programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.31 Leczenie tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP)

Inne zespoły sercowo-płucne (I27); pierwotne nadciśnienie płucne (I27.0) · pulmonologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • inne zespoły sercowo-płucne (I27)
  • pierwotne nadciśnienie płucne (I27.0)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • bosentan
  • epoprostenol
  • iloprost
  • macitentan
  • riocyguat
  • seleksypag
  • sotatercept
  • syldenafil
  • treprostynil
Szczegóły leków
Gdzie
30 ośrodków w 13 województwach
Pacjenci
1 649 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

Zmiany od 1 października 2026

  • Nowe leki: Selexipag Polpharma, Selexipag Stada.
  • Tekst programu przeredagowany (wszystkie części).

Zobacz, co dokładnie się zmieniło

O programie

Program dotyczy tętniczego nadciśnienia płucnego, TNP (ICD-10: I27, I27.0). Finansuje leczenie kilkoma lekami, m.in. bosentanem, sildenafilem, macytentanem, riocyguatem, iloprostem, treprostynilem, epoprostenolem, seleksypagiem i sotaterceptem, stosowanymi pojedynczo lub w połączeniach. Program ma części dla dorosłych i dla dzieci, a u dorosłych leczenie początkowe i leczenie II rzutu.

Kto może się zakwalifikować:

  • dorośli w leczeniu początkowym (bosentan, sildenafil albo oba leki razem): głównie osoby w II lub III klasie czynnościowej (określony stopień ograniczenia sprawności), a przy terapii dwulekowej także osoby z niskim lub pośrednim ryzykiem,
  • w leczeniu II rzutu: osoby, u których dotychczasowe leczenie było nieskuteczne lub źle tolerowane, albo chorzy w IV klasie czynnościowej lub z wysokim ryzykiem; epoprostenol także wtedy, gdy TNP uniemożliwia przeszczepienie wątroby u osób z nadciśnieniem wrotnym,
  • riocyguat: m.in. po nieskutecznym lub źle tolerowanym leczeniu sildenafilem,
  • dzieci przygotowywane do operacji typu Fontany lub z niewydolnością krążenia po tej operacji: podwyższony opór naczyń płucnych w cewnikowaniu serca,
  • dzieci z nadciśnieniem płucnym i dysplazją oskrzelowo-płucną: bosentan, gdy rozpoznanie potwierdzono w echu serca, stężenie BNP/NT-proBNP (peptydu natriuretycznego) jest co najmniej 2 razy wyższe od normy, a leczenie tlenem i sildenafilem nie pomogło,
  • przy kwalifikacji wykonuje się m.in. test 6-minutowego marszu, echo serca oraz, z pewnymi wyjątkami, cewnikowanie prawego serca.

Kontrole z oceną klasy czynnościowej i badaniami odbywają się co 3–6 miesięcy, a u dorosłych cewnikowanie prawego serca co 12–36 miesięcy lub w razie potrzeby. Część wizyt może być zdalna, ale wizyty osobiste w ośrodku są co najmniej 2 razy w roku. Sotatercept podaje się podskórnie co 3 tygodnie; przed pierwszymi 5 podaniami bada się hemoglobinę i płytki krwi. U dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną leczenie trwa do 6 tygodni. Po ukończeniu 18 lat leczenie rozpoczęte w ośrodku dziecięcym jest kontynuowane bez ponownej kwalifikacji.

Leki nie są stosowane m.in. w ciąży (bosentan, sildenafil), przy objawach uszkodzenia wątroby (bosentan) lub przy obrzęku płuc w czasie ustalania dawki (iloprost, treprostynil, epoprostenol). Przy nietolerancji leczenia II rzutu możliwy jest powrót do leczenia początkowego.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (4) · kujawsko-pomorskie (1) · lubelskie (2) · łódzkie (2) · małopolskie (2) · mazowieckie (6) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (4) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (2)

Pokaż pozostałe 22 ośrodki

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Najczęstsze pytania o program B.31

Kto może być leczony w programie lekowym B.31?

Program B.31 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne zespoły sercowo-płucne (I27); pierwotne nadciśnienie płucne (I27.0), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.31?

W programie B.31 stosuje się: bosentan, epoprostenol, iloprost, macitentan, riocyguat, seleksypag, sotatercept, syldenafil, treprostynil. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.31?

Program B.31 realizuje 30 ośrodków w 13 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Szczecin. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.31?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Co się zmieniło w programie B.31 od 1 października 2026?

Nowe leki: Selexipag Polpharma, Selexipag Stada. Tekst programu przeredagowany (wszystkie części). Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.31?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

A. Leczenie TNP u dorosłych (≥ 18 LAT)

I. Leczenie początkowe

A. Monoterapia

Bosentan

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa

lub

2)Kontynuacja terapii dorosłych pacjentów leczonych do 18 r.ż. w punkcie I (LECZENIE NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO U DZIECI LECZONYCH TRAKTEM FONTANOWSKIM) części C programu;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)Kliniczne objawy uszkodzenia wątroby lub AspAT/ALAT powyżej 8- krotna wartość górnej granicy normy;

2)Ciąża.

