programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.64 Leczenie hormonem wzrostu niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży (SGA lub IUGR)

Brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9) · pediatria

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • somatropina
Szczegóły leków
Gdzie
18 ośrodków w 14 województwach
Pacjenci
1 643 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

O programie

Program jest przeznaczony dla niskorosłych dzieci, które urodziły się zbyt małe w stosunku do czasu trwania ciąży (R62.9). Obejmuje leczenie hormonem wzrostu (somatotropiną), a do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa NFZ.

Kto może się zakwalifikować:

  • masa lub długość ciała przy urodzeniu poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci, czyli wyraźnie poniżej normy;
  • wiek powyżej 4 lat;
  • wzrost poniżej 3. centyla dla płci i wieku oraz zbyt wolne tempo wzrastania, ocenione w co najmniej 6-miesięcznej obserwacji;
  • wiek kostny, oceniany na zdjęciu RTG ręki, poniżej 14 lat u dziewczynek i poniżej 16 lat u chłopców;
  • wykluczenie innych przyczyn niskorosłości, stężenie hormonu wzrostu w testach co najmniej 10 ng/ml oraz brak przeciwwskazań w badaniu TK lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Hormon wzrostu podaje się codziennie wieczorem. Badania kontrolne, m.in. pomiary wzrostu i masy ciała, ciśnienia oraz badania krwi (np. IGF-1, glukoza, hormony tarczycy), wykonuje się po 90 dniach, potem co 180 dni, a część badań, w tym RTG ręki do oceny wieku kostnego, co 365 dni.

Leczenie kończy się m.in. przy przyroście wzrostu poniżej 2 cm na rok, osiągnięciu wieku kostnego powyżej 14 lat u dziewczynek i 16 lat u chłopców, cukrzycy, ujawnieniu lub nawrocie choroby rozrostowej albo braku zgody lub współpracy; decyzję podejmuje Zespół Koordynacyjny.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 10 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SomatropinaOmnitrope (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.64

Kto może być leczony w programie lekowym B.64?

Program B.64 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.64?

W programie B.64 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.64?

Program B.64 realizuje 18 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.64?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.64?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach – jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Kryteria kwalifikacji

urodzeniowa masa lub długość ciała poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci dziecka wg. norm populacyjnych;

wiek > 4 lat;

niskorosłość, tj. wysokość ciała poniżej 3 centyla dla płci i wieku, na siatkach centylowych dla populacji dzieci polskich;

upośledzone tempo wzrastania, tj. poniżej −1 SD w odniesieniu do tempa wzrastania populacji dzieci polskich (wymagany jest co najmniej 6-miesięczny okres obserwacji);

wiek kostny poniżej 14 lat dla dziewczynki i poniżej 16 lat dla chłopca, oceniany metodą Greulich’a-Pyle;

wykluczenie innych, aniżeli SGA lub IUGR, przyczyn niskorosłości;

stężenie hormonu wzrostu ≥ 10 nq/ml stwierdzone na podstawie 2 spośród 4 testów stymulacji sekrecji tego hormonu lub na podstawie testu nocnego wyrzutu hormonu wzrostu (co najmniej 5 pomiarów stężeń hormonu wzrostu);

brak przeciwskazań do terapii hormonem wzrostu stwierdzonych na podstawie wyników TK z kontrastem lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione

łącznie.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds.

Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria wyłączenia

złuszczenie głowy kości udowej;

pseudo-tumor cerebri;

cukrzyca;

ujawnienie lub wznowa choroby rozrostowej;

brak zgody świadczeniobiorcy na kontynuację leczenia lub brak współpracy świadczeniobiorcy;

niezadowalający efekt leczenia definiowany jako przyrost wysokości ciała świadczeniobiorcy leczonego hormonem wzrostu poniżej 2 cm/rok;

osiągnięcie wieku kostnego powyżej 14 lat przez dziewczynkę i powyżej 16 lat przez chłopca;

znacznie nasilone zaburzenia proporcji budowy ciała;

duże wrodzone wady rozwojowe, upośledzające podstawowe funkcje życiowe;

aberracje chromosomowe związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób rozrostowych;

podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci stwierdzone przez okres 3 miesięcy po wstrzymaniu terapii hormonem wzrostu.

Pozostałe zasady programuCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.

Określenie czasu leczenia w programie

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół

Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

2.1 W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych kryteriów, po uzyskaniu zgody Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu, należy wstrzymać podawanie hormonu wzrostu:

objawy pseudo-tumor cerebri;

podejrzenie złuszczenia głowy kości udowej;

podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci.

O wznowieniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu na podstawie wykonanych badań.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,48–1,29 IU/kg/tydz. (0,16–0,43 mg/kg/tydz.), optymalnie ok. 0,75 IU/kg/tydz. (0,25 mg/kg/tydz.).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

pomiar stężenia IGF-1;

pomiar stężenia IGFBP3;

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar stężenia glukozy we krwi i odsetka glikowanej hemoglobiny (HbA1C);

test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;

pomiar stężeń triglicerydów;

pomiar stężeń całkowitego cholesterolu;

pomiar frakcji HDL cholesterolu;

pomiar frakcji LDL cholesterolu;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi;

badanie dna oka;

pomiar stężenia TSH;

pomiar stężenia fT4;

pomiar stężenia fT3;

RTG śródręcza ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego, jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);

morfologia krwi z rozmazem;

u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;

u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;

2 testy spośród 4 testów stymulujących sekrecję hormonu wzrostu:

test z insuliną, test z klonidyną, test z glukagonem, test z levodopą;

obrazowanie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej (TK z kontrastem lub MRI);

w uzasadnionych przypadkach (cechy dysmorfii lub wrodzone wady rozwojowe) konsultacja genetyczna, poszerzona o kariotyp lub badanie molekularne;

USG jamy brzusznej;

USG serca;

inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

Monitorowanie leczenia

2.1 Po 90 dniach jednorazowo od rozpoczęcia terapii pomiar stężenia IGF-1;

pomiar stężenia IGFBP3;

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi.

2.2 Co 180 dni pomiar glikemii na czczo;

określenie odsetka glikowanej hemoglobiny HBA1c;

pomiar stężenia IGF-1 (w przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia badanie wykonywane co 90 dni);

pomiar stężenia TSH;

pomiar stężenia fT4;

pomiar stężenia fT3;

jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała, oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi;

inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

2.3 Co 365 dni test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;

pomiar stężenia IGFBP3;

pomiar stężenia triglicerydów;

pomiar stężenia całkowitego cholesterolu;

pomiar frakcji LDL cholesterolu;

pomiar frakcji HDL cholesterolu;

w przypadku podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi:

badanie dna oka, 24-godzinny pomiar ciśnienia tętniczego metodą Holtera;

RTG śródręcza, ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego;

morfologia krwi z rozmazem;

u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;

u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;

w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:

USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna;

w zależności od potrzeb:

USG jamy brzusznej, USG klatki piersiowej, konsultacja ortopedyczna, konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, konsultacja hemato-onkologa, konsultacja genetyczna, konsultacja psychologiczna, TK, MRI, inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

W przypadku wstrzymania leczenia hormonem wzrostu:

w przypadku wystąpienia objawów pseudo-tumor cerebri:

konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, jonogram surowicy krwi, obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego TK z kontrastem lub MRI;

w przypadku podwyższonego stężenia IGF-1:

pomiar stężenia IGF-1 co 90 dni;

w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:

USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna.

Monitorowanie programu

gromadzenie w dokumentacji medycznej monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ:

informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.64

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.64 – bezpłatnieZgłoś się