Zmiany od 1 października 2026
- Usunięte substancje: pretomanid.
- Usunięte leki: Dovprela.
- Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie.
O programie
Program jest przeznaczony dla chorych na lekooporną gruźlicę płuc (ICD-10: A15), czyli gruźlicę oporną na kilka leków, tzw. wielolekooporną (MDR-TB). Finansuje leczenie bedakiliną razem z innymi lekami przeciwprątkowymi (lekami działającymi na bakterie wywołujące gruźlicę).
Kto może się zakwalifikować:
- osoby w wieku co najmniej 14 lat,
- osoby z gruźlicą płuc MDR-TB potwierdzoną dodatnim posiewem lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed kwalifikacją lub w jej trakcie,
- brak odpowiedzi na najlepsze dostępne leczenie przez co najmniej 6 miesięcy albo brak innego skutecznego leczenia,
- osoby w odpowiednim stanie ogólnym (powyżej 50 punktów w skali Karnofsky’ego, która ocenia codzienne funkcjonowanie), bez uzależnienia od alkoholu lub narkotyków,
- osoby bez zakażenia wirusem HIV z bardzo małą liczbą limfocytów CD4+ (50 komórek/µl lub mniej) i bez wcześniejszego leczenia bedakiliną,
- z wykluczeniem ciąży i karmienia piersią,
- osoby, które zgodzą się na kontrolę stanu zdrowia po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.
Leczenie trwa 24 tygodnie; przy niewystarczającej odpowiedzi można je wydłużyć pod dokładnym nadzorem. Badania wątroby wykonuje się w pierwszym miesiącu co najmniej raz w tygodniu, w drugim co dwa tygodnie, a później raz w miesiącu. Morfologię krwi wykonuje się na początku, po dwóch tygodniach i potem co miesiąc, a EKG (badanie serca) raz w miesiącu. Badanie plwociny wykonuje się po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.
Leczenie kończy się m.in. przy nadwrażliwości, zagrażającej życiu lub nawracającej toksyczności, utrzymującym się złym stanie ogólnym, w ciąży lub w okresie karmienia piersią, a także przy zakażeniu HIV z liczbą limfocytów CD4+ 50 komórek/µl lub mniej.
Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.
Gdzie się leczyć
Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (1) · lubuskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (1) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)
- ul. M.C. Skłodowskiej 24A, 15-276 Białystokbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Seminaryjna 1, 85-326 Bydgoszczbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Czerwona Góra 10, 26-060 Chęcinybrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Rzeszowska 5, 36-051 Górnobrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Kolejowa 1a, 32-310 Jaroszowiec
- ul. Miarki 14, 46-082 Kup
- ul. Okólna 181, 91-520 Łódź
- ul. Jagiellońska 78, 10-357 Olsztynbrak oczekujących · stan na październik 2026
Pokaż pozostałe 7 ośrodków
- ul. Reymonta 83/91, 05-400 Otwockbrak oczekujących · stan na październik 2026
- Wielkopolskie Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii im. Eugenii i Janusza Zeylandów – Poznań-Jeżyceul. Szamarzewskiego 62, 60-569 Poznań-Jeżycebrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Kuracyjna 30, 82-550 Prabuty
- ul. Chopina 2, 35-055 Rzeszówbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Arkońska 4, 71-455 Szczecin
- ul. Wojska Polskiego 52, 66-235 Torzymbrak oczekujących · stan na październik 2026
- ul. Ludwika Hirszfelda 12, 53-413 Wrocławbrak oczekujących · stan na październik 2026
Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia – o kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.
Leki w programie
Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.
„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE – zakres w programie może być węższy.
| Substancja czynna | Leki (nazwy handlowe) |
|---|---|
| Bedakilina | Sirturo (streszczenie EMA) |
Najczęstsze pytania o program B.136.FM
Kto może być leczony w programie lekowym B.136.FM?
Program B.136.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.
Jakie leki są refundowane w programie B.136.FM?
W programie B.136.FM stosuje się: bedakilina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.
Gdzie jest realizowany program B.136.FM?
Program B.136.FM realizuje 15 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Białystok, Bydgoszcz, Chęciny, Górno, Jaroszowiec, Kup. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.
Ile kosztuje leczenie w programie B.136.FM?
Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne – finansuje je NFZ.
Co się zmieniło w programie B.136.FM od 1 października 2026?
Usunięte substancje: pretomanid. Usunięte leki: Dovprela. Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.
Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.136.FM?
Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku – stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.
Pełna treść programu
Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.
Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie – spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.
W programie finansuje się terapie gruźlicy lekoopornej bedakiliną w skojarzeniu z lekami przeciwprątkowymi (gruźlica płuc MDR-TB).
Kryteria kwalifikacji
1)wiek ≥ 14 lat;
2)wielolekooporna gruźlica płuc (MDR-TB) udokumentowana dodatnim wynikiem posiewu lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed lub w trakcie kwalifikacji;
3)udokumentowany brak odpowiedzi na leczenie najlepszym możliwym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem do programu albo brak możliwości zastosowania innego skutecznego leczenia gruźlicy płuc;
4)niewystępowanie stanów klinicznych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają włączenie terapii;
5)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami Charakterystyki Produktu leczniczego (dalej ChPL);
6)brak przeciwskazań do stosowania każdego z leków zgodnie z ChPL;
7)stan sprawności powyżej 50 według skali Karnofsky’ego w ciągu 30 dni przed rozpoczęciem terapii;
8)brak uzależnienia od alkoholu i narkotyków ocenionego indywidualnie przez lekarza kwalifikującego;
9)brak zakażenia wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl;
10)brak wcześniejszego leczenia bedakiliną lub badakiliną w skojarzeniu z pretomanidem;
11)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią;
12)wyrażenie zgody przez pacjenta lub jego opiekuna prawnego dla chorych < 18 r. ż. na monitorowanie jego stanu zdrowia w 6 i 24 miesiącu po zakończeniu leczenia w programie lekowym.
Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Określenie czasu leczenia w programie
Całkowita długość leczenia w programie wynosi 24 tygodnie. U pacjentów, u których po 24 tygodniach nie wystąpiła dostateczna odpowiedź na leczenia można rozważyć wydłużenie czasu trwania leczenia pod dokładnym nadzorem w zakresie bezpieczeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.
Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).
1)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którykolwiek lek lub którąkolwiek substancje pomocniczą;
2)wystąpienie zagrażającej życiu lub nawrotowej toksyczności mimo zastosowania adekwatnego postepowania, zgodnie z zasadami zawartymi w aktualnych ChPL;
3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają prowadzenie leczenia;
4)utrzymujący się stan sprawności 50 lub niższy według skali Karnofsky’ego;
5)ciąża lub karmienie piersią;
6)zakażenie wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl.
DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.
Dawkowanie i modyfikacja dawkowania zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) poszczególnych leków.
Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.
Wykaz badań przy kwalifikacji
1)zdjęcie RTG klatki piersiowej;
2)badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, stężenie potasu, wapnia i magnezu w surowicy, aminotransferaza alaninowa [AlAT], aminotransferaza asparaginowa [AspAT], fosfataza zasadowa i bilirubina, stężenie kreatyniny);
3)badanie EKG;
4)pomiar BMI;
5)test ciążowy;
6)test na obecność na wirusa HIV;
7)badanie plwociny przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub wykonanie testu molekularnego w przypadku gruźlicy:
a)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na leczenie najlepszym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem, które w opinii lekarza były zgodne z leczeniem
lub
b)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na PAS, etionamid, aminoglikozydy lub fluorochinolony.
Monitorowanie leczenia
2.1.Badania wykonywane na początku leczenia oraz przynajmniej raz w tygodniu podczas pierwszego miesiąca leczenia, co drugi tydzień podczas 2. miesiąca, a następnie raz na miesiąc:
1)badania czynności wątroby (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa i bilirubina) – w trakcie leczenia oraz zgodnie z potrzebami.
W razie wystąpienia objawów wskazujących na wystąpienie lub nasilenie się zaburzeń czynności wątroby, należy przeprowadzić badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby i przerwać stosowanie innych produktów leczniczych o toksycznym działaniu na wątrobę.
2.2.Badania wykonywane na początku leczenia, po dwóch tygodniach, a następnie raz na miesiąc:
1)morfologia krwi.
2.3.Badania wykonywane raz na miesiąc:
1)badanie EKG.
2.4.Badania wykonywane po 6 i 24 miesiącach po zakończeniu leczenia:
1)badanie plwociny w kierunku M. tuberculosis przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub metod molekularnych.
Monitorowanie programu
1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2)uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:
a)status konwersji posiewu mikrobiologicznego plwociny,
b)kontrola nawrotu bakteriologicznego lub niepowodzenia bakteriologicznego (ponowna infekcja);
3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.
Zgłoś się do programu B.136.FM
Zostaw dane kontaktowe – odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.