Sildenafil

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa

lub

2)I klasa czynnościowa, jeżeli do czasu ukończenia 18 roku życia pacjent był skutecznie leczony inhibitorem PDE5 – z wyłączeniem pacjentów z zespołem Eisenmengera

lub

3)Kontynuacja terapii dorosłych pacjentów leczonych do 18 r.ż. w punkcie 1 (LECZENIE NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO U DZIECI LECZONYCH TRAKTEM FONTANOWSKIM) części C programu;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)Ciąża.

B. Terapia dwulekowa

Bosentan i sildenafil

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa lub profil niskiego lub pośredniego ryzyka pacjenta z TNP

lub

2)I klasa czynnościowa, jeżeli do czasu ukończenia 18 roku życia pacjent był skutecznie leczony inhibitorem PDE5i lub ERA

lub

3)Kontynuacja terapii dorosłych pacjentów leczonych do 18 r.ż. w punkcie I (LECZENIE NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO U DZIECI LECZONYCH TRAKTEM FONTANOWSKIM) części C programu;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)bosentan - określono w części dotyczącej monoterapii,

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii.

II. Leczenie II rzutu

Bosentan albo iloprost albo treprostinil

Kryteria włączenia

1)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii, terapii dwulekowej lub w terapii skojarzonej;

lub

2)IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia lub profil wysokiego ryzyka;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)bosentan- określono w części dotyczącej monoterapii;

2)iloprost:

a)Wystąpienie obrzęku płuc w czasie określania zakresu dawek;

3)treprostinil:

a)Wystąpienie obrzęku płuc w czasie określania zakresu dawek.

Epoprostenol

Kryteria włączenia

1)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w terapii dwulekowej w leczeniu początkowym;

lub

2)IV klasa czynnościowa lub profil wysokiego ryzyka w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia

lub

3)TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)Wystąpienie obrzęku płuc w czasie określania zakresu dawek.

Riocyguat

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa lub profil niskiego lub pośredniego ryzyka;

2)nieskuteczne lub źle tolerowane leczenie sildenafilem zastosowanym jako leczenie początkowe lub w terapii dwulekowej;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)Nawracająca pomimo redukcji dawki objawowa hipotensja ze skurczowym ciśnieniem < 95 mmHg;

2)Ciąża.

B. Terapia skojarzona

Bosentan lub macytentan z sildenafilem

Kryteria włączenia

1)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii, terapii dwulekowej lub w terapii skojarzonej;

2)III klasa czynnościowa lub profil pośredniego lub wysokiego ryzyka;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

W przypadku wystąpienia objawów nietolerancji sildenafilu, możliwa jest kontynuacja macytentanu w monoterapii.

Kryteria wyłączenia

1)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii;

2)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii,

3)macytentan:

a)Ciąża,

b)Karmienie piersią.

Riocyguat z bosentanem

Kryteria włączenia

1)III klasa czynnościowa lub profil pośredniego lub wysokiego ryzyka;

2)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii, terapii dwulekowej lub w terapii skojarzonej;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii,

2)riocyguat- określono w części dotyczącej leczenia II rzutu.

Możliwa jest zamiana bosentanu na macytentan w przypadku wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) pod warunkiem uzyskania zmniejszenia wartości transaminaz po odstawieniu bosentanu.

3.Terapia skojarzona z zastosowaniem dwóch lub trzech z poniższych substancji czynnych:

a)bosentan, macytentan (tylko w skojarzeniu z epoprostenolem i sildenafilem),

b)sildenafil,

c)epoprostenol albo iloprost albo treprostinil.

Kryteria włączenia

1)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii, terapii dwulekowej lub w terapii skojarzonej (nie dotyczy połączenia epoprostenol z sildenafilem i macytentanem);

lub

2)IV klasa czynnościowa lub profil wysokiego ryzyka w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia

lub

3)TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym – dotyczy terapii skojarzonej z zastosowaniem epoprostenolu;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Bosentan nie może być stosowany łącznie z innymi antagonistami receptora endoteliny.

Możliwa jest zamiana bosentanu na macytentan w przypadku wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) pod warunkiem uzyskania zmniejszenia wartości transaminaz po odstawieniu bosentanu.

Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.

Kryteria wyłączenia

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii;

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii;

3)epoprostenol – określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

4)iloprost - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

5)treprostinil - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu.

Seleksypag z sildenafilem i bosentanem (lub macytentanem)

Kryteria włączenia

1)Nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w terapii dwulekowej lub skojarzonej;

2)III klasa czynnościowa lub profil pośredniego lub wysokiego ryzyka pomimo dotychczasowego leczenia;

3)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.

