programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.38 Leczenie niskorosłych dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PCHN)

Przewlekła niewydolność nerek (N18) · nefrologia

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • przewlekła niewydolność nerek (N18)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • somatropina
Szczegóły leków
Gdzie
1 ośrodek
Pacjenci
62 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

Zmiany od 1 października 2026

  • Zmieniony tekst programu: badania i monitorowanie.

Zobacz, co dokładnie się zmieniło

O programie

Program jest przeznaczony dla dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PCHN) (N18), które są niskiego wzrostu. W programie stosuje się hormon wzrostu (somatropinę), a o włączeniu do programu decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu.

Kto może się zakwalifikować:

  • dzieci spełniające kryterium dotyczące eGFR (wskaźnika pracy nerek),
  • dzieci w wieku powyżej 6 miesięcy, ze wzrostem poniżej 10. centyla i tempem wzrastania poniżej 25. centyla,
  • dzieci, u których wykluczono inne przyczyny niskiego wzrostu,
  • dzieci, u których kości długie mogą jeszcze rosnąć (niezarośnięte nasady kości ocenione na podstawie wieku kostnego).

Lek podaje się codziennie wieczorem, w dawce zależnej od masy ciała. W 4.–5. stadium choroby badania krwi wykonuje się co 30 dni, a co 90 dni m.in. badania krwi i konsultację dietetyka. Po 90 dniach leczenia oznacza się stężenie IGF-1 (insulinopodobnego czynnika wzrostu). Raz w roku wykonuje się szerszy zestaw badań, m.in. RTG ręki do oceny wieku kostnego, densytometrię (badanie gęstości kości), RTG stawów biodrowych i konsultację ortopedyczną. Lekarz może czasowo wstrzymać podawanie leku przy ciężkiej nadczynności przytarczyc (stężenie PTH, czyli parathormonu, powyżej 500 pg/ml) albo po osiągnięciu przewidywanego wzrostu lub 75. centyla wzrostu. Leczenie wznawia się bez ponownej kwalifikacji: po spadku PTH poniżej 300 pg/ml albo gdy tempo wzrastania obniży się o 1 kanał centylowy.

Leczenie kończy się m.in. przy innej niż PCHN przyczynie niskiego wzrostu, niewyrównanej cukrzycy, chorobie nowotworowej, przyroście wzrostu poniżej 3 cm na rok, osiągnięciu wieku kostnego powyżej 16 lat u dziewczynek i powyżej 18 lat u chłopców, a także przy rzekomym guzie mózgu (pseudo tumor cerebri) lub złuszczeniu nasady kości udowej.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SomatropinaGenotropin 12, Genotropin 5, Omnitrope (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.38

Kto może być leczony w programie lekowym B.38?

Program B.38 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: przewlekła niewydolność nerek (N18), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.38?

W programie B.38 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.38?

Program B.38 realizuje 1 ośrodek, m.in. w miejscowościach: Warszawa. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.38?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Co się zmieniło w programie B.38 od 1 października 2026?

Zmieniony tekst programu: badania i monitorowanie. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.38?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

1)eGFR<75 ml/min/ 1,73m2;

2)wysokość ciała dziecka poniżej <3centyla dla płci i wieku metrykalnego;

3)pacjenci z PCHN stadium 3-5 lub dializowani w wieku > 6 miesięcy życia ze wzrostem < 10 centyla i tempem wzrastania < 25centyla;

4)wykluczenie innych przyczyn niskorosłości;

5)niezarośnięte nasady kości długich (na podstawie wieku szkieletowego).

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Do czasu aktualizacji aplikacji SMPT, dopuszcza się udział pacjenta w programie na podstawie akceptacji Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu, uzyskanej w inny sposób niż za pośrednictwem aplikacji SMPT.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)inna aniżeli PCHN przyczyna niskorosłości;

2)niewyrównana cukrzyca;

3)choroba nowotworowa;

4)niezadowalający efekt leczenia, tj. przyrost wysokości ciała świadczeniobiorcy leczonego hormonem wzrostu poniżej 3cm na rok (nie dotyczy dziewcząt z wiekiem kostnym powyżej 14 lat oraz chłopców z wiekiem kostnym powyżej 16 lat);

5)osiągnięcie wieku kostnego powyżej 16 lat przez dziewczynkę i powyżej 18 lat przez chłopca;

6)pseudo tumor cerebri;

7)złuszczenia nasady kości udowej.

