programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.64 Leczenie hormonem wzrostu niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży (SGA lub IUGR)

Brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9) · pediatria

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • somatropina
Szczegóły leków
Gdzie
18 ośrodków w 14 województwach
Pacjenci
1 643 w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

O programie

Program jest przeznaczony dla niskorosłych dzieci, które urodziły się zbyt małe w stosunku do czasu trwania ciąży (R62.9). Obejmuje leczenie hormonem wzrostu (somatotropiną), a do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa NFZ.

Kto może się zakwalifikować:

  • masa lub długość ciała przy urodzeniu poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci, czyli wyraźnie poniżej normy;
  • wiek powyżej 4 lat;
  • wzrost poniżej 3. centyla dla płci i wieku oraz zbyt wolne tempo wzrastania, ocenione w co najmniej 6-miesięcznej obserwacji;
  • wiek kostny, oceniany na zdjęciu RTG ręki, poniżej 14 lat u dziewczynek i poniżej 16 lat u chłopców;
  • wykluczenie innych przyczyn niskorosłości, stężenie hormonu wzrostu w testach co najmniej 10 ng/ml oraz brak przeciwwskazań w badaniu TK lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Hormon wzrostu podaje się codziennie wieczorem. Badania kontrolne, m.in. pomiary wzrostu i masy ciała, ciśnienia oraz badania krwi (np. IGF-1, glukoza, hormony tarczycy), wykonuje się po 90 dniach, potem co 180 dni, a część badań, w tym RTG ręki do oceny wieku kostnego, co 365 dni.

Leczenie kończy się m.in. przy przyroście wzrostu poniżej 2 cm na rok, osiągnięciu wieku kostnego powyżej 14 lat u dziewczynek i 16 lat u chłopców, cukrzycy, ujawnieniu lub nawrocie choroby rozrostowej albo braku zgody lub współpracy; decyzję podejmuje Zespół Koordynacyjny.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (2) · lubelskie (1) · łódzkie (2) · małopolskie (1) · mazowieckie (3) · podkarpackie (1) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · śląskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 10 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
SomatropinaOmnitrope (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.64

Kto może być leczony w programie lekowym B.64?

Program B.64 jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: brak oczekiwanego prawidłowego rozwoju fizjologicznego, nieokreślony (R62.9), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.64?

W programie B.64 stosuje się: somatropina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.64?

Program B.64 realizuje 18 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Warszawa, Łódź, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.64?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.64?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 i nie zmieniła się w kolejnych obwieszczeniach; jest aktualna w wykazie obowiązującym od 1 października 2026. Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17.06.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

Kryteria kwalifikacji

urodzeniowa masa lub długość ciała poniżej −2 SD dla wieku ciążowego i płci dziecka wg. norm populacyjnych;

wiek > 4 lat;

niskorosłość, tj. wysokość ciała poniżej 3 centyla dla płci i wieku, na siatkach centylowych dla populacji dzieci polskich;

upośledzone tempo wzrastania, tj. poniżej −1 SD w odniesieniu do tempa wzrastania populacji dzieci polskich (wymagany jest co najmniej 6-miesięczny okres obserwacji);

wiek kostny poniżej 14 lat dla dziewczynki i poniżej 16 lat dla chłopca, oceniany metodą Greulich’a-Pyle;

wykluczenie innych, aniżeli SGA lub IUGR, przyczyn niskorosłości;

stężenie hormonu wzrostu ≥ 10 nq/ml stwierdzone na podstawie 2 spośród 4 testów stymulacji sekrecji tego hormonu lub na podstawie testu nocnego wyrzutu hormonu wzrostu (co najmniej 5 pomiarów stężeń hormonu wzrostu);

brak przeciwskazań do terapii hormonem wzrostu stwierdzonych na podstawie wyników TK z kontrastem lub MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione

łącznie.

Jakie leczenie obejmuje programWstęp programu z obwieszczenia.

Do programu kwalifikuje Zespół Koordynacyjny ds.

Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

Kryteria wyłączenia

złuszczenie głowy kości udowej;

pseudo-tumor cerebri;

cukrzyca;

ujawnienie lub wznowa choroby rozrostowej;

brak zgody świadczeniobiorcy na kontynuację leczenia lub brak współpracy świadczeniobiorcy;

niezadowalający efekt leczenia definiowany jako przyrost wysokości ciała świadczeniobiorcy leczonego hormonem wzrostu poniżej 2 cm/rok;

osiągnięcie wieku kostnego powyżej 14 lat przez dziewczynkę i powyżej 16 lat przez chłopca;

znacznie nasilone zaburzenia proporcji budowy ciała;

duże wrodzone wady rozwojowe, upośledzające podstawowe funkcje życiowe;

aberracje chromosomowe związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób rozrostowych;

podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci stwierdzone przez okres 3 miesięcy po wstrzymaniu terapii hormonem wzrostu.