Kryteria wyłączenia

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii;

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii;

3)riocyguat - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

4)macytentan - określono w części dotyczącej terapii skojarzonej;

5)seleksypag:

a)wystąpienie obrzęku płuc w czasie określania zakresu dawek,

b)ciąża,

c)spełnione kryteria wyłączenia z terapii jednym z pozostałych dwóch stosowanych w terapii leków doustnych.

W przypadku wystąpienia kryteriów wyłączenia z programu wynikających z działań ubocznych związanych z jednym z trzech zastosowanych w programie leków, istnieje możliwość kontynuowania programu na podstawie decyzji lekarza przy użyciu dwóch pozostałych leków.

Selexipag powinien być dołączany do skojarzonej terapii sildenafilem i bosentanem. Możliwe jest dodanie seleksypagu do skojarzonej terapii sildenafilem i macytentanem jeśli macytentan włączono zamiast bosentanu z powodu wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) które ustąpiło po jego odstawieniu oraz w przypadku gdy leczenie w schemacie seleksypag + sildenafil + bosentan było nieskuteczne lub w przypadku gdy dołączenie macytentanu do sildenafilu do terapii II rzutu wiązało się z poprawą kliniczną pacjenta ale nadal nie zostały osiągnięte cele terapeutyczne.

4.Sotatercept w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema z poniższych substancji czynnych:

a)bosentan albo macytentan,

b)sildenafil albo riocyguat,

c)epoprostenol albo iloprost albo treprostinil albo seleksypag.

Kryteria włączenia

1)Rozpoznanie tętniczego nadciśnienia płucnego idiopatycznego, dziedzicznego, związanego z działaniem leków lub toksyn, chorobami tkanki łącznej, prostymi skorygowanymi wadami przeciekowymi serca;

2)Naczyniowy opór płucny - w trakcie aktualnie prowadzonej terapii, co najmniej 5 jednostek Wooda (cewnikowanie prawego serca w okresie do 3 miesięcy przed włączeniem sotaterceptu);

3)Liczba płytek krwi przed rozpoczęciem leczenia równa lub większa 50 x 109/l;

4)Nieskuteczne (stosowane przez co najmniej 3 miesiące) lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w terapii skojarzonej dwu lub trójlekowej;

5)Pacjenci w III klasie czynnościowej pomimo dotychczasowego leczenia;

6)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi.

Kryteria wyłączenia

1)sotatercept:

a)pacjenci ze stale utrzymującą się liczbą płytek krwi < 50 x 109/l pomimo podjętych działań mających na celu dostosowanie dawki zgodnie z ChPL;

2)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii;

3)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii;

4)epoprostenol – określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

5)treprostinil - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

6)iloprost - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

7)riocyguat - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu;

8)macytentan - określono w części dotyczącej terapii skojarzonej;

9)seleksypag- określono w części dotyczącej terapii skojarzonej.

W przypadku wystąpienia kryteriów wyłączenia z programu wynikających z działań ubocznych jednego lub dwóch leków zastosowanych w programie (wyłącznie w przypadku skojarzenia trójlekowego), istnieje możliwość kontynuowania leczenia na podstawie decyzji lekarza przy użyciu pozostałych leków- z wyjątkiem monoterapii sotaterceptem.

B. Leczenie TNP u dzieci (< 18 LAT)

Bosentan

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa lub profil niskiego lub wysokiego ryzyka;

2)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)Aktywność AspAT lub AlAT > 8 razy GGN w trakcie leczenia;

2)Wrodzona wada serca z nadciśnieniem płucnym, w której istnieje możliwość leczenia operacyjnego (nie dotyczy okresu oczekiwania na wykonanie zabiegu operacyjnego);

3)Inne – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Sildenafil

Kryteria włączenia

1)I-III klasa czynnościowa lub profil niskiego lub wysokiego ryzyka;

2)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)Wrodzona wada serca z nadciśnieniem płucnym, w której istnieje możliwość leczenia operacyjnego (nie dotyczy okresu oczekiwania na wykonanie zabiegu operacyjnego);

2)Inne- określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Bosentan i sildenafil

Kryteria włączenia

1)II lub III klasa czynnościowa lub profil niskiego lub wysokiego ryzyka;

2)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)bosentan - określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych;

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Monoterapia epoprostenolem albo iloprostem albo treprostinilem

Kryteria włączenia

1)Określono w punkcie dotyczącym terapii II rzutu u dorosłych z zastrzeżeniem, że kryterium wieku się nie stosuje;

2)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)epoprostenol – określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych;

2)iloprost - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych;

3)treprostinil - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych.

