O programie
Program jest przeznaczony dla dorosłych z zespołem hipereozynofilowym (HES), czyli chorobą, w której utrzymuje się bardzo duża liczba eozynofilów (rodzaj białych krwinek) i dochodzi do uszkodzenia narządów (D72.11). W programie stosuje się mepolizumab, a o kwalifikacji decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Kto może się zakwalifikować:
- osoby w wieku co najmniej 18 lat,
- osoby z rozpoznanym HES, z udokumentowaną dużą liczbą eozynofilów we krwi lub w tkankach i uszkodzeniem co najmniej jednego narządu, po wykluczeniu innych przyczyn,
- osoby z co najmniej dwoma zaostrzeniami choroby w ostatnim roku,
- osoby wcześniej leczone prednizonem lub podobnym lekiem przez co najmniej 4 tygodnie,
- osoby z wykluczonym zakażeniem pasożytniczym i ujemnym wynikiem badania w kierunku genu FIP1L1-PDGFRA,
- kobiety, u których wykluczono ciążę i karmienie piersią.
Lek podaje się podskórnie raz na 4 tygodnie. Po co najmniej czterech wizytach w ośrodku leczenie może być kontynuowane w domu, jeśli lekarz i pacjent uznają to za właściwe. Badania krwi, EKG, spirometrię i ocenę skuteczności wykonuje się po 32. i 52. tygodniu, a potem co 32 tygodnie.
Leczenie kończy się m.in. przy nieskuteczności, czyli zaostrzeniach choroby przez co najmniej 3 miesiące w ciągu roku obserwacji, przy nadwrażliwości na lek, ciężkiej toksyczności lub braku współpracy pacjenta. W razie ciąży lekarz może zawiesić leczenie.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: kujawsko-pomorskie (1) · lubelskie (3) · lubuskie (2) · łódzkie (4) · małopolskie (1) · mazowieckie (6) · opolskie (1) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (2) · świętokrzyskie (2) · warmińsko-mazurskie (2) · wielkopolskie (2) · zachodniopomorskie (1)
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Czerwona Góra 10, 26-060 Chęcinybrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Jana Dekerta 1, 66-400 Gorzów Wielkopolski1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc · stan na październik 2026
- ul. Ziołowa 45-47, 40-635 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Henryka Dąbrowskiego 25, 40-032 Katowicebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Artwińskiego 3, 25-734 Kielcebrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 22 ośrodki
- ul. Botaniczna 3, 31-503 Kraków
- ul. Głuska 1, 20-442 Lublinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. dra Kazimierza Jaczewskiego 8, 20-090 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. dr. Stefana Kopcińskiego 22, 90-153 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- Stacja dializul. Stefana Żeromskiego 113, 90-549 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wojska Polskiego 37, 10-228 Olsztyn
- ul. Jagiellońska 78, 10-357 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Katowicka 64, 45-061 Opolebrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Wojska Polskiego 43, 64-920 Piłabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyczna 19, 09-400 Płockbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań-Grunwaldbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Chopina 2, 35-055 Rzeszówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
- ul. Indiry Gandhi 14, 02-776 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Spartańska 1, 02-637 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Szaserów 128, 04-141 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Peowiaków 1, 22-400 Zamośćbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Kliniczny oddział okulistykiul. Zyty 26, 65-046 Zielona Górabrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Mepolizumab | Nucala (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.169
Kto może być leczony w programie lekowym B.169?
Program B.169 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: inne zaburzenia dotyczące krwinek białych (D72.11), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.169?
W programie B.169 stosuje się: mepolizumab. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.169?