Pozostałe zasady programuCzęść programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia.

Określenie czasu leczenia w programie

Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół

Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.

2.1 W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych kryteriów, po uzyskaniu zgody Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu, należy wstrzymać podawanie hormonu wzrostu:

objawy pseudo-tumor cerebri;

podejrzenie złuszczenia głowy kości udowej;

podwyższone stężenie IGF-1 w odniesieniu do wieku i płci.

O wznowieniu leczenia decyduje Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu na podstawie wykonanych badań.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Somatotropina podawana codziennie wieczorem w dawce: 0,48–1,29 IU/kg/tydz. (0,16–0,43 mg/kg/tydz.), optymalnie ok. 0,75 IU/kg/tydz. (0,25 mg/kg/tydz.).

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Badania przy kwalifikacji

pomiar stężenia IGF-1;

pomiar stężenia IGFBP3;

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar stężenia glukozy we krwi i odsetka glikowanej hemoglobiny (HbA1C);

test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;

pomiar stężeń triglicerydów;

pomiar stężeń całkowitego cholesterolu;

pomiar frakcji HDL cholesterolu;

pomiar frakcji LDL cholesterolu;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi;

badanie dna oka;

pomiar stężenia TSH;

pomiar stężenia fT4;

pomiar stężenia fT3;

RTG śródręcza ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego, jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);

morfologia krwi z rozmazem;

u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;

u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;

2 testy spośród 4 testów stymulujących sekrecję hormonu wzrostu:

test z insuliną, test z klonidyną, test z glukagonem, test z levodopą;

obrazowanie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej (TK z kontrastem lub MRI);

w uzasadnionych przypadkach (cechy dysmorfii lub wrodzone wady rozwojowe) konsultacja genetyczna, poszerzona o kariotyp lub badanie molekularne;

USG jamy brzusznej;

USG serca;

inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

Monitorowanie leczenia

2.1 Po 90 dniach jednorazowo od rozpoczęcia terapii pomiar stężenia IGF-1;

pomiar stężenia IGFBP3;

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi.

2.2 Co 180 dni pomiar glikemii na czczo;

określenie odsetka glikowanej hemoglobiny HBA1c;

pomiar stężenia IGF-1 (w przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia badanie wykonywane co 90 dni);

pomiar stężenia TSH;

pomiar stężenia fT4;

pomiar stężenia fT3;

jonogram surowicy krwi (co najmniej pomiar stężenia Na i Ca);

ocena rozwoju somatycznego, w tym pomiary wysokości i masy ciała, oraz obwodu głowy i klatki piersiowej;

pomiar ciśnienia tętniczego krwi;

inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

2.3 Co 365 dni test obciążenia glukozą, z oceną glikemii i insulinemii;

pomiar stężenia IGFBP3;

pomiar stężenia triglicerydów;

pomiar stężenia całkowitego cholesterolu;

pomiar frakcji LDL cholesterolu;

pomiar frakcji HDL cholesterolu;

w przypadku podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi:

badanie dna oka, 24-godzinny pomiar ciśnienia tętniczego metodą Holtera;

RTG śródręcza, ręki dominującej, z przynasadami kości przedramienia, do oceny wieku kostnego;

morfologia krwi z rozmazem;

u świadczeniobiorców poniżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju psychoruchowego;

u świadczeniobiorców powyżej 7 roku życia konsultacja psychologa z oceną rozwoju intelektualnego;

w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:

USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna;

w zależności od potrzeb:

USG jamy brzusznej, USG klatki piersiowej, konsultacja ortopedyczna, konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, konsultacja hemato-onkologa, konsultacja genetyczna, konsultacja psychologiczna, TK, MRI, inne badania i konsultacje w zależności od potrzeb.

W przypadku wstrzymania leczenia hormonem wzrostu:

w przypadku wystąpienia objawów pseudo-tumor cerebri:

konsultacja okulistyczna, konsultacja neurologiczna, jonogram surowicy krwi, obrazowanie ośrodkowego układu nerwowego TK z kontrastem lub MRI;

w przypadku podwyższonego stężenia IGF-1:

pomiar stężenia IGF-1 co 90 dni;

w przypadku podejrzenia złuszczenia głowy kości udowej:

USG lub RTG stawów biodrowych, TK lub MRI stawów biodrowych, konsultacja ortopedyczna.

Monitorowanie programu

gromadzenie w dokumentacji medycznej monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;

przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ:

informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zgłoś się do programu B.64

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.64.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.64 bezpłatnieZgłoś się