O programie
Program jest przeznaczony dla niskorosłych dzieci, które urodziły się zbyt małe w stosunku do czasu trwania ciąży (R62.9). Obejmuje leczenie hormonem wzrostu (somatotropiną), a do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa NFZ.
Kto może się zakwalifikować:
- masa lub długość ciała przy urodzeniu poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci, czyli wyraźnie poniżej normy;
- wiek powyżej 4 lat;
- wzrost poniżej 3. centyla dla płci i wieku oraz zbyt wolne tempo wzrastania, ocenione w co najmniej 6-miesięcznej obserwacji;
- wiek kostny, oceniany na zdjęciu RTG ręki, poniżej 14 lat u dziewczynek i poniżej 16 lat u chłopców;
- wykluczenie innych przyczyn niskorosłości, stężenie hormonu wzrostu w testach co najmniej 10 ng/ml oraz brak przeciwwskazań w badaniu TK lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
Hormon wzrostu podaje się codziennie wieczorem. Badania kontrolne, m.in. pomiary wzrostu i masy ciała, ciśnienia oraz badania krwi (np. IGF-1, glukoza, hormony tarczycy), wykonuje się po 90 dniach, potem co 180 dni, a część badań, w tym RTG ręki do oceny wieku kostnego, co 365 dni.
Leczenie kończy się m.in. przy przyroście wzrostu poniżej 2 cm na rok, osiągnięciu wieku kostnego powyżej 14 lat u dziewczynek i 16 lat u chłopców, cukrzycy, ujawnieniu lub nawrocie choroby rozrostowej albo braku zgody lub współpracy; decyzję podejmuje Zespół Koordynacyjny.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)
- Klinika pediatrii i nefrologiiul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Oddział pediatrii, endokrynologii i diabetologiiul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszcz6 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 69 dni · stan na październik 2026
- ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańskbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Medyków 16, 40-752 Katowice1 osoba oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 25 dni · stan na październik 2026
- ul. Artwińskiego 1, 25-734 Kielcebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Wielicka 265, 30-663 Krakówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublinbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódźbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 10 ośrodków
- ul. Pomorska 251, 92-213 Łódźbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. Żołnierska 18 a, 10-561 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów65 osób oczekuje w 1 z 2 miejsc, średnio 21 dni · stan na październik 2026
- ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecinbrak oczekujących · stan na wrzesień 2026
- ul. św. Józefa 53-59, 87-100 Toruńbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Marcina Kasprzaka 17 a, 01-211 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- al. Eja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawabrak oczekujących · stan na październik 2026
- Poradnia urologicznaul. Williama Heerleina Lindleya 4, 02-005 Warszawa
- ul. Borowska 213, 50-556 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Somatropina | Omnitrope (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.64
Kto może być leczony w programie lekowym B.64?
Program B.64 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.64?
W programie B.64 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.64?
Program B.64 realizuje 18 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.64?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.64?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
Kryteria kwalifikacji
urodzeniowa masa lub długość ciała poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci dziecka wg. norm populacyjnych;
wiek > 4 lat;
niskorosłość, tj. wysokość ciała poniżej 3 centyla dla płci i wieku, na siatkach centylowych dla populacji dzieci polskich;
upośledzone tempo wzrastania, tj. poniżej −1 SD w odniesieniu do tempa wzrastania populacji dzieci polskich (wymagany jest co najmniej 6-miesięczny okres obserwacji);
wiek kostny poniżej 14 lat dla dziewczynki i poniżej 16 lat dla chłopca, oceniany metodą Greulich’a-Pyle;
wykluczenie innych, aniżeli SGA lub IUGR, przyczyn niskorosłości;
stężenie hormonu wzrostu ≥ 10 nq/ml stwierdzone na podstawie 2 spośród 4 testów stymulacji sekrecji tego hormonu lub na podstawie testu nocnego wyrzutu hormonu wzrostu (co najmniej 5 pomiarów stężeń hormonu wzrostu);
brak przeciwskazań do terapii hormonem wzrostu stwierdzonych na podstawie wyników TK z kontrastem lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione
łącznie.
Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.
Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds.
Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
Kryteria wyłączenia
złuszczenie głowy kości udowej;
pseudo-tumor cerebri;
cukrzyca;
ujawnienie lub wznowa choroby rozrostowej;
brak zgody świadczeniobiorcy na kontynuację leczenia lub brak współpracy świadczeniobiorcy;
niezadowalający efekt leczenia definiowany jako przyrost wysokości ciała świadczeniobiorcy leczonego hormonem wzrostu poniżej 2 cm/rok;
osiągnięcie wieku kostnego powyżej 14 lat przez dziewczynkę i powyżej 16 lat przez chłopca;
znacznie nasilone zaburzenia proporcji budowy ciała;
duże wrodzone wady rozwojowe, upośledzające podstawowe funkcje życiowe;
aberracje chromosomowe związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób rozrostowych;
podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci stwierdzone przez okres 3 miesięcy po wstrzymaniu terapii hormonem wzrostu.
Pozostałe zasady programuCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.
Określenie czasu leczenia w programie
Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół
Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.
2.1 W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych kryteriów, po uzyskaniu zgody Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu, należy wstrzymać podawanie hormonu wzrostu:
objawy pseudo-tumor cerebri;
podejrzenie złuszczenia głowy kości udowej;
podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci.
O wznowieniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu na podstawie wykonanych badań.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,48–1,29 IU/kg/tydz. (0,16–0,43 mg/kg/tydz.), optymalnie ok. 0,75 IU/kg/tydz. (0,25 mg/kg/tydz.).
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Badania przy kwalifikacji
pomiar stężenia IGF-1;
pomiar stężenia IGFBP3;
ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;
pomiar stężenia glukozy we krwi i odsetka glikowanej hemoglobiny (HbA1C);
test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;
pomiar stężeń triglicerydów;
pomiar stężeń całkowitego cholesterolu;
pomiar frakcji HDL cholesterolu;
pomiar frakcji LDL cholesterolu;
pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
badanie dna oka;
pomiar stężenia TSH;
pomiar stężenia fT4;
pomiar stężenia fT3;
RTG śródręcza ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego, jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);
morfologia krwi z rozmazem;
u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;
u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;
2 testy spośród 4 testów stymulujących sekrecję hormonu wzrostu:
test z insuliną, test z klonidyną, test z glukagonem, test z levodopą;
obrazowanie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej (TK z kontrastem lub MRI);
w uzasadnionych przypadkach (cechy dysmorfii lub wrodzone wady rozwojowe) konsultacja genetyczna, poszerzona o kariotyp lub badanie molekularne;
USG jamy brzusznej;
USG serca;
inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.
Monitorowanie leczenia
2.1 Po 90 dniach jednorazowo od rozpoczęcia terapii pomiar stężenia IGF-1;
pomiar stężenia IGFBP3;
ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;
pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
2.2 Co 180 dni pomiar glikemii na czczo;
określenie odsetka glikowanej hemoglobiny HBA1c;
pomiar stężenia IGF-1 (w przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia badanie wykonywane co 90 dni);
pomiar stężenia TSH;
pomiar stężenia fT4;
pomiar stężenia fT3;
jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);
ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała, oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;
pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.
2.3 Co 365 dni test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;
pomiar stężenia IGFBP3;
pomiar stężenia triglicerydów;
pomiar stężenia całkowitego cholesterolu;
pomiar frakcji LDL cholesterolu;
pomiar frakcji HDL cholesterolu;
w przypadku podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi:
badanie dna oka, 24-godzinny pomiar ciśnienia tętniczego metodą Holtera;
RTG śródręcza, ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego;
morfologia krwi z rozmazem;
u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;
u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;
w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:
USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna;
w zależności od potrzeb:
USG jamy brzusznej, USG klatki piersiowej, konsultacja ortopedyczna, konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, konsultacja hemato-onkologa, konsultacja genetyczna, konsultacja psychologiczna, TK, MRI, inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.
W przypadku wstrzymania leczenia hormonem wzrostu:
w przypadku wystąpienia objawów pseudo-tumor cerebri:
konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, jonogram surowicy krwi, obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego TK z kontrastem lub MRI;
w przypadku podwyższonego stężenia IGF-1:
pomiar stężenia IGF-1 co 90 dni;
w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:
USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna.
Monitorowanie programu
gromadzenie w dokumentacji medycznej monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ:
informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgłoś się do programu B.64
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.