1.Terapia skojarzona z zastosowaniem dwóch lub trzech z poniższych substancji czynnych:

a)bosentan,

b)sildenafil,

c)epoprostenol albo iloprost albo treprostinil.

Kryteria włączenia

1)nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej;

2)IV klasa czynnościowa lub profil wysokiego ryzyka w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia

lub

3)TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym – dotyczy epoprostenolu;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Bosentan nie może być stosowany łącznie z innymi antagonistami receptora endoteliny.

Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza oraz obowiązującego stanowiska ekspertów i wytycznych.

Kryteria wyłączenia

zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych,

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych,

3)epoprostenol – określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych,

4)iloprost - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych,

5)treprostinil - określono w części dotyczącej leczenia II rzutu dorosłych.

Kontynuacja leczenia TNP u osób przekraczających wiek 18 lat

Leczenie pacjenta, który ukończył 18 rok życia i był wcześniej leczony w ramach programów lekowych w ośrodku pediatrycznym stanowi kontynuację udziału w programie i nie wymaga ponownej kwalifikacji.

Zasady dalszego leczenia takiego pacjenta oraz kontroli wyników leczenia – jak w populacji dorosłych.

C. Leczenie innych postaci nadciśnienia płucnego u dzieci (< 18 LAT)

I. Leczenie nadciśnienia płucnego u dzieci leczonych traktem fontanowskim

1.Bosentan lub sildenafil.

Kryteria włączenia

1)Pacjent z pojedynczą komorą z indeksowanym oporem płucnym (PVRi) > 3j Wooda lub gradientem przezpłucnym (TPG) > 6 mmHg w cewnikowaniu serca; średnie ciśnienie w tętnicy płucnej nie jest kryterium rozpoznania;

2)Przygotowanie do operacji typu Fontany (pre-treatment), u pacjentów z indeksowanym oporem płucnym (PVRi) > 3j Wooda lub gradientem przezpłucnym (TPG) > 6 mmHg w cewnikowaniu prawego serca; średnie ciśnienie w tętnicy płucnej nie jest kryterium rozpoznania

lub

3)Pacjent z cechami niewydolności krążenia typu Fontany (failing Fontan) z indeksowanym oporem płucnym (PVRi) > 3j Wooda lub gradientem przezpłucnym (TPG) > 6 mmHg w cewnikowaniu serca; średnie ciśnienie w tętnicy płucnej nie jest kryterium rozpoznania;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych;

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Bosentan i sildenafil

Kryteria włączenia

1)Brak skuteczności bosentan lub sildenafil stosowanych w monoterapii;

2)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z poszczególnymi ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych;

2)sildenafil – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Kontynuacja leczenia nadciśnienia płucnego u dzieci leczonych traktem fontanowskim osób przekraczających wiek 18 lat

Leczenie pacjenta, który ukończył 18 rok życia i był wcześniej leczony w ramach programów lekowych w ośrodku pediatrycznym stanowi kontynuację udziału w programie i nie wymaga ponownej kwalifikacji.

Zasady dalszego leczenia takiego pacjenta oraz kontroli wyników leczenia – jak w populacji dorosłych.

II. Leczenie bosentanem dzieci z nadciśnieniem płucnym i z dysplazją oskrzelowo-płucną

Bosentan

Kryteria włączenia (wszystkie kryteria muszą być spełnione)

1)Nadciśnienie płucne u dziecka z dysplazją oskrzelowo płucną rozpoznane na podstawie badania echokardiograficznego (gradient z niedomykalności zastawki trójdzielnej oraz pozostałe cechy echokardiograficzne);

2)Podwyższony poziom BNP/NT-proBNP co najmniej 2 x norma dla wieku;

3)Nieskuteczna terapia tlenem (ciągła suplementacja O2 do wartości SAT > 95%) oraz sildenafilem – stosowany poza programem w ramach innych świadczeń;

4)Brak przeciwwskazań do rozpoczęcia terapii zgodnie z ChPL lub wytycznymi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej.

Kryteria wyłączenia

Zgodnie z obowiązującym stanowiskiem ekspertów i wg wytycznych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że kryterium wieku nie stosuje się oraz z uwzględnieniem specyfiki populacji pediatrycznej:

1)bosentan – określono w części dotyczącej monoterapii dorosłych.

Czas leczenia w programie

Czas leczenia wynosi do 6 tygodni. W razie braku poprawy konieczna jest weryfikacja rozpoznania na podstawie cewnikowania serca i leczenie zgodnie z zasadami programu dla tętniczego nadciśnienia płucnego z wyłączeniem kryterium wieku.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Bosentan

1.1.W monoterapii - zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (dalej ChPL).

1.2.W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.

Iloprost

2.1.W monoterapii - zgodnie z ChPL.

2.2.W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.

Treprostinil

3.1.Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:

a)stanu pacjenta,

b)odpowiedzi na leczenie;

c)tolerancji leczenia.

