programylekowe.pl

Informator o programach lekowych NFZ

SzukajDobierz program

B.136.FM Leczenie chorych na gruźlicę lekooporną (MDR/XDR)

Gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15) · choroby zakaźne

Wersja programu z obwieszczenia Ministra Zdrowia z · aktualna w wykazie od · ośrodki według danych NFZ

Czy to program dla mnie?

Dla kogo
Dla osób z rozpoznaniem:
  • gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15)
Spełnienie kryteriów programu ocenia lekarz w ośrodku.
Koszt
Bezpłatnie. Leczenie i leki w programie finansuje NFZ.
Leki
  • bedakilina
Szczegóły leków
Gdzie
15 ośrodków w 14 województwach
Pacjenci
9 + 7 rozliczonych osobno (TLI) w 2025 r. (dane NFZ, pobrane ), liczby w kolejnych latach

Zmiany od 1 października 2026

  • Usunięte substancje: pretomanid.
  • Usunięte leki: Dovprela.
  • Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie.

Zobacz, co dokładnie się zmieniło

O programie

Program jest przeznaczony dla chorych na lekooporną gruźlicę płuc (ICD-10: A15), czyli gruźlicę oporną na kilka leków, tzw. wielolekooporną (MDR-TB). Finansuje leczenie bedakiliną razem z innymi lekami przeciwprątkowymi (lekami działającymi na bakterie wywołujące gruźlicę).

Kto może się zakwalifikować:

  • osoby w wieku co najmniej 14 lat,
  • osoby z gruźlicą płuc MDR-TB potwierdzoną dodatnim posiewem lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed kwalifikacją lub w jej trakcie,
  • brak odpowiedzi na najlepsze dostępne leczenie przez co najmniej 6 miesięcy albo brak innego skutecznego leczenia,
  • osoby w odpowiednim stanie ogólnym (powyżej 50 punktów w skali Karnofsky’ego, która ocenia codzienne funkcjonowanie), bez uzależnienia od alkoholu lub narkotyków,
  • osoby bez zakażenia wirusem HIV z bardzo małą liczbą limfocytów CD4+ (50 komórek/µl lub mniej) i bez wcześniejszego leczenia bedakiliną,
  • z wykluczeniem ciąży i karmienia piersią,
  • osoby, które zgodzą się na kontrolę stanu zdrowia po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.

Leczenie trwa 24 tygodnie; przy niewystarczającej odpowiedzi można je wydłużyć pod dokładnym nadzorem. Badania wątroby wykonuje się w pierwszym miesiącu co najmniej raz w tygodniu, w drugim co dwa tygodnie, a później raz w miesiącu. Morfologię krwi wykonuje się na początku, po dwóch tygodniach i potem co miesiąc, a EKG (badanie serca) raz w miesiącu. Badanie plwociny wykonuje się po 6 i 24 miesiącach od zakończenia leczenia.

Leczenie kończy się m.in. przy nadwrażliwości, zagrażającej życiu lub nawracającej toksyczności, utrzymującym się złym stanie ogólnym, w ciąży lub w okresie karmienia piersią, a także przy zakażeniu HIV z liczbą limfocytów CD4+ 50 komórek/µl lub mniej.

Ostateczną decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz w ośrodku realizującym program na podstawie pełnych kryteriów poniżej.

Gdzie się leczyć

Ośrodki w województwie: dolnośląskie (1) · kujawsko-pomorskie (1) · lubuskie (1) · łódzkie (1) · małopolskie (1) · mazowieckie (1) · opolskie (1) · podkarpackie (2) · podlaskie (1) · pomorskie (1) · świętokrzyskie (1) · warmińsko-mazurskie (1) · wielkopolskie (1) · zachodniopomorskie (1)

Pokaż pozostałe 7 ośrodków

Kolejki: Narodowy Fundusz Zdrowia, Terminy leczenia (api.nfz.gov.pl); liczby podaje świadczeniodawca, miesiąc aktualizacji przy każdej pozycji. Na liście podajemy kolejkę dla przypadków stabilnych; przypadki pilne są na stronie ośrodka. Liczba oczekujących nie przesądza o terminie przyjęcia. O kwalifikacji i terminie decyduje ośrodek.

