Zmiany od 1 października 2026
- Zmieniony tekst programu: badania i monitorowanie.
O programie
Program jest przeznaczony dla dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PCHN) (N18), które są niskiego wzrostu. W programie stosuje się hormon wzrostu (somatropinę), a o włączeniu do programu decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu.
Kto może się zakwalifikować:
- dzieci spełniające kryterium dotyczące eGFR (wskaźnika pracy nerek),
- dzieci w wieku powyżej 6 miesięcy, ze wzrostem poniżej 10. centyla i tempem wzrastania poniżej 25. centyla,
- dzieci, u których wykluczono inne przyczyny niskiego wzrostu,
- dzieci, u których kości długie mogą jeszcze rosnąć (niezarośnięte nasady kości ocenione na podstawie wieku kostnego).
Lek podaje się codziennie wieczorem, w dawce zależnej od masy ciała. W 4.–5. stadium choroby badania krwi wykonuje się co 30 dni, a co 90 dni m.in. badania krwi i konsultację dietetyka. Po 90 dniach leczenia oznacza się stężenie IGF-1 (insulinopodobnego czynnika wzrostu). Raz w roku wykonuje się szerszy zestaw badań, m.in. RTG ręki do oceny wieku kostnego, densytometrię (badanie gęstości kości), RTG stawów biodrowych i konsultację ortopedyczną. Lekarz może czasowo wstrzymać podawanie leku przy ciężkiej nadczynności przytarczyc (stężenie PTH, czyli parathormonu, powyżej 500 pg/ml) albo po osiągnięciu przewidywanego wzrostu lub 75. centyla wzrostu. Leczenie wznawia się bez ponownej kwalifikacji: po spadku PTH poniżej 300 pg/ml albo gdy tempo wzrastania obniży się o 1 kanał centylowy.
Leczenie kończy się m.in. przy innej niż PCHN przyczynie niskiego wzrostu, niewyrównanej cukrzycy, chorobie nowotworowej, przyroście wzrostu poniżej 3 cm na rok, osiągnięciu wieku kostnego powyżej 16 lat u dziewczynek i powyżej 18 lat u chłopców, a także przy rzekomym guzie mózgu (pseudo tumor cerebri) lub złuszczeniu nasady kości udowej.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Somatropina | Genotropin 12, Genotropin 5, Omnitrope (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.38
Kto może być leczony w programie lekowym B.38?
Program B.38 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: przewlekła niewydolność nerek (N18), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.38?
W programie B.38 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.38?
Program B.38 realizuje 1 ośrodek, m.in. w miejscowościach: Warszawa. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.38?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Co się zmieniło w programie B.38 od 1 października 2026?
Zmieniony tekst programu: badania i monitorowanie. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.38?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
1)eGFR<75 ml/min/ 1,73m2;
2)wysokość ciała dziecka poniżej <3centyla dla płci i wieku metrykalnego;
3)pacjenci z PCHN stadium 3-5 lub dializowani w wieku > 6 miesięcy życia ze wzrostem < 10 centyla i tempem wzrastania < 25centyla;
4)wykluczenie innych przyczyn niskorosłości;
5)niezarośnięte nasady kości długich (na podstawie wieku szkieletowego).
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Do czasu aktualizacji aplikacji SMPT, dopuszcza się udział pacjenta w programie na podstawie akceptacji Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu, uzyskanej w inny sposób niż za pośrednictwem aplikacji SMPT.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)inna aniżeli PCHN przyczyna niskorosłości;
2)niewyrównana cukrzyca;
3)choroba nowotworowa;
4)niezadowalający efekt leczenia, tj. przyrost wysokości ciała świadczeniobiorcy leczonego hormonem wzrostu poniżej 3cm na rok (nie dotyczy dziewcząt z wiekiem kostnym powyżej 14 lat oraz chłopców z wiekiem kostnym powyżej 16 lat);
5)osiągnięcie wieku kostnego powyżej 16 lat przez dziewczynkę i powyżej 18 lat przez chłopca;
6)pseudo tumor cerebri;
7)złuszczenia nasady kości udowej.
Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.
•Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o czasowym zawieszeniu w podawaniu leku w przypadku wystąpienia ciężkiej nadczynności przytarczyc (PTH > 500pg/ml) i powrót do leczenia, gdy PTH < 300pg/ml). Chorzy, u których czasowo przerwano leczenie, będą ponownie włączani do podawania leku bez konieczności ponownej kwalifikacji przez Zespół Koordynujący.
•Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o czasowym zawieszeniu w podawaniu leku w przypadku osiągnięcia przez pacjenta prognozowanego wzrostu lub 75 centyla wzrostu; Chorzy, u których czasowo przerwano leczenie, będą ponownie włączani do podawania leku bez konieczności ponownej kwalifikacji przez Zespół Koordynujący, gdy tempo wzrastania ulegnie obniżeniu o 1 kanał centylowy.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,33 mg-0,37 mg (1,0-1,1 IU)/kg masy ciała/tydzień.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
Badania wykonywane według standardów diagnozowania świadczeniobiorców z przewlekłą chorobą nerek (kreatynina, mocznik, Ca, P, ALP, PTH, gazometria, 25OHD3, albuminy, białko całkowite, glukoza, morfologia, lipidogram).
1)pomiar stężenia IGF-1;
2)hemoglobina glikowana Hb1Ac;
3)stężenie TSH i fT4;
4)badania densytometryczne;
5)RTG stawów biodrowych;
6)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);
7)badanie dna oka;
8)ocena dojrzewania wg skali Tannera.
Monitorowanie leczenia
2.1 Co 30 dni w 4 - 5 stadium choroby:
1)stężenie parathormonu (intact PTH);
2)fosfataza alkaliczna;
3)białko całkowite, albuminy;
4)stężenie glukozy na czczo;
5)stężenie kreatyniny;
6)stężenie mocznika;
7)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);
8)morfologia krwi z rozmazem;
9)gazometria.
2.2 Co 90 dni:
1)konsultacja dietetyka;
2)stężenie parathormonu (intact PTH);
3)fosfataza alkaliczna;
4)białko całkowite, albuminy;
5)stężenie glukozy na czczo;
6)stężenie kreatyniny;
7)stężenie mocznika;
8)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);
9)morfologia krwi z rozmazem;
10)gazometria.
2.3 Po 90 dniach:
1)stężenie IGF-1.
2.4 Co 365 dni:
1)lipidogram, stężenie IGF-1;
2)stężenie parathormonu (intact PTH);
3)fosfataza alkaliczna;
4)białko całkowite, albuminy;
5)stężenie glukozy na czczo;
6)stężenie kreatyniny;
7)stężenie mocznika;
8)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);
9)morfologia krwi z rozmazem;
10)gazometria;
11)pomiar stężenia TSH, fT3;
12)Hemoglobina glikowana Hb1Ac;
13)stężenie witaminy 25OH wit. D lub/i wit. 1,25(OH)2D3 w uzasadnionych przypadkach;
14)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);
15)badania densytometryczne;
16)RTG stawów biodrowych;
17)konsultacja ortopedyczna.
Przy podejrzeniu złuszczenia nasady głowy kości udowej, u innych w zależności od potrzeb.
Badania wykonywane według standardów monitorowania terapii hormonem wzrostu świadczeniobiorców PCHN.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.38
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.