3.2.Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.

Sildenafil

4.1.Dawka podstawowa: 20 mg 3 razy dziennie.

4.2.W przypadku progresji choroby udokumentowanej badaniami nieinwazyjnymi i cewnikowaniem prawego serca, zgodnie z opisem programu, istnieje możliwość zwiększenia dawki sildenafilu do maksymalnie 3 razy po 40 mg dziennie.

4.3.Sildenafil w postaci zawiesiny doustnej stosuje się wyłącznie w przypadku nietolerancji lub niemożliwości podania postaci stałej.

Epoprostenol

5.1.Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:

a)stanu pacjenta,

b)odpowiedzi na leczenie,

c)tolerancji leczenia.

5.2.Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.

Macytentan i sildenafil w terapii skojarzonej

6.1.Dawka macytentanu: 10 mg raz dziennie;

6.2.Dawka sildenafilu: 20 mg 3 razy dziennie albo 40 mg 3 razy dziennie - u pacjentów, którzy otrzymywali taką dawkę w monoterapii.

Riocyguat

7.1.W monoterapii - zgodnie z ChPL.

7.2.W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.

Seleksypag w terapii skojarzonej z sildenafil i bosentan/macytentan

8.1.Dawka seleksypagu: zgodnie z ChPL (dawka dobrana indywidualnie dla każdego pacjenta; może wynosić od 200 μg podawanych dwa razy na dobę do 1600 μg podawanych dwa razy na dobę. Zalecana dawka początkowa seleksypagu wynosi 200 μg dwa razy na dobę podawana w odstępie 12 h; zwiększanie dawki seleksypagu następuje w przyrostach o 200 μg dwa razy na dobę w odstępach tygodniowych).

Opakowanie zawierajcie 140 tabletek, w każdej 200 μg seleksypagu, może być stosowane wyłącznie w początkowym okresie leczenia (etap miareczkowania i stabilizacji dawki) w ilości nieprzekraczającej 2 opakowań leku dla jednego pacjenta.

8.2.Dawka sildenafilu- zgodnie z ChPL.

8.3.Dawka bosentanu - zgodnie z ChPL.

8.4.Dawka macytentan - zgodnie z ChPL.

Sotatercept w terapii skojarzonej

9.1.Dawkowanie sotaterceptu powinno być zgodne z zapisem w ChPL. Lek podawany jest w postaci podskórnej co 3 tygodnie. Pierwsza dawka wynosi 0,3 mg/kg m.c. a kolejne 0,7 mg/kg m.c. o ile nie zaistnieją wskazania do redukcji lub pominięcia dawki zgodnie z ChPL.

9.2.Dawka bosentanu: zgodnie z ChPL.

9.3.Dawka macytentanu: zgodnie z ChPL.

9.4.Dawka sildenafilu: zgodnie z ChPL.

Dawka riocyguatu: zgodnie z ChPL

9.6.Dawka iloprostu: zgodnie z ChPL.

9.7.Dawka seleksypagu: zgodnie z ChPL.

9.8.Dawka treprostinilu: zgodnie z ChPL.

9.9.Dawka epoprostenolu: zgodnie z ChPL.

10.Substancje czynne stosowane w leczeniu początkowym (sildenafil w monoterapii, bosentan w monoterapii) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.

11.Substancje czynne stosowane w leczeniu II rzutu (bosentan, macytentan z sildenafilem, iloprost, treprostinil, epoprostenol, riocyguat, riocyguat z bosentanem, terapie skojarzone dwulekowe, terapie skojarzone trójlekowe oraz terapie skojarzone czterolekowe) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.

Bosentan

Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:

1.1.masa ciała równa lub mniejsza niż 20 kg dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 2 mg/kg m.c. dwa razy na dobę;

1.2.masa ciała od 20 do 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 31,25 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 62,5 mg dwa razy na dobę;

1.3.masa ciała większa niż 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 62,5 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 125 mg dwa razy na dobę.

Sildenafil

Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:

2.1.masa ciała ≤ 20 kg: 10 mg 3 razy dziennie;

2.2.masa ciała > 20 kg: 20 mg 3 razy dziennie.

Iloprost, epoprostenol lub treprostynil

Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:

1)stanu pacjenta;

2)odpowiedzi na leczenie;

3)tolerancji leczenia.

Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.

4.Leki stosowane w terapii początkowej (sildenafil w monoterapii, bosentan w monoterapii) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.

5.Leki stosowane w terapii II rzutu (bosentan, iloprost, treprostinil, epoprostenol, terapie skojarzone dwulekowe oraz terapie skojarzone trójlekowe) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.

Dawkowanie

Bosentan

Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:

1.1.masa ciała równa lub mniejsza niż 20 kg dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 2 mg/kg m.c. dwa razy na dobę;

1.2.masa ciała od 20 do 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 31,25 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 62,5 mg dwa razy na dobę;

1.3.masa ciała większa niż 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 62,5 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 125 mg dwa razy na dobę.

