programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.136.FM Leczenie chorych na gruźlicę lekooporną (MDR/XDR)

Gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15) · choroby zakaźne

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie – leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • bedakilina
Szczegóły leków
Gdzie
15 ośrodków w 14 województwach
Pacjenci
9 + 7 rozliczonych osobno (TLI) w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ) – liczby w kolejnych latach

Zmiany od 1 października 2026

  • Usunięte substancje: pretomanid.
  • Usunięte leki: Dovprela.
  • Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie.

Zobacz, co dokładnie się zmieniło

O programie

Program jest przeznaczony dla chorych na lekooporną gruźlicę płuc (ICD-10: A15), czyli gruźlicę oporną na kilka leków, tzw. wielolekooporną (MDR-TB). Finansuje leczenie bedakiliną razem z innymi lekami przeciwprątkowymi (lekami działającymi na bakterie wywołujące gruźlicę).

Kto może się zakwalifikować:

  • osoby w wieku co najmniej 14 lat,
  • osoby z gruźlicą płuc MDR-TB potwierdzoną dodatnim posiewem lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed kwalifikacją lub w jej trakcie,
  • brak odpowiedzi na najlepsze dostępne leczenie przez co najmniej 6 miesięcy albo brak innego skutecznego leczenia,
  • osoby w odpowiednim stanie ogólnym (powyżej 50 punktów w skali Karnofsky’ego, która ocenia codzienne funkcjonowanie), bez uzależnienia od alkoholu lub narkotyków,
  • osoby bez zakażenia wirusem HIV z bardzo małą liczbą limfocytów CD4+ (50 komórek/µl lub mniej) i bez wcześniejszego leczenia bedakiliną,
  • z wykluczeniem ciąży i karmienia piersią,
  • osoby, które zgodzą się na kontrolę stanu zdrowia po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.

Leczenie trwa 24 tygodnie; przy niewystarczającej odpowiedzi można je wydłużyć pod dokładnym nadzorem. Badania wątroby wykonuje się w pierwszym miesiącu co najmniej raz w tygodniu, w drugim co dwa tygodnie, a później raz w miesiącu. Morfologię krwi wykonuje się na początku, po dwóch tygodniach i potem co miesiąc, a EKG (badanie serca) raz w miesiącu. Badanie plwociny wykonuje się po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.

Leczenie kończy się m.in. przy nadwrażliwości, zagrażającej życiu lub nawracającej toksyczności, utrzymującym się złym stanie ogólnym, w ciąży lub w okresie karmienia piersią, a także przy zakażeniu HIV z liczbą limfocytów CD4+ 50 komórek/µl lub mniej.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (1) · lubuskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (1) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 7 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
BedakilinaSirturo (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.136.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.136.FM?

Program B.136.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.136.FM?

W programie B.136.FM stosuje się: bedakilina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.136.FM?

Program B.136.FM realizuje 15 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Białystok, Bydgoszcz, Chęciny, Górno, Jaroszowiec, Kup. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.136.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.

Co się zmieniło w programie B.136.FM od 1 października 2026?

Usunięte substancje: pretomanid. Usunięte leki: Dovprela. Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.136.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

W programie finansuje się terapie gruźlicy lekoopornej bedakiliną w skojarzeniu z lekami przeciwprątkowymi (gruźlica płuc MDR-TB).

Kryteria kwalifikacji

1)wiek ≥ 14 lat;

2)wielolekooporna gruźlica płuc (MDR-TB) udokumentowana dodatnim wynikiem posiewu lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed lub w trakcie kwalifikacji;

3)udokumentowany brak odpowiedzi na leczenie najlepszym możliwym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem do programu albo brak możliwości zastosowania innego skutecznego leczenia gruźlicy płuc;

4)niewystępowanie stanów klinicznych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają włączenie terapii;

5)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami Charakterystyki Produktu leczniczego (dalej ChPL);

6)brak przeciwskazań do stosowania każdego z leków zgodnie z ChPL;

7)stan sprawności powyżej 50 według skali Karnofsky’ego w ciągu 30 dni przed rozpoczęciem terapii;

8)brak uzależnienia od alkoholu i narkotyków ocenionego indywidualnie przez lekarza kwalifikującego;

9)brak zakażenia wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl;

10)brak wcześniejszego leczenia bedakiliną lub badakiliną w skojarzeniu z pretomanidem;

11)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią;

12)wyrażenie zgody przez pacjenta lub jego opiekuna prawnego dla chorych < 18 r. ż. na monitorowanie jego stanu zdrowia w 6 i 24 miesiącu po zakończeniu leczenia w programie lekowym.

