę,
  • zapewniona codzienna obecność i pomoc opiekuna w obsłudze pompy,
  • brak przeciwwskazań do leczenia.

Niektóre leki, np. lewodopa z karbidopą, podawane są w postaci żelu w ciągłym wlewie dojelitowym; ich skuteczność najpierw sprawdza się w szpitalu przez okres do 7 dni. Wizyty neurologiczne i pielęgniarskie odbywają się nie rzadziej niż raz na 4 miesiące. Po 6 miesiącach ocenia się, czy czas stanów „off” lub „on” z dyskinezami zmniejszył się o co najmniej 30%, a badania powtarza się co 12 miesięcy. Zmiana leku jest możliwa za zgodą Zespołu.

Leczenie kończy się m.in. przy braku lub utracie odpowiedzi na leczenie, niedających się opanować powikłaniach chirurgicznych związanych z PEG albo przy braku pomocy opiekuna.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (2) · kujawsko-pomorskie (1) · lubelskie (3) · lubuskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (6) · mazowieckie (4) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (1) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (2)

Pokaż pozostałe 22 ośrodki

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
ApomorfinaDacepton
LewodopaDuodopa, Produodopa
LewodopaLecigon

Najczęstsze pytania o program B.90

Kto może być leczony w programie lekowym B.90?

Program B.90 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: choroba Parkinsona (G20), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.90?

W programie B.90 stosuje się: apomorfina, lewodopa, lewodopa. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.90?

Program B.90 realizuje 30 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Kraków, Warszawa, Lublin, Łódź, Wrocław, Białystok. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.90?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.90?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Do programu kwalifikuje się świadczeniobiorców spełniających wszystkie poniższe kryteria:

1)rozpoznanie choroby Parkinsona w oparciu o aktualne MDS Clinical Diagnostic Criteria for Parkinson’s Disease;

2)czas trwania choroby ≥ 5 lat;

3)wcześniejsze leczenie:

a)w przypadku kwalifikacji do leczenia lewodopą+karbidopa albo foslewodopą+foskarbidopą albo lewodopą + karbidopą + entakapon: wyczerpanie możliwości optymalnej terapii farmakologicznej prowadzonej co najmniej 3 lekami lub nieskuteczność monoterapii przy udokumentowanej nietolerancji innych leków (w ocenie neurologa posiadającego doświadczenie w leczeniu zaawansowanej choroby Parkinsona),

b)w przypadku kwalifikacji do leczenia apomorfiną dotychczasowe stosowanie optymalnego leczenia farmakologicznego za pomocą doustnych leków przeciw chorobie Parkinsona;

1)łączny czas trwania stanów off ≥2 godziny oraz czas trwania stanów on z obecnością uciążliwych dyskinez szczytu dawki ≥1 godzina, udokumentowanych w dzienniczku Hausera przez 3 kolejne dni;

2)zachowana dobra odpowiedź na lewodopę (różnica wyniku III części skali MDS UPDRS pomiędzy stanem off i stanem on wynosząca co najmniej 30%; można nie uwzględniać punktów dotyczących drżenia);

3)zapewnienie codziennej obecności i pomocy ze strony opiekuna w zakresie obsługi pompy;

4)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (zwanej dalej ChPL);

5)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;

5)brak przeciwwskazań do stosowania apomorfiny, foslewodopy+foskarbidopy albo lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu zgodnie z aktualnymi ChPL.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:

1)apomorfina,

2)foslewodopa +foskarbidopa,

3)lewodopa + karbidopa,

4)lewodopa + karbidopa + entakapon,

zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.

Pacjent jest kwalifikowany do programu przez Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)w przypadku zastosowania lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu, brak potwierdzonej skuteczności leczenia w czasie wstępnego okresu oceny skuteczności, trwającego do 7 dni, podczas którego ustala się w ramach hospitalizacji, czy ciągły wlew dojelitowy lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu, podawanych w postaci żelu przez sondę nosowo-dwunastniczą lub nosowo-dojelitową, przynosi pożądany efekt kliniczny (definiowany jako redukcję o co najmniej 30% czasu spędzanego łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami) oraz ustala się wstępną dawkę leku;

2)brak uzyskania adekwatnej odpowiedzi na leczenie zgodnie z pkt 2;

3)utrata adekwatnej odpowiedzi na leczenie zgodnie z pkt 2 stwierdzona w trakcie dwóch kolejnych wizyt monitorujących, pomimo stosowania optymalnych/maksymalnych dawek leku;

4)niedające się opanować powikłania chirurgiczne, związane z PEG (w przypadku terapii lewodopa+karbidopa albo lewodopa+karbidopa+entakapon);

5)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;

6)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją lekarza;

7)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;

8)wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;

9)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego opiekuna dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia;

10)brak możliwości zapewnienia codziennej obecności i pomocy ze strony opiekuna lub brak współpracy pacjenta z opiekunem w zakresie obsługi pompy.

Adekwatna odpowiedź na leczenieCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.

W ciągu pierwszych 6 miesięcy (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia redukcja o co najmniej 30% czasu spędzanego łącznie w stanie off lub stanie on z uciążliwymi dyskinezami.