Leki w programie

Dla pacjenta w programie są bezpłatne. Który lek zastosować, decyduje lekarz.

„Streszczenie EMA” to opis leku dla pacjentów po polsku od Europejskiej Agencji Leków (PDF). Obejmuje wszystkie wskazania z rejestracji w UE. Zakres w programie może być węższy.

Substancja czynnaLeki (nazwy handlowe)
BedakilinaSirturo (streszczenie EMA)

Najczęstsze pytania o program B.136.FM

Kto może być leczony w programie lekowym B.136.FM?

Program B.136.FM jest przeznaczony dla osób z rozpoznaniem: gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie (A15), które spełniają kryteria kwalifikacji z obwieszczenia Ministra Zdrowia. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym program.

Jakie leki są refundowane w programie B.136.FM?

W programie B.136.FM stosuje się: bedakilina. Dla pacjenta leki są bezpłatne, a o wyborze leku decyduje lekarz.

Gdzie jest realizowany program B.136.FM?

Program B.136.FM realizuje 15 ośrodków w 14 województwach, m.in. w miejscowościach: Białystok, Bydgoszcz, Chęciny, Górno, Jaroszowiec, Kup. Lista ośrodków z adresami jest na tej stronie (według danych NFZ). Przez programylekowe.pl możesz się bezpłatnie zgłosić do programu.

Ile kosztuje leczenie w programie B.136.FM?

Leczenie i leki w programie lekowym są dla pacjenta bezpłatne. Finansuje je NFZ.

Co się zmieniło w programie B.136.FM od 1 października 2026?

Usunięte substancje: pretomanid. Usunięte leki: Dovprela. Zmieniony tekst programu: kryteria kwalifikacji (znaczne zmiany), kryteria wyłączenia, badania i monitorowanie. Szczegóły zmian, punkt po punkcie, są na stronie zmian programu.

Od kiedy obowiązuje ta wersja programu B.136.FM?

Treść programu na tej stronie pochodzi z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (wykaz obowiązujący od 1 października 2026). Ministerstwo Zdrowia aktualizuje wykaz programów lekowych kilka razy w roku, a stronę aktualizujemy po każdym nowym obwieszczeniu.

Pełna treść programu

Oficjalny tekst z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16.09.2026 (źródło). Numery punktów jak w dokumencie.

Kryteria kwalifikacjiKto może być leczony w programie. Spełnienie kryteriów ocenia lekarz w ośrodku.

W programie finansuje się terapie gruźlicy lekoopornej bedakiliną w skojarzeniu z lekami przeciwprątkowymi (gruźlica płuc MDR-TB).

Kryteria kwalifikacji

1)wiek ≥ 14 lat;

2)wielolekooporna gruźlica płuc (MDR-TB) udokumentowana dodatnim wynikiem posiewu lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed lub w trakcie kwalifikacji;

3)udokumentowany brak odpowiedzi na leczenie najlepszym możliwym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem do programu albo brak możliwości zastosowania innego skutecznego leczenia gruźlicy płuc;

4)niewystępowanie stanów klinicznych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają włączenie terapii;

5)adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami Charakterystyki Produktu leczniczego (dalej ChPL);

6)brak przeciwskazań do stosowania każdego z leków zgodnie z ChPL;

7)stan sprawności powyżej 50 według skali Karnofsky’ego w ciągu 30 dni przed rozpoczęciem terapii;

8)brak uzależnienia od alkoholu i narkotyków ocenionego indywidualnie przez lekarza kwalifikującego;

9)brak zakażenia wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl;

10)brak wcześniejszego leczenia bedakiliną lub badakiliną w skojarzeniu z pretomanidem;

11)wykluczenie ciąży lub karmienia piersią;

12)wyrażenie zgody przez pacjenta lub jego opiekuna prawnego dla chorych < 18 r. ż. na monitorowanie jego stanu zdrowia w 6 i 24 miesiącu po zakończeniu leczenia w programie lekowym.

Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.

Określenie czasu leczenia w programie

Całkowita długość leczenia w programie wynosi 24 tygodnie. U pacjentów, u których po 24 tygodniach nie wystąpiła dostateczna odpowiedź na leczenia można rozważyć wydłużenie czasu trwania leczenia pod dokładnym nadzorem w zakresie bezpieczeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Kryteria wyłączeniaKiedy leczenie w programie się kończy (np. brak skuteczności, przeciwwskazania).

1)wystąpienie objawów nadwrażliwości na którykolwiek lek lub którąkolwiek substancje pomocniczą;

2)wystąpienie zagrażającej życiu lub nawrotowej toksyczności mimo zastosowania adekwatnego postepowania, zgodnie z zasadami zawartymi w aktualnych ChPL;

3)wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają prowadzenie leczenia;

4)utrzymujący się stan sprawności 50 lub niższy według skali Karnofsky’ego;

5)ciąża lub karmienie piersią;

6)zakażenie wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl.

DawkowanieJak podaje się leki i kiedy lekarz może zmienić dawkę.

Dawkowanie i modyfikacja dawkowania zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) poszczególnych leków.

Badania i monitorowanie leczeniaJakie badania wykonuje się przy kwalifikacji i w trakcie leczenia.

Wykaz badań przy kwalifikacji

1)zdjęcie RTG klatki piersiowej;

2)badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, stężenie potasu, wapnia i magnezu w surowicy, aminotransferaza alaninowa [AlAT], aminotransferaza asparaginowa [AspAT], fosfataza zasadowa i bilirubina, stężenie kreatyniny);

3)badanie EKG;

4)pomiar BMI;

5)test ciążowy;

6)test na obecność na wirusa HIV;

7)badanie plwociny przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub wykonanie testu molekularnego w przypadku gruźlicy:

a)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na leczenie najlepszym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem, które w opinii lekarza były zgodne z leczeniem

lub

b)MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na PAS, etionamid, aminoglikozydy lub fluorochinolony.

Monitorowanie leczenia

2.1.Badania wykonywane na początku leczenia oraz przynajmniej raz w tygodniu podczas pierwszego miesiąca leczenia, co drugi tydzień podczas 2. miesiąca, a następnie raz na miesiąc:

1)badania czynności wątroby (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa i bilirubina) – w trakcie leczenia oraz zgodnie z potrzebami.

W razie wystąpienia objawów wskazujących na wystąpienie lub nasilenie się zaburzeń czynności wątroby, należy przeprowadzić badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby i przerwać stosowanie innych produktów leczniczych o toksycznym działaniu na wątrobę.

2.2.Badania wykonywane na początku leczenia, po dwóch tygodniach, a następnie raz na miesiąc:

1)morfologia krwi.

2.3.Badania wykonywane raz na miesiąc:

1)badanie EKG.

2.4.Badania wykonywane po 6 i 24 miesiącach po zakończeniu leczenia:

1)badanie plwociny w kierunku M. tuberculosis przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub metod molekularnych.

Monitorowanie programu

1)gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;

2)uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:

a)status konwersji posiewu mikrobiologicznego plwociny,

b)kontrola nawrotu bakteriologicznego lub niepowodzenia bakteriologicznego (ponowna infekcja);

3)przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.

Zgłoś się do programu B.136.FM

Zostaw dane kontaktowe, odpowiemy e-mailem. Udział w programie jest bezpłatny.

Twoje dane

Żeby nasz doradca wiedział, do kogo się odezwać.

Płeć (wymagane)
Kontakt

Odpowiemy e-mailem.

np. jan.kowalski@poczta.pl
np. 601 234 567
Zgody
Pokaż zgody (4)
Zgoda jest dobrowolna. Bez niej też przyjmiemy Twoje zgłoszenie.

Jesteś lekarzem?

Zgłoś pacjenta do programu B.136.FM.

Mam konto, zgłoś błyskawicznieZgłoś bez konta

Program B.136.FM bezpłatnieZgłoś się