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Określenie czasu leczenia w programie

Całkowita długość leczenia w programie wynosi 24 tygodnie. U pacjentów, u których po 24 tygodniach nie wystąpiła dostateczna odpowiedź na leczenia można rozważyć wydłużenie czasu trwania leczenia pod dokładnym nadzorem w zakresie bezpieczeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którykolwiek lek lub którąkolwiek substancje pomocniczą;

2)wystąpienie zagrażającej życiu lub nawrotowej toksyczności mimo zastosowania adekwatnego postepowania, zgodnie z zasadami zawartymi w aktualnych ChPL;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają prowadzenie leczenia;

4)utrzymujący się stan sprawności 50 lub niższy według skali Karnofsky’ego;

5)ciąża lub karmienie piersią;

6)zakażenie wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Dawkowanie i modyfikacja dawkowania zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) poszczególnych leków.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Wykaz badań przy kwalifikacji

1)zdjęcie RTG klatki piersiowej;

2)badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, stężenie potasu, wapnia i magnezu w surowicy, aminotransferaza alaninowa [AlAT], aminotransferaza asparaginowa [AspAT], fosfataza zasadowa i bilirubina, stężenie kreatyniny);

3)badanie EKG;

4)pomiar BMI;

5)test ciążowy;

6)test na obecność na wirusa HIV;

7)badanie plwociny przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub wykonanie testu molekularnego w przypadku gruźlicy:

a)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na leczenie najlepszym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem, które w opinii lekarza były zgodne z leczeniem

lub

b)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na PAS, etionamid, aminoglikozydy lub fluorochinolony.

Monitorowanie leczenia

2.1.Badania wykonywane na początku leczenia oraz przynajmniej raz w tygodniu podczas pierwszego miesiąca leczenia, co drugi tydzień podczas 2. miesiąca, a następnie raz na miesiąc:

1)badania czynności wątroby (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa i bilirubina) – w trakcie leczenia oraz zgodnie z potrzebami.

W razie wystąpienia objawów wskazujących na wystąpienie lub nasilenie się zaburzeń czynności wątroby, należy przeprowadzić badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby i przerwać stosowanie innych produktów leczniczych o toksycznym działaniu na wątrobę.

2.2.Badania wykonywane na początku leczenia, po dwóch tygodniach, a następnie raz na miesiąc:

1)morfologia krwi.

2.3.Badania wykonywane raz na miesiąc:

1)badanie EKG.

2.4.Badania wykonywane po 6 i 24 miesiącach po zakończeniu leczenia:

1)badanie plwociny w kierunku M. tuberculosis przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub metod molekularnych.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)status konwersji posiewu mikrobiologicznego plwociny,

b)kontrola nawrotu bakteriologicznego lub niepowodzenia bakteriologicznego (ponowna infekcja);

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.136.FM

Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

  1. Twoje dane

    Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

  2. O Tobie

    Płeć*
  3. Zgody

    Pokaż szczegóły zgód

    1. Zgoda na przetwarzanie moich danych osobowych, w tym danych o zdrowiu, w celu oceny, czy mogę skorzystać z programu lekowego lub badania klinicznego.

    2. Zgoda na kontakt e-mailowy w tej sprawie (a jeśli podam numer telefonu – także telefoniczny), również w sprawie badania klinicznego, które może być dla mnie odpowiednie.

    Więcej: polityka prywatności.

Pola oznaczone * są wymagane.

Program B.136.FM – bezpłatnieZgłoś się