Czas leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Czas leczenia w programie określa lekarz prowadzący na podstawie kryteriów wyłączenia z programu.

Kryteria i warunki zamiany terapiiKiedy można zmienić lek na inny w ramach programu.

Zmiana terapii jest możliwa w następujących sytuacjach:

1)brak uzyskania adekwatnej odpowiedzi na zastosowaną substancję czynną zgodnie z pkt 2 lub utrata adekwatnej odpowiedzi stwierdzona w trakcie dwóch kolejnych wizyt monitorujących;

2)wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuowanie terapii;

3)jeżeli w opinii lekarza prowadzącego terapię zamiana taka wykazuje korzyść terapeutyczną dla pacjenta;

Kwalifikacja pacjenta do kolejnego leku w ramach programu lekowego wymaga zgody Zespołu Koordynacyjnego do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Dawkowanie oraz sposób modyfikacji dawkowania w leczeniu z zastosowaniem apomorfiny albo foslewodopy+foskarbidopy albo lewodopy+karbidopy albo lewodopy+karbidopy+entakaponu należy prowadzić zgodnie z zapisami aktualnych Charakterystyk Produktów Leczniczych.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

1)ocena stanu ruchowego (czas spędzany łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami), udokumentowanego w dzienniczku Hausera prowadzonym przez 3 kolejne dni;

2)test z odstawieniem lewodopy z wykonaniem III części MDS UPDRS;

3)ocena neuropsychologiczna:

a)psychometryczna ocena nastroju (metoda pierwszego wyboru: Inwentarz Depresji Becka (aktualne wydanie),

w razie braku możliwości wiarygodnej samooceny stanu emocjonalnego z uwagi na nasilenie zaburzeń poznawczych – ocena na podstawie wywiadu ustrukturyzowanego przeprowadzanego przez klinicystę (lekarza prowadzącego lub psychologa) z wykorzystaniem skali Montgomery-Åsberg Depression Rating Scale, MADRS,

b)ocena zaburzeń poznawczych (skala Addenbrooke’s Cognitive Examination-III),

w przypadku uzasadnionego podejrzenia otępienia w stadium umiarkowanym (wynik ACE-III <61) pogłębiona diagnostyka;

4)morfologia krwi z rozmazem;

5)oznaczenie aktywności transaminaz (AspAT, AlAT);

6)badanie układu krzepnięcia;

7)badanie obrazowe mózgowia (MRI lub jeśli są przeciwwskazania TK);

8)badanie EKG z oceną odstępu QT;

9)kwalifikacja przez chirurga lub gastroenterologa do PEG (w przypadku kwalifikacji do leczenia lewodopa+ karbidopa albo lewodopa+ karbidopa +entakapon).

Monitorowanie leczenia

1)po 6 miesiącach (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia należy wykonać:

a)morfologię krwi z rozmazem,

b)AspAT, AlAT,

c)badanie EKG z oceną odstępu QT (w przypadku terapii apomorfiną);

oraz dokonać oceny stanu ruchowego (czas spędzany łącznie w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami) udokumentowanego w dzienniczku Hausera prowadzonym przez 3 kolejne dni.

Jeżeli terapia jest kontynuowana, powyższe badania należy powtarzać po każdych kolejnych 12 miesiącach (±1 miesiąc).

2)nie rzadziej niż raz na 4 miesiące wykonuje się wizytę neurologiczną oraz pielęgniarską, obejmującą m.in. ocenę stanu ruchowego pacjenta oraz korektę dotychczasowego leczenia;

Możliwe jest, po wyrażeniu zgody przez lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty neurologicznej oraz pielęgniarskiej w programie w formie zdalnej konsultacji o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo prowadzonej terapii. W takiej sytuacji możliwe jest wydanie leków osobie upoważnionej przez pacjenta w ilości niezbędnej do zabezpieczenia terapii do kolejnej wizyty neurologicznej (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków). Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych.

3)nie częściej niż raz na 12 miesięcy wykonuje się w zależności od decyzji lekarza prowadzącego następujące konsultacje:

a)gastroenterologiczną lub chirurgiczną (w przypadku terapii lewodopa + karbidopa albo lewodopa + karbidopa + entakapon);

b)dermatologiczną lub alergologiczną (w przypadku terapii apomorfiną lub foslewodopa+foskarbidopa).

Na podstawie ww. badań w celu monitorowania skuteczności leczenia Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona określa dla indywidualnego pacjenta wskaźniki odpowiedzi na leczenie, w tym:

•adekwatna odpowiedź na leczenie (def: redukcja o co najmniej 30% czasu łącznie spędzanego w stanie off lub w stanie on z uciążliwymi dyskinezami w ciągu pierwszych 6 miesięcy (±1 miesiąc) od rozpoczęcia leczenia).

Dane gromadzone są w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych i analizowane przez Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Zaburzeń Motorycznych w Przebiegu Choroby Parkinsona, który podsumowuje wyniki leczenia w programie lekowym na koniec każdego roku.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym wskaźników odpowiedzi na leczenie opisanych w pkt. 2., z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.90

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.90.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.90 bezpłatnieZgłoś się