Program B.169 realizuje 30 ośrodków w 15 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Łódź, Katowice, Lublin, Olsztyn, Białystok. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.169?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.169?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Do programu kwalifikowani są pacjenci spełniający łącznie kryteria:
1)wiek ≥ 18 lat;
2)rozpoznanie zespołu hipereozynofilowego (HES) na podstawie wywiadu hipereozynofilii przebiegającej z uszkodzeniem lub dysfunkcją ≥ 1 narządu pod warunkiem wykluczenia innych potencjalnych przyczyn uszkodzeń, przy czym do rozpoznania hipereozynofilii konieczne jest udokumentowanie w przeszłości lub w momencie przeprowadzenia badania kwalifikującego co najmniej jednego poniższych:
a)bezwzględna liczba eozynofilów >1500 komórek/μl we krwi obwodowej w dwóch badaniach w odstępie co najmniej jednego miesiąca
lub
b)potwierdzenie tkankowej eozynofilii na podstawie co najmniej jednego z następujących:
•w badaniu szpiku kostnego odsetek eozynofilów >20% wszystkich komórek jądrzastych
•rozległy (w opinii patologa) naciek eozynofilowy w badaniu wycinka tkanki
•wyraźne odkładanie się białek ziarnistości eozynofilów w badaniu wycinka tkanki;
3)niewystarczająca kontrola HES definiowana jako wystąpienie co najmniej dwóch zaostrzeń HES w ostatnim roku, z liczbą eozynofilów ≥1000 kom./μl w momencie kwalifikacji albo w ciągu 12 miesięcy poprzedzających kwalifikację chorego do leczenia w programie. Zaostrzenie rozpoznaje się na podstawie nasilenia objawów HES lub ≥ 2-krotnego zwiększenia liczby eozynofilów wymagającego zwiększenia dawki systemowych glikokortykosteroidów lub zwiększenia dawki/dodania leków cytotoksycznych lub immunosupresyjnych stosowanych w leczeniu HES;
4)wykluczenie zakażenia pasożytniczego na podstawie prawidłowego wyniku badania kału;
5)wcześniejsze leczenie HES obejmujące prednizon lub jego ekwiwalent w dawce ≥10 mg/d z lub bez leków cytotoksycznych czy immunosupresyjnych przez co najmniej 4 tygodnie;
6)udokumentowany ujemny wynik badania w kierunku genu fuzyjnego FIP1L1 PDGFRA;
7)wykluczenie przewlekłej białaczki eozynofilowej (CEL) oraz nowotworów mieloidalnych z eozynofilią na podstawie biopsji aspiracyjnej lub trepanobiopsji szpiku jako badań opcjonalnych (do decyzji lekarza prowadzącego);
8)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (zwanej dalej ChPL);
9)nieobecność istotnych schorzeń współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
10)brak przeciwwskazań do stosowania leku zgodnie z aktualną ChPL;
11)wykluczenie okresu ciąży lub karmienia piersią.
Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni substancjami czynnymi finansowanymi w programie lekowym w ramach innego sposobu finansowania terapii (za wyjątkiem trwających badań klinicznych tych leków), pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego. W przypadku przerwy w leczeniu dłuższej niż 6 miesięcy chory wymaga ponownej kwalifikacji do programu.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
W ramach programu lekowego udostępnia się terapie:
1)mepolizumabem,
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Kwalifikacja świadczeniobiorców do programu przeprowadzana jest przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich - Sekcja ds. Zespołów Autozapalnych i Obrzęku Naczynioruchowego (dalej jako Zespół Koordynacyjny).
Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)nieskuteczność leczenia definiowana jako wystąpienie zaostrzeń choroby przez okres przynajmniej 3 miesięcy w obserwacji 12-miesięcznej. Zaostrzenie rozumiane jest jako:
a)udokumentowane, związane z HES pogorszenie objawów klinicznych wymagające zwiększenia podtrzymującej dawki kortykosteroidów o co najmniej 10 mg ekwiwalentu prednizonu/dobę przez ≥ 5 dni lub zwiększenie/dodanie jakiejkolwiek terapii cytotoksycznej lub immunosupresyjnej w HES;
2)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
3)wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą;
4)wystąpienie zagrażającej życiu lub nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
5)brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów.
Stosowanie mepolizumabu u kobiet w ciąży należy rozważać jedynie wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku zajścia w ciążę lekarz może zdecydować o zawieszeniu terapii mepolizumbem. W trakcie zawieszenia terapii pacjentka pozostaje w programie lekowym i jest obserwowana. Po porodzie i okresie karmienia piersią lekarz może zdecydować o ponownym rozpoczęciu podawania leku.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia z programu, o których mowa w pkt 3.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Zalecana i jednocześnie maksymalna dawka mepolizumabu to 300 mg podawane podskórnie raz na 4 tygodnie.