Sildenafil

Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:

2.1.masa ciała ≤ 20 kg: 10 mg 3 razy dziennie;

2.2.masa ciała > 20 kg: 20 mg 3 razy dziennie.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej i profilu ryzyka;

2)test 6-minutowego marszu – badanie nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory;

3)oznaczenie peptydu natriuretycznego typu B (dalej BNP) lub N-końcowego fragmentu propeptydu natriuretycznego typu B (dalej NT-proBNP) (w zależności od dostępności);

4)oznaczenie hemoglobiny oraz liczby płytek krwi- dla sotatercept;

5)badanie echokardiograficzne.

Badania inwazyjne

1.2.1.Cewnikowanie prawego serca (badanie hemodynamiczne) z oceną:

1)ciśnienia zaklinowania;

2)naczyniowego oporu płucnego;

3)pojemności minutowej;

4)saturacji mieszanej krwi żylnej

i przeprowadzeniem ostrego testu wazoreaktywności w wybranych przypadkach określonych w kryteriach włączenia.

Badanie to musi być wykonane nie więcej niż 12 tygodni przed włączeniem do programu.

1.2.2.W przypadku ciężkiego stanu pacjenta diagnostyczne cewnikowanie prawego serca można odłożyć do czasu uzyskania stabilizacji klinicznej wyłącznie pod warunkiem, że było ono wykonane wcześniej i potwierdziło rozpoznanie TNP.

1.2.3.Wymóg cewnikowania prawego serca przy kwalifikacji nie dotyczy:

1)pacjentów uprzednio leczonych lekami dostępnymi w ramach programów lekowych, u których TNP było potwierdzone cewnikowaniem prawego serca w przeszłości;

2)pacjentów z zespołem Eisenmengera, jeśli cewnikowanie prawego serca było wykonane u nich w przeszłości i potwierdziło rozpoznanie TNP.

Monitorowanie leczenia

Ocena postępu leczenia powinna być wykonywana w stanie możliwie jak najbardziej stabilnym.

Możliwe jest, po wyrażeniu zgody przez lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty w programie w formie zdalnej konsultacji i przesunięcie wykonania badań w programie na późniejszy okres o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo prowadzonej terapii. W takiej sytuacji możliwe jest dostarczenie leków przez szpital do miejsca zamieszkania pacjenta lub wydanie leków osobie przez niego upoważnionej w ilości każdorazowo nie większej niż niezbędna do zabezpieczenia 3-4 miesięcy terapii (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków).

Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania.

Osobiste stawiennictwo pacjenta w ośrodku prowadzącym terapię nie może być jednak rzadsze niż 2 razy w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, w tym zjawisk epidemicznych, kiedy dopuszcza się osobiste stawiennictwo w ośrodku prowadzącym terapię nie rzadziej niż 1 raz w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy.

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej;

2)test 6-minutowego marszu (z wyjątkiem pacjentów w IV klasie czynnościowej);

3)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

4)oznaczenie hemoglobiny oraz liczby płytek krwi- dla sotatercept;

5)badanie echokardiograficzne (w przypadku rozbieżności wyników badań podstawowych);

–wykonuje się co 3 - 6 miesięcy (z wyjątkiem pierwszych 5 podań sotaterceptu przed którymi należy każdorazowo oznaczyć hemoglobinę oraz liczbę płytek krwi lub dłużej niż 5 pierwszych podań, jeśli wartości są niestabilne) lub w terminie wcześniejszym w zależności od wskazań klinicznych, w przypadku pogorszenia samopoczucia lub stanu chorego.

Do podjęcia decyzji terapeutycznych mogą być użyte również badania wykonane nie w ramach rutynowej kontroli co 3-6 miesięcy, ale również wykonane w przypadku pogorszenia samopoczucia lub pogorszenia stanu pacjenta. W tej sytuacji odstęp 3-6 miesięcy do następnych rutynowych badań kontrolnych wymaganych przez program można także liczyć od momentu wspomnianych dodatkowych badań przeprowadzonych w terminie wcześniejszym ze wskazań klinicznych.

Badania inwazyjne

Cewnikowanie prawego serca (badanie hemodynamiczne) z oceną ciśnienia zaklinowania, naczyniowego oporu płucnego, pojemności minutowej i saturacji mieszanej krwi żylnej wykonuje się:

1)przed włączeniem terapii II rzutu, z tym, że w przypadku ciężkiego stanu pacjenta (IV klasa czynnościowa) można odłożyć cewnikowanie do czasu uzyskania stabilizacji klinicznej;

2)jeżeli:

a)panel badań nieinwazyjnych wskazuje na niezadowalający efekt leczenia zgodnie z obowiązującymi standardami

lub

b)obraz kliniczny i wyniki badań nieinwazyjnych są niejednoznaczne,

3)co 12 - 36 miesięcy dla oceny dynamiki choroby.