Określenie czasu leczenia w programieJak długo trwa leczenie i kiedy lekarz ocenia jego skuteczność.

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

•Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o czasowym zawieszeniu w podawaniu leku w przypadku wystąpienia ciężkiej nadczynności przytarczyc (PTH > 500pg/ml) i powrót do leczenia, gdy PTH < 300pg/ml). Chorzy, u których czasowo przerwano leczenie, będą ponownie włączani do podawania leku bez konieczności ponownej kwalifikacji przez Zespół Koordynujący.

•Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o czasowym zawieszeniu w podawaniu leku w przypadku osiągnięcia przez pacjenta prognozowanego wzrostu lub 75 centyla wzrostu; Chorzy, u których czasowo przerwano leczenie, będą ponownie włączani do podawania leku bez konieczności ponownej kwalifikacji przez Zespół Koordynujący, gdy tempo wzrastania ulegnie obniżeniu o 1 kanał centylowy.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,33 mg-0,37 mg (1,0-1,1 IU)/kg masy ciała/tydzień.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

Badania wykonywane według standardów diagnozowania świadczeniobiorców z przewlekłą chorobą nerek (kreatynina, mocznik, Ca, P, ALP, PTH, gazometria, 25OHD3, albuminy, białko całkowite, glukoza, morfologia, lipidogram).

1)pomiar stężenia IGF-1;

2)hemoglobina glikowana Hb1Ac;

3)stężenie TSH i fT4;

4)badania densytometryczne;

5)RTG stawów biodrowych;

6)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

7)badanie dna oka;

8)ocena dojrzewania wg skali Tannera.

Monitorowanie leczenia

2.1 Co 30 dni w 4 - 5 stadium choroby:

1)stężenie parathormonu (intact PTH);

2)fosfataza alkaliczna;

3)białko całkowite, albuminy;

4)stężenie glukozy na czczo;

5)stężenie kreatyniny;

6)stężenie mocznika;

7)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);

8)morfologia krwi z rozmazem;

9)gazometria.

2.2 Co 90 dni:

1)konsultacja dietetyka;

2)stężenie parathormonu (intact PTH);

3)fosfataza alkaliczna;

4)białko całkowite, albuminy;

5)stężenie glukozy na czczo;

6)stężenie kreatyniny;

7)stężenie mocznika;

8)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);

9)morfologia krwi z rozmazem;

10)gazometria.

2.3 Po 90 dniach:

1)stężenie IGF-1.

2.4 Co 365 dni:

1)lipidogram, stężenie IGF-1;

2)stężenie parathormonu (intact PTH);

3)fosfataza alkaliczna;

4)białko całkowite, albuminy;

5)stężenie glukozy na czczo;

6)stężenie kreatyniny;

7)stężenie mocznika;

8)jonogram w surowicy krwi (Na+, K+, Ca++, Ca, P);

9)morfologia krwi z rozmazem;

10)gazometria;

11)pomiar stężenia TSH, fT3;

12)Hemoglobina glikowana Hb1Ac;

13)stężenie witaminy 25OH wit. D lub/i wit. 1,25(OH)2D3 w uzasadnionych przypadkach;

14)RTG śródręcza z bliższą przynasadą kości przedramienia (do oceny wieku kostnego);

15)badania densytometryczne;

16)RTG stawów biodrowych;

17)konsultacja ortopedyczna.

Przy podejrzeniu złuszczenia nasady głowy kości udowej, u innych w zależności od potrzeb.

Badania wykonywane według standardów monitorowania terapii hormonem wzrostu świadczeniobiorców PCHN.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.38

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.38 – bezpłatnieZgłoś się