Modyfikacja dawkowania
Sposób podawania, zmniejszenie dawki oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia lub wydłużenia odstępu pomiędzy kolejnymi dawkami u pacjentów, u których uzyskano cel terapii, prowadzone zgodnie z aktualną ChPL lub przyjętą praktyką kliniczną.
Kontynuacja leczenia w warunkach domowych
Pacjent odbywa w ośrodku minimum cztery wizyty monitorujące w odstępach zgodnych z dawkowaniem leku. Leczenie może być kontynuowane w warunkach domowych, jeśli lekarz i pacjent uznają to za właściwe.
Wizyty mają też na celu edukację pacjenta w zakresie administrowania leku – samodzielnego lub przez opiekuna prawnego.
Pacjent lub opiekunowie prawni pacjenta muszą być poinstruowani odnośnie techniki podawania leku, prowadzenia dziennika leczenia oraz rozpoznawania działań niepożądanych (ciężkich reakcji alergicznych) i czynności, które należy podjąć w przypadku ich wystąpienia.
Pacjent otrzymuje leki dla celów terapii domowej w ośrodku prowadzącym terapię w programie lekowym danego pacjenta na okres pomiędzy wizytami w ośrodku.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji do programu
1)morfologia krwi z rozmazem, w tym ocena eozynofilii;
2)aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT);
3)aktywność dehydrogenazy mleczanowej (LDH);
4)stężenie kreatyniny w surowicy krwi;
5)elektrokardiogram (EKG);
6)echokardiografia serca (wynik ważny do 1 miesiąca przed kwalifikacją);
7)stężenie troponiny sercowej oraz NT-proBNP w surowicy krwi;
8)RTG lub TK klatki piersiowej (wynik ważny do 1 miesiąca przed kwalifikacją);
9)USG lub TK jamy brzusznej;
10)spirometria;
11)biopsja aspiracyjna lub trepanobiopsja szpiku kostnego, jeśli dotyczy (wynik ważny do 1 miesiąca przed kwalifikacją);
12)badanie ogólne moczu;
13)badanie PCR lub badanie FISH na obecność rearanżacji FIP1L1 PDGFRA (możliwe wykorzystanie badań wykonanych wcześniej);
14)badania diagnostyczne mające na celu wykluczenie przyczyn reaktywnej hipereozynofilii;
15)ocena stanu sprawności wg skali ECOG;
16)test ciążowy (u kobiet w wieku rozrodczym) wykonany nie wcześniej niż 7 dni przed wydaniem leku.
Monitorowanie leczenia
Po 32 i 52 tygodniu od pierwszego podania substancji czynnej oraz każdym kolejnym 32 tygodniu leczenia należy wykonać:
1)morfologię krwi z rozmazem, w tym ocena eozynofilii;
2)aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT);
3)aktywność dehydrogenazy mleczanowej (LDH);
4)stężenie białka C-reaktywnego (CRP) w surowicy krwi;
5)stężenie kreatyniny w surowicy krwi;
6)elektrokardiogram (EKG);
7)echokardiografię serca (jeśli była dysfunkcja przy kwalifikacji do programu wskazująca na zajęcie narządowe);
8)stężenie troponiny sercowej oraz NT-proBNP w surowicy krwi (jeśli było nieprawidłowe przy kwalifikacji do programu);
9)spirometrię;
10)badanie ogólne moczu;
11)RTG lub TK klatki piersiowej (jeśli były zmiany przy kwalifikacji do programu wskazujące na zajęcie narządowe);
12)USG lub TK jamy brzusznej (jeśli były zmiany przy kwalifikacji do programu wskazujące na zajęcie narządowe);
13)ocenę stanu sprawności wg skali ECOG;
14)ocenę skuteczności zastosowanej terapii na podstawie:
a)braku pogorszenie objawów klinicznych;
b)braku konieczności zwiększenia podtrzymującej dawki kortykosteroidów o co najmniej 10 mg ekwiwalentu prednizonu/dobę przez 5 dni lub braku konieczności zwiększenia dawki lub dodania leków cytotoksycznych lub immunosupresyjnych.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolera Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ (informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej), zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.169
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.