W każdym przypadku lekarz prowadzący może zdecydować o odłożeniu lub zrezygnowaniu z cewnikowania prawego serca, biorąc pod uwagę całokształt przebiegu choroby, realne możliwości modyfikacji leczenia w oparciu o wyniki cewnikowania, a także oceniane indywidualnie ryzyko powikłań z nim związanych.

Skuteczność terapii ocenia się na podstawie przebiegu choroby, indywidualnych cech pacjenta oraz kryteriów prognostycznych, zgodnie z obowiązującymi standardami.

Zmiana terapii w obrębie leczenia początkowego oraz zmiana terapii w ramach leczenia II rzutu nie wymaga cewnikowania prawego serca.

W przypadku nietolerancji leczenia II rzutu możliwy jest powrót do terapii początkowej bez dodatkowej kwalifikacji pacjenta.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów NFZ;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Badania przy kwalifikacji

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej i profilu ryzyka;

2)test 6-minutowego marszu – jeśli parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania (nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory);

3)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

4)badanie echokardiograficzne.

Badania inwazyjne

1.2.1.Cewnikowanie prawego serca (badanie hemodynamiczne) z oceną:

1)ciśnienia zaklinowania lub końcoworozkurczowe w lewej komorze;

2)indeksowanego naczyniowego oporu płucnego;

3)pojemności minutowej;

4)saturacji mieszanej krwi żylnej

i przeprowadzeniem ostrego testu wazoreaktywności w wybranych przypadkach określonych w kryteriach włączenia.

1.2.2.W przypadku ciężkiego stanu pacjenta diagnostyczne cewnikowanie prawego serca można odłożyć do czasu uzyskania stabilizacji klinicznej wyłącznie pod warunkiem, że na podstawie badania echokardiograficznego tętnicze nadciśnienie płucne jest najbardziej prawdopodobną przyczyną ciężkiego stanu pacjenta i odroczenie leczenia stanowi zagrożenie życia; po ustabilizowaniu stanu konieczne jest niezwłoczne wykonanie cewnikowania serca.

1.2.3.Wymóg cewnikowania prawego serca przy kwalifikacji nie dotyczy:

1)pacjentów uprzednio leczonych lekami dostępnymi w ramach programów lekowych, u których TNP było potwierdzone cewnikowaniem prawego serca w przeszłości;

2)pacjentów z zespołem Eisenmengera, jeśli cewnikowanie prawego serca było wykonane u nich w przeszłości i potwierdziło rozpoznanie TNP.

Monitorowanie leczenia

Ocena postępu leczenia powinna być wykonywana w stanie możliwie jak najbardziej stabilnym.

Możliwe jest, po wyrażeniu zgody przez lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty w programie w formie zdalnej konsultacji i przesunięcie wykonania badań w programie na późniejszy okres o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo prowadzonej terapii. W takiej sytuacji możliwe jest dostarczenie leków przez szpital do miejsca zamieszkania pacjenta lub wydanie leków osobie przez niego upoważnionej w ilości każdorazowo nie większej niż niezbędna do zabezpieczenia 3-4 miesięcy terapii (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków).

Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania.

Osobiste stawiennictwo pacjenta w ośrodku prowadzącym terapię nie może być jednak rzadsze niż 2 razy w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, w tym zjawisk epidemicznych, kiedy dopuszcza się osobiste stawiennictwo w ośrodku prowadzącym terapię nie rzadziej niż 1 raz w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy.

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej;

2)test 6-minutowego marszu (z wyjątkiem pacjentów w IV klasie czynnościowej); w przypadku dzieci dotyczy pacjentów, których parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania);

3)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

4)badanie echokardiograficzne (w przypadku rozbieżności wyników badań podstawowych);

–wykonuje się co 3 - 6 miesięcy lub w terminie wcześniejszym w zależności od wskazań klinicznych, w przypadku pogorszenia samopoczucia lub stanu chorego. Do podjęcia decyzji terapeutycznych mogą być użyte również badania wykonane nie w ramach rutynowej kontroli co 3-6 miesięcy, ale również wykonane w przypadku pogorszenia samopoczucia lub pogorszenia stanu pacjenta. W tej sytuacji odstęp 3-6 miesięcy do następnych rutynowych badań kontrolnych wymaganych przez program można także liczyć od momentu wspomnianych dodatkowych badań przeprowadzonych w terminie wcześniejszym ze wskazań klinicznych.

Badania inwazyjne

Wykonywanie kontrolnego cewnikowania serca – nie jest konieczne do monitorowania terapii, chyba że istnieją wskazania kliniczne.

Wykonanie cewnikowania prawego serca nie jest wymagane u pacjentów z zespołem Eisenmengera ani w celu monitorowania ani w celu zmiany sposobu leczenia.

Skuteczność terapii ocenia się na podstawie przebiegu choroby, indywidualnych cech pacjenta oraz kryteriów prognostycznych, zgodnie z obowiązującymi standardami.

Zmiana terapii w obrębie leczenia początkowego oraz zmiana terapii w ramach leczenia II rzutu nie wymaga cewnikowania prawego serca.

W przypadku nietolerancji leczenia II rzutu możliwy jest powrót do terapii początkowej bez dodatkowej kwalifikacji pacjenta.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów NFZ;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Badania przy kwalifikacji u dzieci leczonych traktem Fontanowskim

Badania nieinwazyjne

1)badanie echokardiograficzne;

2)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

3)ocena klasy czynnościowej;

4)test 6-minutowego marszu – jeśli parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania (nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory).

Badania inwazyjne

1.2.1.Cewnikowanie serca (badanie hemodynamiczne) z oceną:

1)ciśnienia końcoworozkurczowego w komorze/ciśnienia zaklinowania;

2)indeksowanego naczyniowego oporu płucnego (PVRi) i gradientu transpulmonarnego (TPG);

3)przepływu płucnego i systemowego;

4)saturacji z żył centralnych (SVC, IVC), tętnicy płucnej, saturacji krwi tętniczej (Ao).

Monitorowanie leczenia u dzieci leczonych traktem Fontanowskim

Ocena postępu leczenia powinna być wykonywana w stanie możliwie jak najbardziej stabilnym.

Możliwe jest, po wyrażeniu zgody lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty w programie w formie zdalnej konsultacji i przesuniecie wykonania badań w programie na późniejszy okres o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.

W takiej sytuacji możliwe jest dostarczenie leków przeze szpital do miejsca zamieszkania pacjent lub wydanie leków osobie upoważnionej w ilości każdorazowo nie większej niż niezbędna do zabezpieczenia 3-4 miesięcy terapii (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków).

Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania.

Osobiste stawiennictwo w ośrodku prowadzącym terapię nie może być jednak rzadsze niż 2 razy w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, w tym zjawisk epidemicznych, kiedy dopuszcza się osobiste stawiennictwo w ośrodku prowadzącym terapię nie rzadziej niż 1 raz w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy.

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej;

2)test 6-minutowego marszu – jeśli parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania (nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory);

3)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

4)badanie echokardiograficzne (w przypadku rozbieżności wyników badań podstawowych).

Badania wykonuje się co 3-6 miesięcy lub w terminie wcześniejszym w zależności od wskazań klinicznych, w przypadku pogorszenia samopoczucia lub stanu chorego. Do podjęcia decyzji terapeutycznych mogą być użyte również badania wykonane nie w ramach rutynowej kontroli co 3-6 miesięcy, ale również wykonane w przypadku pogorszenia samopoczucia lub stanu pacjenta. W tej sytuacji odstęp 3-6 miesięcy do następnych rutynowych badań kontrolnych wymaganych przez program można także liczyć od momentu wspomnianych dodatkowych badań przeprowadzonych w terminie wcześniejszym ze wskazań klinicznych.

Badania inwazyjne

Nie są wymagane rutynowo w monitorowaniu pacjenta – wskazane w przypadku pogorszenia klinicznego.

Badania przy kwalifikacji u dzieci z nadciśnieniem płucnym i z dysplazją oskrzelowo-płucną

Badania nieinwazyjne

1)badanie echokardiograficzne;

2)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności).

Badania inwazyjne

Nie są wymagane do kwalifikacji do terapii w programie - podstawą jest badanie echokardiograficznej.

W przypadku braku poprawy po 6 tygodniach leczenia w programie konieczna jest weryfikacja rozpoznania na podstawie cewnikowania serca z oceną:

1)ciśnienia końcoworozkurczowego w lewej komorze/zaklinowania;

2)indeksowanego naczyniowego oporu płucnego;

3)pojemności minutowej;

4)saturacji mieszanej krwi żylnej;

i przeprowadzeniem ostrego testu wazoreaktywności w wybranych przypadkach.

Monitorowanie leczenia u dzieci z nadciśnieniem płucnym i z dysplazją oskrzelowo-płucną

Badania nieinwazyjne

1)ocena klasy czynnościowej;

2)test 6-minutowego marszu – jeśli parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania (nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory);

3)oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);

4)badanie echokardiograficzne (w przypadku rozbieżności wyników badań podstawowych).

Badania inwazyjne

Nie są wymagane rutynowo w monitorowaniu pacjenta – wskazane w przypadku pogorszenia klinicznego.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów NFZ;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.31

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.31 – bezpłatnieZgłoś się